Atom odatlar — qisqacha

Jeyms Klir — amerikalik muallif, odatlar va qaror qabul qilish mavzusida yozadi. Uning hikoyasi o‘zi ham kitobning yaxshi namunasi. Maktabda o‘qib yurgan paytida beysbol mashg‘ulotida Klirning yuziga tasodifan beysbol tayog‘i kelib tegadi va u og‘ir jarohat oladi. Uzoq davolanishdan keyin u katta sportchi bo‘lib ketmaydi, lekin kichik, ammo doimiy odatlar — tartibli uyqu, xonani yig‘ishtirish, muntazam mashg‘ulot — orqali asta-sekin tiklanadi va kollejda yaxshi natijalarga erishadi. Bu tajriba uni kichik odatlarning kuchi haqida o‘ylashga undagan.

Klir bir necha yil davomida o‘z blogida odatlar haqida maqolalar yozdi va ko‘plab obunachi to‘pladi. 2018 yilda bu fikrlar «Atom odatlar» kitobiga aylandi. Kitob tez orada dunyo bo‘ylab bestsellerga aylandi, o‘nlab tillarga tarjima qilindi va millionlab nusxada sotildi. Bugun u o‘z-o‘zini rivojlantirish bo‘yicha eng ko‘p tavsiya qilinadigan kitoblardan biri.

Kitob to‘rt katta qismga bo‘lingan bo‘lib, har biri yuqorida aytilgan to‘rt qonundan biriga bag‘ishlangan. Undan oldin kirish qismi bor, unda muallif nega kichik odatlar muhimligini isbotlaydi, oxirida esa ilg‘or mavzular — iste’dod, motivatsiya va odatlarning chegarasi haqida gapiriladi. Bu tuzilish kitobni kerak bo‘lganda qaytib ochib, kerakli bo‘limni topishni oson qiladi.

Kitob nomidagi «atom» so‘zi ikki ma’noni bildiradi. Birinchisi — juda kichik: atom kabi mayda, sezilmas o‘zgarish. Ikkinchisi — ulkan quvvat manbai: atom ichida juda katta energiya bor. Klir aytmoqchiki, kichik odatlar ham vaqt o‘tishi bilan ulkan natija beradi.

Kitobning mashhurligi sababi — uning amaliyligi. Muallif uzun nazariyalar o‘rniga aniq usullarni beradi: buni ertadan qilib ko‘r, mana shunday sharoit yarat, mana bunday kuzat. Har bir bob oxirida qisqa xulosa bor, misollar sport, biznes, san’at va oddiy kundalik hayotdan olingan. Shu sababli kitob o‘quvchi, talaba, sportchi va tadbirkor uchun birdek tushunarli.

O‘zbekistonda ham «Atom odatlar» telefon ekranidan bosh ko‘tarolmay qolgan, «ertadan boshlayman» deb yurgan yoshlar orasida juda mashhur. Uni ijtimoiy tarmoqlarda, kitob klublarida ko‘p muhokama qilishadi. Abituriyent uchun esa kitob ayniqsa foydali: imtihonga tayyorlanish — aynan har kuni ozgina, lekin to‘xtamasdan ishlash degani.