Muvaffaqiyatli odamlarni kuzatsangiz, ularning ko‘pchiligi qahramonona bir martalik harakatlar bilan emas, har kuni takrorlanadigan oddiy odatlar bilan oldinga siljiganini ko‘rasiz. Har kuni 30 ta so‘z — bir yilda o‘n mingdan ortiq so‘z. Har kuni 20 ta test — bir yilda yetti mingdan ortiq test. Kichik ish har kuni takrorlansa, katta natija beradi. Odat — vaqt o‘tishi bilan o‘sib boradigan sarmoya.

Odatni qanday shakllantirish mumkin? Eng oddiy va mashhur usullardan biri — «zanjirni uzmaslik». Devorga yoki daftarga bir oylik taqvim chizing. Har kuni odatingizni bajarganingizda o‘sha kunga katta «X» belgisini qo‘ying. Bir necha kundan keyin belgilar zanjir hosil qiladi. Endi sizning yagona vazifangiz — zanjirni uzmaslik. Zanjir qancha uzaysa, uni uzish shuncha alamli bo‘ladi va bu sizni davom ettirishga undaydi.

Yangi odatni boshlashda eng muhim qoida — juda kichikdan boshlash. Ko‘p yoshlar birinchi kuni o‘zlariga «har kuni 5 soat o‘qiyman, 100 ta test yechaman, ertalab 5 da turaman» deb va’da beradi. Birinchi kun ilhom bilan bajariladi, ikkinchi kun qiyin, uchinchi kun buziladi. Buning o‘rniga shunchalik kichik odatdan boshlangki, uni bajarmaslik uchun bahona topish qiyin bo‘lsin. Masalan, «har kuni kamida 5 ta test yechaman». Besh ta test — juda oson. Lekin ko‘pincha besh tadan keyin davom etasiz. Va hatto davom etmasangiz ham, zanjir uzilmadi.

Yangi odatni mavjud odatga «ilib» qo‘ying. Sizda allaqachon har kuni qiladigan ishlar bor: ertalab nonushta, maktabdan qaytish, kechki ovqat, namoz, tish yuvish. Yangi odatni ulardan biriga bog‘lang: «Nonushtadan keyin 15 daqiqa kartochkalarni takrorlayman», «Maktabdan qaytib ovqatlangach, darhol stolga o‘tiraman», «Kechki ovqatdan keyin xatolar daftarini ko‘raman». Mavjud odat yangi odat uchun ishora bo‘lib xizmat qiladi.

Odatni osonlashtiring, yomon odatni qiyinlashtiring. Agar ertalab o‘qimoqchi bo‘lsangiz, kechqurun kitob va daftarni stolga ochib qo‘ying. Agar telefon sizni chalg‘itsa, uni boshqa xonada qoldiring. Yaxshi ishni boshlash uchun harakat qanchalik kam bo‘lsa, siz uni shunchalik ko‘p qilasiz. Yomon ishni boshlash uchun harakat qanchalik ko‘p bo‘lsa, uni shunchalik kam qilasiz.

Odat shakllanishi uchun qancha vaqt kerak? Internetda ko‘pincha «21 kun» degan raqam aytiladi, lekin bu ilmiy asoslangan qoida emas. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, bu vaqt odamga va odatning murakkabligiga qarab juda katta farq qiladi — oddiy odat tezroq, murakkab odat ancha uzoqroq vaqtda avtomatik bo‘ladi. Shuning uchun aniq kunni kutmang. Shunchaki davom eting — bir kun kelib, siz odatni o‘ylamasdan bajarayotganingizni sezasiz.

Bitta kunni o‘tkazib yuborsangiz nima bo‘ladi? Hech narsa — agar ikkinchi kunni o‘tkazib yubormasangiz. Bir marta qoqilish odatni buzmaydi. Lekin «bir kun o‘tkazdim, endi hammasi buzildi» degan fikr buzadi. Qoida oddiy: hech qachon ketma-ket ikki kun o‘tkazib yubormang.

Bugun qiling:

1. Bir oylik taqvim chizing va bitta kichik odatni tanlang — bugun birinchi «X»ni qo‘ying.

2. Yangi odatingizni mavjud kundalik ishingizga bog‘lab, «... dan keyin ... qilaman» shaklida yozing.

3. Ertangi odatingiz uchun hamma narsani bugun kechqurun tayyorlab qo‘ying.