4-bob. Rostgo‘ylik

Alloh taolo aytadi: «Ey iymon keltirganlar, Allohdan qo‘rqinglar va rostgo‘ylar bilan birga bo‘linglar» (Tavba surasi, 119-oyat ma’nosi).

19. Abdulloh ibn Mas’ud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

«Nabiy sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Albatta, rostgo‘ylik yaxshilikka yo‘llaydi, yaxshilik esa jannatga yo‘llaydi. Kishi rost so‘zlayveradi, hatto Alloh huzurida «siddiq» (o‘ta rostgo‘y) deb yoziladi. Yolg‘on esa buzuqlikka yo‘llaydi, buzuqlik do‘zaxga yo‘llaydi. Kishi yolg‘on so‘zlayveradi, hatto Alloh huzurida «kazzob» (o‘ta yolg‘onchi) deb yoziladi“».

Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh).

20. Abu Sufyon Saxr ibn Harb roziyallohu anhudan Rum podshohi Hirakl bilan bo‘lgan uzun suhbat haqidagi hadisda rivoyat qilinadi:

«Hirakl: „U (Payg‘ambar) sizlarni nimaga buyuradi?“ dedi. Men dedim: „U: «Yolg‘iz Allohga ibodat qilinglar, Unga hech narsani sherik qilmanglar, ota-bobolaringiz aytgan narsalarni tark qilinglar», deydi. Bizni namozga, rostgo‘ylikka, iffatga va qarindoshlik rishtasini bog‘lashga buyuradi“».

Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh); uzun hadisdan bir qism. Abu Sufyon bu gaplarni hali musulmon bo‘lmagan paytida aytgan.

21. Abu Sobit Sahl ibn Hunayf roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

«Nabiy sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Kim Allohdan shahidlikni chin dildan so‘rasa, Alloh uni shahidlar martabasiga yetkazadi, garchi u o‘z to‘shagida vafot etsa ham“».

Manba: Muslim rivoyati.

22. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Munofiqning belgisi uchta: gapirsa yolg‘on gapiradi, va’da bersa va’dasiga xilof qiladi, omonat berilsa xiyonat qiladi“».

Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh).

23. Hakim ibn Hizom roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Sotuvchi va xaridor ajralishmaguncha (bitimni bekor qilishda) ixtiyorlidirlar. Agar ikkalasi rost gapirib, (mol va narxdagi hamma narsani) ochiq bayon qilsalar, savdolariga baraka beriladi. Agar (aybni) yashirib, yolg‘on gapirsalar, savdolarining barakasi o‘chiriladi“».

Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh).

Saboq: Rostgo‘ylik bir martalik ish emas, odat: kichik rost gaplar insonni asta-sekin yaxshilikka, kichik yolg‘onlar esa yomonlikka olib boradi. Hatto ochiq dushman bo‘lgan odam ham Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning da’vatini «rostgo‘ylikka buyuradi» deb ta’riflagan. Rost gap ba’zan qimmatga tushgandek tuyuladi, lekin savdoda ham, do‘stlikda ham baraka faqat rostda.