AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← Tom Soyerning sarguzashtlari32 / 35

32. Najot

Seshanba kuni tushdan keyin qishloq hali ham motamda edi. Yo‘qolgan bolalar topilmagan edi. Ommaviy ibodatlar o‘tkazildi, ko‘plab shaxsiy duolar qilindi, lekin g‘ordan yaxshi xabar kelmadi. Qidiruvchilarning ko‘pchiligi ishdan voz kechib, kundalik ishlariga qaytishdi: bolalarni topib bo‘lmasligi aniq ko‘rinardi. Missis Tetcher og‘ir kasal edi, ko‘p vaqt alahlab yotardi. Polli xolaning kulrang sochlari deyarli oqarib ketgan edi. O‘sha kechasi qishloq g‘amgin va umidsiz uyquga ketdi.

Yarim tunda qishloq qo‘ng‘iroqlari telbalarcha chalina boshladi va bir lahzada ko‘chalar yarim yalang‘och, xursand odamlarga to‘ldi:

— Uyg‘oning! Uyg‘oning! Ular topildi! Ular topildi!

Odamlar tunuka tovoqlar va karnaylarni chalib, daryo tomon yugurishdi. Ular ochiq aravada ketayotgan bolalarni kutib olishdi va ularni tantana bilan ko‘cha bo‘ylab olib borishdi, «Hurra!» ovozlari ketma-ket yangradi.

Qishloq yoritildi. Hech kim yotishga ketmadi. Bu qishloq ko‘rgan eng buyuk kecha edi. Birinchi yarim soat ichida qishloq aholisi sudya Tetcherning uyiga yopirilib, qutqarilganlarni quchoqlashdi, o‘pishdi, missis Tetcherning qo‘lini siqishdi, gapirmoqchi bo‘lishdi, ammo gapira olmay, ko‘z yoshlarini to‘kib ketishdi.

Polli xolaning baxti to‘liq edi, missis Tetcherniki ham deyarli. U g‘ordagi erini xabardor qilish uchun yuborilgan chopar qaytgandagina to‘liq bo‘lardi.

Tom divanda, hayratlanayotgan tinglovchilar qurshovida yotib, o‘zining ajoyib sarguzashtini hikoya qilib berardi va uni ko‘plab ajoyib qo‘shimchalar bilan bezardi. Oxirida u qanday qilib Bekkini qoldirib, kashfiyot uchun ketganini, uchurma ipi yetgancha ikki yo‘lakdan yurganini, uchinchisidan ham ipning oxirigacha borganini va orqaga qaytmoqchi bo‘lganda, uzoqda kunduzi yorug‘iga o‘xshagan nuqtani ko‘rganini aytib berdi! U ipni tashlab, o‘sha tomon sudralib bordi, boshini va yelkalarini kichik teshikdan chiqardi va keng Missisipini oqib o‘tayotganini ko‘rdi!

Agar kechasi bo‘lganida, u bu yorug‘ nuqtani ko‘rmagan va boshqa yo‘lakni o‘rganmagan bo‘lardi! U Bekkiga yaxshi xabarni aytish uchun qaytib kelgani, qiz esa bunday bema’ni gapga quloq solmasligini, chunki u charchagani va o‘lishini bilishini, o‘lishni xohlashini aytgani haqida gapirdi. U qanday qilib qizni ishontirgani va qiz yorug‘lik nuqtasini ko‘rib, quvonchdan o‘lishiga sal qolgani, uning teshikdan chiqishiga qanday yordam bergani, ular qanday qilib o‘tirib, quvonchdan yig‘lashgani haqida hikoya qildi.

Keyin ular qayiqda o‘tayotgan bir necha odamni ko‘rib, chaqirishgan, o‘z ahvollarini va ochliklarini aytishgan. Odamlar avvaliga ularning hikoyasiga ishonmagan: «Chunki, — dedilar ular, — siz g‘or joylashgan vodiydan besh mil pastdasiz». Keyin ularni qayiqqa olib, bir uyga olib borishgan, kechki ovqat berishgan, ikki-uch soat dam olgandan so‘ng uyga olib kelishgan.

Tong otguncha sudya Tetcher va uning yonida qolgan bir nechta qidiruvchilar ham ular qoldirgan iplar bo‘yicha topilib, yaxshi xabar bilan xabardor qilindi.

Tom va Bekki g‘ordagi uch kunlik och, charchoqli sarguzashtlardan so‘ng darhol tuzalib ketmasligini tez orada anglashdi. Ular seshanba va chorshanba kunlari yotoqda yotishdi va borgan sari charchab, holdan toyib borayotgandek tuyuldi. Tom payshanba kuni biroz yurdi, juma kuni shaharga chiqdi va shanba kuniga kelib deyarli o‘ziga keldi. Bekki esa yakshanbagacha xonasidan chiqmadi, chiqqanda ham og‘ir kasallikdan turgan odamga o‘xshardi.

Tom Gekning kasalligini eshitib, juma kuni uni ko‘rgani bordi, ammo yotoq xonasiga kiritmadilar. Shanba va yakshanba kunlari ham kiritmadilar. Keyin har kuni kiritadigan bo‘lishdi, ammo hayajonlantiradigan mavzularda gapirish taqiqlandi. Duglas beva kirib, Tomning bu taqiqqa bo‘ysunishini nazorat qilib turardi.

Uyda Tom Kardiff tepaligidagi voqeani bilib oldi. Shuningdek, «yirtiq kiyimli» odamning jasadi paroxod pristanida daryodan topilganini ham eshitdi. U qochishga urinayotib cho‘kib ketgan bo‘lsa kerak.

G‘ordan qutqarilganidan ikki hafta o‘tgach, Tom Gekni ko‘rgani yo‘l oldi. Gek endi hayajonli gaplarga chidaydigan darajada tuzalgan edi va Tomda unga aytadigan ko‘p qiziqarli gaplar bor edi. Yo‘lda sudya Tetcherning uyi yonidan o‘tdi va Bekkini ko‘rgani kirdi. Sudya va uning do‘stlari Tomni gapga tutishdi, kimdir istehzo bilan uni yana g‘orga borishni xohlaysanmi deb so‘radi. Tom yo‘q demadi.

— Ha, sen kabi boshqalar ham ko‘p, Tom, bunga shubha yo‘q, — dedi sudya. — Lekin biz buning oldini oldik. Endi hech kim o‘sha g‘orda adashmaydi.

— Nega?

— Chunki men ikki hafta oldin uning katta eshigini temir bilan qoplatib, uch qulf bilan qulflatdim. Kalitlar esa menda.

Tomning yuzi oqarib, devordek oq bo‘ldi.

— Nima bo‘ldi, bolam? Hoy, kimdir! Bir stakan suv keltiring!

Suv keltirildi va Tomning yuziga sepildi.

— Ey, sudya, — dedi Tom, — g‘orda Badjahl Jo bor!

← Oldingi bobKeyingi bob →