25-hadis. Sadaqaning turlari ko‘p
Abu Zarr roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ba’zi sahobalari u zotga: „Ey Allohning Rasuli, boylar savoblarni olib ketishdi: biz o‘qigandek namoz o‘qiydilar, biz tutgandek ro‘za tutadilar, ortiqcha mollaridan esa sadaqa qiladilar“, dedilar.»
«U zot dedilar: „Alloh sizlarga ham sadaqa qiladigan narsa bermadimi? Har bir tasbeh — sadaqa, har bir takbir — sadaqa, har bir tahmid — sadaqa, har bir tahlil — sadaqa, yaxshilikka buyurish — sadaqa, yomonlikdan qaytarish — sadaqa, biringizning (halol) juftiga yaqinlik qilishida ham sadaqa bor“. Ular: „Ey Allohning Rasuli, birimiz shahvatini qondirsa ham, unga savob bo‘ladimi?“ dedilar. U zot: „Ayting-chi, agar uni haromga qo‘ysa, unga gunoh bo‘lmasmidi? Xuddi shunday, uni halolga qo‘ysa, unga savob bo‘ladi“, dedilar».
Manba: Muslim rivoyati.
Sahobalarning «boylar bizdan o‘zib ketdi» degan g‘ami — yaxshilikda musobaqalashish istagi. Payg‘ambarimiz ularga sadaqa faqat pul emasligini o‘rgatdilar: zikr, yaxshi gap, yaxshilikka chaqirish ham sadaqa.
Hadisning oxirgi qismi muhim qoidani bildiradi: halol yo‘l bilan qondirilgan tabiiy ehtiyoj ham, niyat to‘g‘ri bo‘lsa, savobli ishga aylanadi. Islom inson tabiatini inkor qilmaydi, uni halol chegarada ushlab, ibodatga aylantiradi.