Olti oylik reja: poydevor qurish
Agar imtihongacha olti oy yoki undan ko‘proq vaqtingiz bo‘lsa — tabriklaymiz, siz eng qulay holatdasiz. Bu vaqt ichida bilimlaringizdagi bo‘shliqlarni to‘liq to‘ldirish, mustahkam poydevor qurish va test yechishni avtomatik ko‘nikmaga aylantirish mumkin. Lekin olti oyning xavfi ham bor: «hali vaqt ko‘p» degan fikr. Ko‘p o‘quvchilar birinchi ikki oyni yengil o‘tkazadi va keyin oxirgi oylarda vahimaga tushadi.
Olti oyni uch bosqichga bo‘ling. Birinchi bosqich — taxminan ikki oy, «poydevor». Bu davrda asosiy vazifa — qizil mavzularni o‘rganish. Darslikni, qo‘llanmani o‘qing, mavzuni tushuning, oddiy mashqlar bilan mustahkamlang. Test yechish bu bosqichda ikkinchi o‘rinda: kuniga oz-ozdan, faqat o‘rgangan mavzularingizdan. Asosiy e’tibor — tushunishga.
Ikkinchi bosqich — yana taxminan ikki oy, «mustahkamlash». Endi sariq mavzularga o‘tasiz va o‘rganganlaringizni ko‘p mashq bilan mustahkamlaysiz. Bu davrda mavzular bo‘yicha test yechish asosiy ishga aylanadi. Har bir yechilgan testdan keyin xatolarni tahlil qilasiz (bu haqda alohida bob bor). Haftasiga bir marta aralash test yeching, ya’ni turli mavzulardan savollar aralashgan test — bu imtihonga eng yaqin sharoit.
Uchinchi bosqich — oxirgi ikki oy, «imtihon rejimi». Bu davrda yangi katta mavzularni boshlamang. Asosiy ish — to‘liq formatdagi sinov testlari, vaqt bilan ishlash, xatolar daftarini takrorlash. Haftasiga kamida bir-ikki marta to‘liq sinov qiling, haqiqiy imtihon soatida, haqiqiy vaqt bilan.
Haftalik rejani tuzishda har bir fanga vaqtni uning og‘irligiga qarab bering. Og‘irlik ikki narsaga bog‘liq: imtihonda shu fanning ulushi qancha (buni rasmiy manbadan bilib oling) va sizda bu fan bo‘yicha qancha qizil mavzu bor. Masalan, agar asosiy fanlaringizdan biri kuchli, ikkinchisi zaif bo‘lsa, zaifiga ko‘proq vaqt bering, lekin kuchlisini ham butunlay tashlab qo‘ymang — u ham doim takrorlab turilishi kerak.
Namanganlik Madina olti oylik rejasini shunday tuzgan edi: dushanba, chorshanba, juma — biologiya; seshanba, payshanba — kimyo; shanba — ikkala fandan aralash test va haftalik tahlil; yakshanba — yarim kun dam olish va xatolar daftarini ko‘rib chiqish. Har kuni esa ertalab 20 daqiqa ona tili va adabiyot, chunki bu majburiy fanlardan ham ball kerak edi. Bu jadval ideal emas edi va u bir necha marta o‘zgartirdi. Lekin muhimi — jadval bor edi va u har kuni bajarilardi.
Olti oylik rejaning siri — bir xillikda. Kuniga 3–4 soat, har kuni, olti oy davomida — bu kuniga 10 soat, lekin haftada ikki kundan ko‘ra ancha samarali. Miya bilimni takror va dam olish orqali mustahkamlaydi; buni «Samarali o‘qish» kitobimizda batafsil tushuntiramiz.
Reja — tosh emas. Olti oy ichida hayotda ko‘p narsa bo‘ladi: to‘y, kasallik, maktabdagi nazorat ishlari, Ramazon, qishki ta’til. Rejani har oy oxirida qayta ko‘rib chiqing. O‘zingizdan so‘rang: qaysi mavzular rejadagidan tez o‘zlashtirildi, qaysilari sekin ketyapti? Qaysi kunlar doim buziladi va nega? Masalan, agar har payshanba kechqurun oilaviy yumushlar tufayli o‘qiy olmasangiz, payshanbani jadvalda «yengil kun» qilib qo‘ying va o‘sha soatlarni boshqa kunga ko‘chiring. Rejani hayotga moslash — mag‘lubiyat emas, aqllilik.
Yana bir muhim narsa — majburiy fanlar. Ko‘p o‘quvchilar butun kuchini asosiy ikki fanga beradi va ona tili, matematika, tarix kabi umumiy fanlarni «oxirida qarab chiqaman» deb qoldiradi. Imtihon tuzilmasida bu fanlarning ulushi qancha ekanini rasmiy manbadan bilib oling. Agar ular ham ball keltirsa, ularni kuniga oz-ozdan, lekin muntazam o‘qish oxirgi oydagi shoshilinch yodlashdan ancha yaxshi natija beradi.
Bugun qiling:
1. Imtihongacha qolgan vaqtni uch bosqichga bo‘lib, har bir bosqichning boshlanish va tugash sanasini yozing.
2. Birinchi bosqich uchun o‘rganiladigan qizil mavzular ro‘yxatini tuzing.
3. Bitta haftalik namunaviy jadval yozing: qaysi kuni qaysi fan.