Kalila va Dimna

Bu kitobning yo‘li juda uzoqdan boshlanadi. Qadim zamonlarda Hindistonda olimlar podshohlar va shahzodalarga hayot hikmatini o‘rgatish uchun hayvonlar tilidan masallar to‘qishgan. Bu masallar «Panchatantra», ya’ni «Besh kitob» nomi bilan mashhur bo‘lgan. Keyin ular fors tiliga o‘girilgan, VIII asrda esa Bag‘dodda yashagan ijodkor Ibn al-Muqaffa’ ularni arab tiliga ko‘chirib, o‘z so‘z boshi va boblari bilan boyitgan. Shu tariqa «Kalila va Dimna» paydo bo‘ldi va dunyoning o‘nlab tillariga tarqaldi.

Kitobning qahramonlari — sher, ho‘kiz, tulki, qarg‘a, sichqon, toshbaqa, maymun, boyqush. Ular gapiradi, bahslashadi, bir-birini aldaydi yoki qutqaradi. Lekin hayvonlar niqobi ostida odamlar yashiringan: hasadgo‘y saroy a’yoni, sodiq do‘st, shoshqaloq zohid, makkor dushman. Shuning uchun kitob asrlar davomida eskirmadi: unda tasvirlangan xatolar bugun ham har qadamda uchraydi.

Ibn al-Muqaffa’ kitob o‘quvchisiga shunday maslahat bergan: «Kim bu kitobni o‘qisa, uning faqat chiroyli hikoyalariga mahliyo bo‘lmasin. Yong‘oqni tashlab, po‘chog‘ini kemirgan odam kabi bo‘lmang. Har bir masalning ichida bir hikmat bor — o‘shani izlang».

Ushbu nashrda kitob qisqartirilgan holda, zamonaviy o‘quvchi uchun ravon tilda qayta hikoya qilinadi. Asosiy boblar va ularning ichidagi ichma-ich masallar saqlangan.