AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← Kalila va Dimna16 / 18

Sher va zohid shoqol

Podshoh dedi:

— Endi menga podshoh va uning yaqin maslahatchisi haqida aytib ber: podshoh nohaq g‘azablanib, uni jazolasa, keyin aybsizligini bilsa, u bilan yana yarashishi mumkinmi?

Baydabo javob berdi:

— Hukmdorim, aqlli podshoh xatosini tan oladi va sodiq xizmatkorini qayta hurmat qiladi. Sher va zohid shoqolning hikoyasi shunday.

Bir shoqol bor edi. U boshqa shoqollar, bo‘rilar va tulkilar orasida yashasa ham, ularning odatlariga ergashmasdi. Go‘sht yemas, qon to‘kmas, boshqalarning ovidan ulush olmas, faqat o‘t-o‘lan va meva bilan kun ko‘rardi. Hamma uni «zohid shoqol» deb atardi. Shoqollar unga: «Sen bizdan ajralib qolding, bizning yo‘limizdan yurmayapsan», deb ta’na qilishardi. U esa: «Inson yoki hayvonni uning yashaydigan joyi emas, qilgan ishi gunohkor qiladi. Agar yaxshi joy yaxshi qilganida edi, ibodatxonada o‘tirgan har kim yaxshi bo‘lardi», deb javob berardi.

Uning taqvosi va aqli haqidagi xabar o‘sha yerning podshohi bo‘lgan sherga yetib bordi. Sher uni huzuriga chaqirdi va dedi:

— Men senga xazinamni va ishlarimni ishonib topshirmoqchiman. Mening yonimda bo‘l.

— Hukmdorim, — dedi shoqol, — men bu ishga loyiq emasman. Podshohning saroyida xizmat qilish og‘ir. U yerda hasadgo‘ylar ko‘p. Agar men sizga yaqin bo‘lsam, ular meni yo‘q qilish uchun har xil tuhmat to‘qishadi.

— Qo‘rqma, — dedi sher. — Men seni himoya qilaman. Hech kimning gapiga quloq solmayman.

Shoqol rozi bo‘ldi. U sherning xazinasiga mas’ul bo‘ldi va ishini halol bajardi. Sher unga tobora ko‘proq ishonardi. Bu esa saroydagi eski a’yonlarning hasadini qo‘zg‘adi. Ular bir hiyla o‘ylab topishdi.

Sher bir kuni bir parcha go‘shtni ertangi kunga saqlab qo‘yishni shoqolga buyurdi. Shoqol uni xazinaga qo‘ydi. Hasadgo‘ylar esa yashirincha o‘sha go‘shtni o‘g‘irlab, shoqolning uyiga yashirib qo‘yishdi.

Ertasi kuni sher go‘shtni so‘radi. Go‘sht topilmadi. Hasadgo‘ylar bir-birlariga qarab, go‘yo istamay gapirayotgandek:

— Hukmdorim, biz eshitdikki, shoqol go‘shtni o‘z uyiga olib ketgan emish. Albatta, bu tuhmat bo‘lishi mumkin, lekin tekshirib ko‘rish kerak.

Shoqolning uyini qidirishdi va go‘shtni topishdi. Shunda boshqa bir hasadgo‘y dedi:

— Ko‘rdingizmi, hukmdorim, kim taqvo bilan maqtansa, uning ichida ko‘pincha boshqa narsa yashiringan bo‘ladi. U go‘sht yemayman, der edi.

Sher qattiq g‘azablandi va shoqolni zindonga tashlashni, so‘ng qatl qilishni buyurdi.

Sherning onasi bu xabarni eshitib, o‘g‘lining huzuriga keldi:

— O‘g‘lim, shoshilma. Bu shoqolni yillar davomida bilasan: u hech qachon go‘sht yemagan, xazinangdan bitta tanga ham olmagan. Nahotki u birdaniga bir parcha go‘sht uchun butun obro‘sini yo‘qotsa? Ehtimol, hasadgo‘ylar uni tuhmat qilishgandir. Ish tekshirilmay turib hukm chiqarish adolatdan emas.

Sher onasining so‘zlarini tinglab, ishni yana bir bor tekshirishni buyurdi. Go‘shtni o‘g‘irlaganlardan biri qo‘rqib ketdi va hamma narsani bo‘yniga oldi. Shoqolning aybsizligi aniqlandi.

Sher shoqolni chaqirib, undan uzr so‘radi va avvalgi lavozimiga qaytarmoqchi bo‘ldi. Shoqol esa dedi:

— Hukmdorim, bir marta sizning ishonchingiz menga nisbatan sinsa, men endi xotirjam xizmat qila olmayman. Ijozat bering, men o‘z yo‘limga ketay.

Sher dedi:

— Men sening sadoqatingni endi aniq bildim. Bir xato meni bir umr ogoh qildi. Endi hech kimning gapiga tekshirmasdan ishonmayman. Sen menga kerakdirsan.

Shoqol rozi bo‘ldi va sher bilan uzoq yillar ishonch va hurmat bilan yashadi. Sher esa hasadgo‘ylarni o‘zidan uzoqlashtirdi.

Baydabo dedi:

— Hukmdorim, podshohning eng katta boyligi — sodiq va halol xizmatkor. Uni hasadgo‘ylarning tilidan saqlash podshohning burchi. Agar xato qilsa, uni tan olish esa hukmdorni kamsitmaydi, balki ulug‘laydi.

← Oldingi bobKeyingi bob →