Podshoh dedi:

— Endi menga bir-biridan ozor chekkan ikki zot haqida aytib ber: ular yana bir-biriga ishonishi mumkinmi?

Baydabo javob berdi:

— Hukmdorim, ko‘ngil bir marta qattiq yaralansa, uni qaytadan avvalgidek qilish qiyin. Podshoh va Fanza qushining hikoyasi buning misolidir.

Bir podshohning saroyida Fanza degan bir qush yashardi. U odam tilida gapirar, aqlli va donishmand edi. Uning bir jo‘jasi bor edi. Shu kunlarda podshohning xotini bir o‘g‘il tug‘di. Podshohning o‘g‘li va Fanzaning jo‘jasi birga o‘sishdi. Har kuni Fanza tog‘ga uchib borib, ikkita noyob meva olib kelar, birini o‘z bolasiga, birini shahzodaga berardi. Bu mevalar ikkala bolani tez o‘stirdi, kuchli va sog‘lom qildi.

Bir kuni Fanza tog‘ga ketganda, uning jo‘jasi shahzodaning qo‘liga qo‘nib, o‘ynab, tirnog‘i bilan uni tirnab oldi. Shahzoda achchiqlanib, jo‘jani yerga urib o‘ldirdi.

Fanza qaytib kelib, jo‘jasining o‘lganini ko‘rdi va qattiq faryod qildi:

— Podshohlarga yaqin bo‘lgan zotning holi shu! Ular na va’dani biladi, na do‘stlikni. Ular faqat o‘z manfaatini o‘ylaydi. Men bu bolaga o‘z bolamdek g‘amxo‘rlik qildim, u esa mening bolamni o‘ldirdi. Men undan qasos olaman.

U shahzodaga tashlanib, uning ko‘zlarini cho‘qib ko‘r qildi va uchib, baland bir uyning tomiga qo‘ndi.

Podshoh bu voqeani eshitib, qattiq g‘azablandi. Ammo u Fanzani qo‘lga tushirish uchun hiyla qilmoqchi bo‘ldi. U tomning tagiga kelib, mehribonlik bilan dedi:

— Ey Fanza, tush. Sen menga hech qanday zarar keltirganing yo‘q. O‘g‘lim avval yomonlik qildi, sen esa qasos olding. Bu adolatdir. Biz endi teng bo‘ldik. Qaytib kel, avvalgidek do‘st bo‘lib yashaylik.

Fanza dedi:

— Hukmdorim, men bilaman: qasos yuragini bir marta yoqqan kishi uni oson unutmaydi. Sizning tilingiz shirin, ammo yuragingiz o‘g‘lingizning ko‘zi uchun yonib turibdi. Mening yuragim esa bolamning o‘limi uchun yonib turibdi. Biz ikkovimiz bir-birimizga qarasak, har gal bu yaralarni eslaymiz. Yarash so‘zda bo‘ladi, ko‘ngilda esa bo‘lmaydi. Ehtiyotkor zot o‘zini xavfga qo‘ymaydi.

— Agar qaytmasang, — dedi podshoh, — men seni hech qachon tinch qo‘ymayman.

— Aqlli zot uch narsadan qochadi, — dedi Fanza. — Yovuz podshohdan, vafosiz do‘stdan va qadrini bilmaydigan joydan. Men endi sizdan uzoqlashaman. Alvido!

Shunday deb Fanza uchib ketdi va boshqa qaytmadi.

Baydabo dedi:

— Hukmdorim, ikki tomon bir-biriga qattiq ozor bergan bo‘lsa, ular orasida ishonch tiklanishi qiyin. Aqlli zot bunday holda shirin so‘zga aldanmaydi, o‘zini ehtiyot qiladi. Ammo podshohga eng yaxshisi — hech kimga bunday yara yetkazmaslik va o‘z xizmatkorlarini qo‘riqlash.