Bugungi kun nigohi bilan
Kitob yozilganiga deyarli yuz yil bo‘ldi va bu davrda muloqot shakli butunlay o‘zgardi. Endi biz ko‘pincha yuzma-yuz emas, xabarlar, izohlar va ovozli yozuvlar orqali gaplashamiz. Qiziq tomoni shundaki, Karnegining qoidalari aynan shu yangi muhitda yanada muhim bo‘lib qoldi. Internetda odamni ko‘rmay turib, uning yozganiga qo‘pol javob qaytarish juda oson. Tanqid, masxara va keskin bahslar bir zumda tarqaladi. Karnegining «tanqid qilma», «bahsdan qoch», «avval tushun» degan oddiy qoidalari onlayn muloqotda ham eng yaxshi yo‘l-yo‘riq bo‘lib qolmoqda.
Kitobni tanqid qiluvchilar ham bor. Ba’zilar uni odamlarni o‘z manfaati yo‘lida boshqarishga o‘rgatadigan kitob deb hisoblaydi. Boshqalar esa unda tabiatan kamgap, ichimga yopiq odamlar uchun ham har doim tabassum va faol muloqot talab qilinayotganini noqulay deb biladi. Bu fikrlar e’tiborga loyiq. Lekin kitobni diqqat bilan o‘qigan odam ko‘radiki, Karnegi samimiyatsiz texnikani qat’iy rad etadi. Uning qoidalari soxta niqob emas, balki boshqalarga hurmatni amalda ko‘rsatish usullari.
Shuni ham hisobga olish kerakki, kitob Amerika madaniyati asosida yozilgan. Masalan, ba’zi madaniyatlarda kattalar bilan suhbatda o‘z fikrini ochiq bildirish yoki notanish odam bilan tez yaqinlashish boshqacha qabul qilinadi. Karnegining g‘oyalarini qo‘llayotganda o‘z muhitimizning odob qoidalarini ham unutmaslik kerak.