Yuqori samarali odamlarning 7 ko‘nikmasi — qisqacha

Stiven Kovi — amerikalik pedagog, boshqaruv bo‘yicha maslahatchi va yozuvchi. U Yuta shtatida tug‘ilgan, Garvard universitetida biznes boshqaruvini o‘qigan, keyin uzoq yillar universitetda dars bergan. Keyinchalik u rahbarlik va shaxsiy samaradorlik bo‘yicha maslahat beradigan kompaniya asos solgan. Kovi 2012 yilda vafot etgan, ammo uning g‘oyalari hozir ham dunyo bo‘ylab kompaniyalar, maktablar va oilalarda o‘rgatiladi.

«Yuqori samarali odamlarning 7 ko‘nikmasi» 1989 yilda nashr etilgan va shaxsiy rivojlanish janrining eng mashhur kitoblaridan biriga aylangan. U o‘nlab tillarga tarjima qilingan, o‘n millionlab nusxada sotilgan. Ko‘plab tadbirkorlar, siyosatchilar va o‘qituvchilar bu kitob ularning ishga va hayotga qarashini o‘zgartirganini aytgan.

Kitobning boshqa «muvaffaqiyat kitoblari»dan farqi bor. Kovi Amerikada ikki yuz yil davomida muvaffaqiyat haqida yozilgan adabiyotni o‘rganib, qiziq xulosaga keladi. Dastlabki davrda muvaffaqiyat asosan xarakter bilan — halollik, kamtarlik, sabr, mehnatsevarlik bilan bog‘langan. Keyingi o‘n yilliklarda esa ko‘proq «shaxsiy obro‘» texnikalari — odamlarga yoqish, ijobiy fikrlash, tez natija beradigan usullar ustun kelgan. Kovi fikricha, texnikalar foydali, lekin ular xarakter o‘rnini bosa olmaydi. Uzoq muddatli muvaffaqiyat — ichdan tashqariga, ya’ni avval o‘zingni o‘zgartirish orqali keladi.

Kitobning yana bir muhim tushunchasi — paradigma, ya’ni dunyoga qaraydigan «ko‘zoynagimiz». Kovi metroda bo‘lgan bir voqeani hikoya qiladi: vagonda bolalar shovqin qilib yugurayotgan bo‘ladi, ularning otasi esa befarq o‘tiradi. Muallif g‘azablanib, otaga e’tiroz bildiradi. Shunda ota hozirgina kasalxonadan qaytayotganini, bolalarning onasi vafot etganini aytadi. Bir lahzada Kovining g‘azabi hamdardlikka aylanadi. Vaziyat o‘zgarmagan, faqat unga qarash o‘zgargan. Kitob o‘quvchini o‘z «ko‘zoynagi»ni tekshirishga chaqiradi.

O‘zbekistonda bu kitob talabalar, yosh mutaxassislar va rahbarlar orasida ma’lum. Uning mavzulari — mas’uliyat, vaqtni boshqarish, oilaviy munosabatlar, jamoada ishlash — bizning madaniyatimizga ham yaqin, chunki ularning ko‘pi hayotiy hikmat va axloq bilan bog‘liq.