Birinchi qism podshohlar zikri bilan boshlanadi. Navoiy uchun podshoh — shunchaki taxtda o‘tirgan odam emas, balki butun xalqning taqdiri qo‘liga topshirilgan omonatdor. U odil podshohni xalq boshiga soya solgan ulkan daraxtga, qurg‘oqchilikdan keyin yog‘gan rahmat yomg‘iriga o‘xshatadi. Bunday hukmdor davrida dehqon dalasini xotirjam ekadi, savdogar karvonini qo‘rqmay yo‘lga soladi, bechora haqini so‘rashdan cho‘chimaydi.

Navoiy adolatning belgilarini sanaydi: odil hukmdor kuchlining tarafini olib, zaifni ezmaydi; tuhmatga quloq solmaydi, ishni tekshirmay hukm chiqarmaydi; xazinani o‘z hoyu havasiga emas, mamlakat obodligiga sarflaydi; eng muhimi — o‘zini ham qonundan ustun qo‘ymaydi. U g‘azablanganda o‘zini tutadi, chunki hukmdorning bir lahzalik jahli minglab odamning boshiga kulfat bo‘lib tushishi mumkin.

Zolim podshoh haqida esa Navoiy keskin gapiradi. Uning fikricha, zolim hukmdor — o‘zi o‘tirgan shoxni arralayotgan odam. U xalqni talab xazinasini to‘ldiradi, lekin xalq kambag‘allashgan sari xazinaning asl manbai qurib boradi. Zulm bilan qurilgan saltanat, deydi Navoiy, qum ustiga qurilgan imoratdek: tashqaridan salobatli ko‘rinsa-da, birinchi silkinishdayoq quladi.

Navoiy podshohga yaxshi maslahatchilar tanlashni ham uqtiradi. Xushomadgo‘y vazir — hukmdorning ko‘zini bog‘lagan parda: u faqat yoqimli xabarni yetkazadi, achchiq haqiqatni yashiradi. Haqgo‘y, beg‘araz maslahatchi esa podshohga ko‘zgu: unda nuqson ham ko‘rinadi, uni tuzatish imkoni ham tug‘iladi.

Ibratli hikoyat (Sharq rivoyatlaridan). Aytishlaricha, bir hukmdor ovga chiqib, adashib qolibdi va bir chol dehqonning kulbasiga kelib qolibdi. Chol uni tanimay, bir kosa anor sharbati bilan mehmon qilibdi. Sharbat shunday shirin ekanki, hukmdor ichidan: «Bu yerlarning bog‘lari shunchalik serhosil ekan, soliqni oshirsam bo‘ladi», deb o‘ylabdi. Ertasi kuni yana bir kosa so‘rabdi. Chol uzoq vaqt bog‘da yurib, zo‘rg‘a yarim kosa sharbat olib kelibdi. «Kecha bir anordan bir kosa chiqqan edi, bugun nega bunday?» — deb so‘rabdi hukmdor. Chol javob beribdi: «Bilmadim, taqsir. Ehtimol, podshohimizning niyati buzilgandir — niyat buzilsa, yerning barakasi ham qochadi». Hukmdor uyalib, soliqni oshirish fikridan qaytibdi. Bu rivoyat Sharqda turli shakllarda aytiladi va Navoiy fikrining aynan mag‘zini ifodalaydi: hukmdorning niyati butun yurt barakasiga ta’sir qiladi.

Bugungi kun uchun: bu fasl faqat davlat rahbarlariga emas. Kichik bir jamoa, sinf, oila yoki do‘kon boshqarayotgan har bir kishi o‘z doirasida «podshoh»dir. Qo‘l ostidagilarga adolatli munosabat, jahlni jilovlash, xushomadni emas, haqiqatni eshitishga tayyor turish — har qanday rahbarning sinovidir.