Hunar ahli haqida
Navoiy birinchi qismda turli kasb-kor egalari — hunarmandlar, kosib va ustalar haqida ham so‘z yuritadi. Uning nazarida qo‘li gul usta jamiyatning tayanchi: binokor uy quradi, temirchi asbob yasaydi, to‘quvchi kiyim to‘qiydi — odamlar hayoti shu mehnat ustiga qurilgan. Navoiy halol kasbni sharaf deb biladi va o‘z qo‘li bilan non topgan odamni birovning qo‘liga qarab yashaydigan dangasadan ustun qo‘yadi.
U hunarmanddan ikki narsani talab qiladi: ishni puxta qilish va va’daga vafo qilish. Ishni chala topshirgan, «ertaga, indinga» deb odamni sarson qilgan, arzon xomashyo qo‘shib narxni qimmat olgan usta — Navoiyning tanqid nishonida. Haqiqiy usta esa o‘z ishiga nomini qo‘yadi: u yasagan narsa egasiga yillar davomida xizmat qiladi va har safar ustani duo bilan eslatadi.
Navoiy umuman hunarni insonning eng ishonchli boyligi deb hisoblaydi. Mol-dunyo o‘g‘irlanishi, yonib ketishi, qo‘ldan chiqishi mumkin; hunar esa egasidan ajralmaydi, qayerga borsa u bilan birga boradi.
Ibratli hikoyat (Sharq rivoyatlaridan). Bir boyning o‘g‘li otasidan qolgan katta merosni tez orada sovurib yuboribdi. Do‘stlari ham u bilan birga g‘oyib bo‘libdi. Shunda u yoshligida majburan o‘rgangan kulolchilikni eslabdi. Bir necha yildan so‘ng uning ko‘zalari butun shaharda mashhur bo‘libdi. Keyinchalik u o‘g‘liga shunday debdi: «Otam menga oltin qoldirgan edi — u ketdi. Ustam menga hunar qoldirgan edi — u menga hamon non berib turibdi. Sen ham avval hunar o‘rgan, oltin keyin o‘zi keladi».
Bugungi kun uchun: dasturchi, sartarosh, payvandchi, dizayner yoki hamshira — hammasi bugungi «hunar ahli». Qaysi kasbni tanlasangiz ham, uni oxirigacha puxta o‘rganing. Bir ishni chinakam yaxshi bilgan odam hech qachon ishsiz qolmaydi.