— Oltinchi safardan keyin, — dedi Dengizchi Sindbod, — men endi boshqa safar qilmaslikka qasam ichdim. Yoshim ham ulg‘ayib qolgan edi. Lekin bir kuni xalifa Horun ar-Rashid meni chaqirtirib dedi: «Sindbod, Sarandib podshohiga javob maktubi va sovg‘alarimni sendan boshqa hech kim yetkaza olmaydi. Sen u yerni ko‘rgansan, yo‘lini bilasan». Xalifaning amrini rad etib bo‘lmasdi.

Men xalifaning sovg‘alarini — zarbof libos, ot-egar, billur idishlar, qimmatbaho kitoblar va boshqa narsalarni olib, Basradan kemaga o‘tirdim. Yo‘l bexatar o‘tdi, Sarandibga yetib keldim. Podshoh meni ko‘rib behad quvondi, xalifaning maktubini o‘qib, sovg‘alarini ko‘rib, xursand bo‘ldi va menga ham ko‘p in’omlar berdi.

Qaytishda bizning kemamizga dengiz qaroqchilari hujum qilishdi. Ular qarshilik ko‘rsatganlarni o‘ldirishdi, qolganlarimizni esa asir olib, uzoq bir orolga olib borib, qul qilib sotishdi. Meni bir boy savdogar sotib oldi. U meni uyiga olib borib, yaxshi kiyintirdi, ovqat berdi va bir kuni so‘radi:

— Biror hunaring bormi?

— Men savdogarman. Lekin yoshligimda kamondan o‘q otishni yaxshi bilardim.

U menga kamon va o‘qlar berib, filga minib, meni shahar tashqarisidagi katta o‘rmonga olib bordi. U yerda baland bir daraxtni ko‘rsatib dedi: «Shu daraxtga chiqib o‘t. Bu yerdan fillar podasi o‘tadi. Ulardan birini o‘q bilan otib o‘ldirsang, menga xabar ber. Biz ularning tishlari — fil suyagi bilan savdo qilamiz».

Men daraxtga chiqib, kutdim. Tongda fillar podasi kelganda, birini otib yiqitdim. Xo‘jayinim fil tishlarini olib, juda xursand bo‘ldi. Shu tarzda men har kuni bir fil ovladim, xo‘jayinim esa boyib bordi.

Bir kuni men daraxtda o‘tirgan edim, fillar podasi kelib, mening daraxtimni o‘rab olishdi. Ularning eng kattasi xartumini daraxt tanasiga o‘rab, uni tag-tomiri bilan sug‘urib, yiqitdi. Men yerga yiqilib, o‘limimni kutdim. Lekin katta fil meni xartumi bilan ko‘tarib, orqasiga qo‘ydi va podani ergashtirib, bir joyga olib bordi. U yerda meni yerga tushirdi va fillar ketib qolishdi.

Atrofga qarasam — men ulkan bir vodiyda turibman, uning hamma yog‘i fil suyaklari va tishlari bilan to‘la! Bu fillarning o‘lish uchun keladigan joyi — fillar qabristoni ekan. Shunda men tushundim: fillar menga «Bizni o‘ldirma, tishlarimiz kerak bo‘lsa, mana, ol», demoqchi bo‘lishibdi. Bu hayvonlarning aql-farosatiga qoyil qoldim.

Men xo‘jayinimning uyiga qaytib, unga bu vodiyni ko‘rsatdim. U ko‘zlariga ishonmadi va behad quvondi: «Endi fillarni o‘ldirishning hojati yo‘q. Sen meni ham, butun shahrimizni ham boyitding. Bu yerdagi fil suyagini hech qachon tashib tugatib bo‘lmaydi!» U meni ozod qildi va dedi: «Sen bizga shunday yaxshilik qilding. Vataningga qaytishni istasang, men seni yuboraman, boylik ham beraman».

Men u yerda mavsum kelib, kemalar kelguncha qoldim. Xo‘jayinim menga fil suyagi va boshqa mollar bilan to‘la kema berdi. Men ko‘p orollar va dengizlarni kezib, nihoyat Basraga, u yerdan Bag‘dodga yetib keldim. Men xalifaning huzuriga borib, bo‘lgan voqealarni aytib berdim. Xalifa hayratga tushib, hikoyamni oltin harflar bilan yozib qo‘yishni buyurdi.

Shundan keyin men boshqa safarga chiqmaslikka Xudo oldida ahd qildim va uyimda, oilam bag‘rida, sevimli do‘stlarim davrasida tinch yashay boshladim.

Dengizchi Sindbod hikoyasini tugatib, hammolga qaradi:

— Mana, birodar, endi ko‘rdingmi, men bu boylikka qanday mashaqqatlar bilan erishdim?

Hammol Sindbod uning qo‘lini o‘pib dedi:

— Xudo haqqi, hurmatli xo‘jayin, men sizga noto‘g‘ri hasad qilgan ekanman. Siz ko‘rgan azoblarning bittasiga ham men chiday olmasdim. Kechiring meni.

O‘sha kundan boshlab ikki Sindbod — dengizchi va hammol — qadrdon do‘st bo‘lib qolishdi. Hammol endi og‘ir yuk tashimadi, Dengizchi Sindbod unga umrining oxirigacha g‘amxo‘rlik qildi va ular qolgan umrlarini do‘stlikda, xursandchilikda o‘tkazishdi.