AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← Ming bir kecha: tanlangan ertaklar5 / 12

Dengizchi Sindbod: ikkinchi safar

Ertasi kuni hammol yana keldi. Dasturxon yozildi, mehmonlar yig‘ildi va Dengizchi Sindbod so‘z boshladi:

— Birinchi safarimdan keyin men Bag‘dodda farovon yashab yurdim. Lekin bir kuni ko‘nglimga yana uzoq yurtlarni ko‘rish, savdo qilish, odamlarni tanish istagi tushdi. Mol sotib olib, Basraga bordim va savdogarlar bilan yangi kemaga o‘tirdim.

Biz oroldan orolga suzib, sotib, almashtirib bordik. Bir kuni go‘zal bir orolga yetib keldik. Unda mevali daraxtlar, gullar, buloqlar ko‘p edi, lekin birorta ham odam yo‘q edi. Hamma qirg‘oqqa chiqib sayr qildi. Men bir buloq yonida, daraxt soyasida o‘tirib ovqatlandim, salqin shabadada ko‘zim ilinib, uxlab qolibman. Uyg‘onsam — atrofda hech kim yo‘q! Kema meni unutib, ketib qolibdi.

Qanchalik pushaymon qildim! «Birinchi safardan omon qaytgan eding, endi bu yerda yolg‘iz o‘lasan», — deb o‘zimni koyidim. Keyin baland bir daraxtga chiqib, atrofga qaradim. Uzoqda katta, oppoq gumbazga o‘xshash bir narsa ko‘rindi. Unga yaqinlashdim. Bu juda katta, silliq, oppoq gumbaz edi, uning na eshigi, na derazasi bor edi. Uni aylanib chiqish uchun ellik qadam yurdim.

Shu payt birdan quyosh tutilgandek qorong‘i tushdi. Boshimni ko‘tarsam, osmonda shunday ulkan bir qush uchib kelyaptiki, qanotlari quyoshni to‘sib qo‘ygan. Shunda men safar qilganlardan eshitganlarimni esladim: dunyoning bir chekkasida Rux degan qush bor, u bolalarini fil bilan boqarkan. Men ko‘rgan gumbaz uning tuxumi ekan!

Qush tuxum ustiga qo‘nib, oyoqlarini cho‘zib uxlab qoldi. Uning oyog‘i daraxt tanasidek yo‘g‘on edi. Men shunda bir fikrga keldim: sallamni yechib, o‘zimni qushning oyog‘iga mahkam bog‘lab oldim. «Ertaga u uchib ketsa, meni ham olib ketadi, — deb o‘yladim. — Bu kimsasiz oroldan qayergadir yetib olaman».

Tong otganda qush qichqirib, osmonga ko‘tarildi. U shunchalik baland uchdiki, yer ko‘rinmay qoldi. Keyin pastga tushib, bir baland tepalikka qo‘ndi. Men shosha-pisha o‘zimni yechib, qochdim. Qush esa yerdan ilondek bir narsani changaliga olib, uchib ketdi. Qarasam, bu ulkan ilon ekan!

Atrofga nazar tashladim: men chuqur, tor bir vodiyda edim, uni har tomondan osmonga tutashgan tik tog‘lar o‘rab olgan edi, ularga chiqishning iloji yo‘q edi. Vodiyning tagi esa olmos toshlar bilan to‘la edi! Lekin quvonishga ulgurmadim: olmoslar orasida xurmo daraxtidek yo‘g‘on, uzun ilonlar o‘rmalab yurardi. Ular kunduzi Rux qushidan qo‘rqib yashirinishar, kechasi chiqishardi. «Oldingi oroldan qochib, battar joyga tushdim», — deb yig‘ladim.

Kun bo‘yi vodiyda kezdim, kechasi esa kichkina bir g‘orga kirib, og‘zini tosh bilan to‘sib oldim. Tashqarida ilonlarning vishillashi tun bo‘yi tinmadi. Tongda g‘ordan chiqib, nima qilishimni bilmay yurgan edim, birdan oldimga katta go‘sht bo‘lagi tushdi. Keyin yana biri, yana biri...

Shunda men savdogarlardan eshitgan bir hikoyani esladim. Olmos vodiysiga hech kim tusha olmaydi. Shuning uchun savdogarlar qo‘ylarni so‘yib, terisini shilib, go‘shtini tog‘ tepasidan vodiyga tashlashar ekan. Go‘shtga olmoslar yopishib qoladi. Keyin burgutlar go‘shtni changaliga olib, tog‘ tepasiga, uyasiga olib chiqadi. Shunda savdogarlar qichqirib, burgutlarni haydab, go‘shtga yopishgan olmoslarni olishar ekan.

Men tezda eng yirik olmoslarni tanlab, cho‘ntaklarimga, sallam va kiyimlarim ichiga to‘ldirdim. Keyin eng katta go‘sht bo‘lagini topib, uning ostiga yotdim va o‘zimni sallam bilan unga bog‘ladim. Ko‘p o‘tmay bir burgut go‘shtni changaliga olib, meni ham qo‘shib, tog‘ tepasiga olib chiqdi. U go‘shtni cho‘qiy boshlagan edi, savdogarlar qichqirib, taqillatib, uni qo‘rqitib yuborishdi. Go‘sht oldiga kelgan savdogar meni ko‘rib, dahshatga tushdi va: «Bu kim? Mening olmoslarimni kim o‘g‘irladi?» — deb qichqirdi.

— Qo‘rqma, — dedim men. — Men ham sendek odamman, savdogarman. Boshimdan juda ko‘p sarguzasht o‘tdi. Olmos haqida qayg‘urma, menda ikkalamizga yetadigan olmos bor.

Men unga eng yaxshi olmoslardan berdim, u xursand bo‘ldi. Boshqa savdogarlar ham to‘planishdi, mening hikoyamni eshitib, hayratda qolishdi va meni najot topganim bilan qutlashdi. Men ular bilan birga bir necha kun yurdim, keyin Ruh orolida — kofur daraxtlari o‘sadigan orolga yetib bordik. U yerda shunday katta daraxtlar bor ediki, bittasining soyasida yuz kishi o‘tirishi mumkin edi. U yerda men karkadonni ham ko‘rdim — u fildan kichikroq, buyvoldan kattaroq, peshonasida bitta katta shoxi bor, u filni shoxiga ilib ko‘tara olarkan.

Olmoslarimning bir qismini mol va pulga almashtirib, shahardan shaharga yurib, nihoyat Basraga, u yerdan Bag‘dodga yetib keldim. Qarindosh-urug‘larim bilan ko‘rishdim, kambag‘allarga sadaqa ulashdim va yana rohat-farog‘atda yashay boshladim. Ana shu mening ikkinchi safarim edi.

Sindbod hammolga yana yuz tilla berdi va ertaga kelishini so‘radi.

← Oldingi bobKeyingi bob →