Har kuni tushdan keyin, maktabdan qaytayotib, bolalar Devning bog‘ida o‘ynashni odat qilishgan edi.

Bu katta, chiroyli bog‘ edi, maysalari yumshoq va yashil edi. O‘tlar orasida u yer-bu yerda yulduzlarga o‘xshagan go‘zal gullar ochilib turardi. Bog‘da o‘n ikkita shaftoli daraxti bor edi, ular bahorda pushti va marvaridrang nozik gullarga burkanar, kuzda esa mo‘l hosil berardi. Qushlar daraxtlarda o‘tirib, shunday shirin kuylashardiki, bolalar ularni tinglash uchun o‘yinlarini to‘xtatishardi.

— Biz bu yerda qanchalik baxtlimiz! — deb qichqirishardi ular bir-birlariga.

Bir kuni Dev qaytib keldi. U do‘sti, Kornuollik odamxo‘r devning huzuriga mehmonga borib, u bilan yetti yil yashagan edi. Yetti yil o‘tgach, u aytmoqchi bo‘lgan hamma narsani aytib bo‘ldi, chunki gapi ko‘p emas edi, va o‘z qasriga qaytishga qaror qildi. U kelganida, bog‘da o‘ynab yurgan bolalarni ko‘rdi.

— Bu yerda nima qilyapsizlar? — qichqirdi u juda qo‘pol ovozda, bolalar esa qochib ketishdi.

— Mening bog‘im — mening bog‘im, — dedi Dev. — Buni har kim tushunadi. Bu yerda o‘zimdan boshqa hech kimga o‘ynashga ruxsat bermayman.

Shunday qilib, u bog‘ atrofiga baland devor qurdi va unga e’lon osib qo‘ydi:

«BEGONALARNING KIRISHI MAN ETILADI. QOIDABUZARLAR JAZOLANADI».

U juda xudbin dev edi.

Bechora bolalarning endi o‘ynaydigan joyi qolmadi. Ular yo‘lda o‘ynashga urinishdi, ammo yo‘l juda changli va o‘tkir toshlarga to‘la edi, ular buni yoqtirishmadi. Darslari tugagach, ular baland devor atrofida aylanib yurishar va ichkaridagi go‘zal bog‘ haqida gaplashishardi.

— U yerda qanchalik baxtli edik, — deyishardi ular bir-biriga.

Keyin Bahor keldi va butun yurt bo‘ylab kichkina gullar va kichkina qushlar paydo bo‘ldi. Faqat Xudbin devning bog‘ida hamon qish edi. Qushlar u yerda kuylashni istamasdi, chunki bolalar yo‘q edi, daraxtlar esa gullashni unutib qo‘ygandi. Bir marta go‘zal gul boshini o‘tlar orasidan chiqardi, ammo e’lonni ko‘rib, bolalarga shunchalik achindiki, yana yerga sirg‘alib kirib, uyquga ketdi. Bundan faqat Qor va Ayoz xursand edi.

— Bahor bu bog‘ni unutib qo‘yibdi, — qichqirishdi ular. — Endi biz bu yerda yil bo‘yi yashaymiz.

Qor o‘zining katta oq choponi bilan o‘tlarni qopladi, Ayoz esa barcha daraxtlarni kumushga bo‘yadi. Keyin ular Shimol shamolini o‘zlari bilan qolishga taklif qilishdi, u ham keldi. U mo‘ynalarga o‘ralgan, kun bo‘yi bog‘da uvillab yurar, mo‘rilarni qulatib tashlardi.

— Bu ajoyib joy, — dedi u. — Do‘lni ham mehmonga chaqirishimiz kerak.

Shunday qilib, Do‘l ham keldi. Har kuni uch soat davomida u qasr tomini taqillatar, oxiri ko‘pchilik shiferlarni sindirib tashladi. Keyin u bog‘ bo‘ylab iloji boricha tez aylanib yugurardi. U kulrang kiyingan, nafasi esa muzdek edi.

— Bahor nega bunchalik kechikayotganini tushunmayapman, — dedi Xudbin dev deraza oldida o‘tirib, sovuq oppoq bog‘iga qarab. — Ob-havo o‘zgarar degan umiddaman.

Ammo Bahor hech kelmadi, Yoz ham kelmadi. Kuz har bir bog‘ga oltin mevalar berdi, ammo Devning bog‘iga hech narsa bermadi.

— U juda xudbin, — dedi Kuz.

Shunday qilib, u yerda doimo Qish edi. Shimol shamoli, Do‘l, Ayoz va Qor daraxtlar orasida raqs tushishardi.

Bir kuni ertalab Dev to‘shagida uyg‘oq yotganida qandaydir yoqimli musiqani eshitdi. Bu shunchalik shirin yangradiki, u qirolning musiqachilari o‘tib ketayotgan bo‘lsa kerak, deb o‘yladi. Aslida bu uning derazasi oldida kuylayotgan kichkina bir sa’va qushi edi. Ammo u o‘z bog‘ida qush sayrashini shunchalik uzoq vaqtdan beri eshitmagan ediki, bu unga dunyodagi eng go‘zal musiqadek tuyuldi. Shunda Do‘l boshi ustida raqs tushishni to‘xtatdi, Shimol shamoli uvillashdan to‘xtadi va ochiq derazadan unga yoqimli hid kelib urildi.

— Nihoyat Bahor kelganga o‘xshaydi, — dedi Dev va to‘shagidan sakrab turib, tashqariga qaradi.

U nimani ko‘rdi?

U eng ajoyib manzarani ko‘rdi. Devordagi kichkina teshikdan bolalar ichkariga emaklab kirib olishgan va daraxt shoxlarida o‘tirishardi. U ko‘rgan har bir daraxtda kichkina bola o‘tirardi. Daraxtlar esa bolalarning qaytib kelganidan shunchalik xursand ediki, gullarga burkanib, bolalarning boshlari ustida shoxlarini ohista tebratishardi. Qushlar uchib yurib, quvonch bilan chug‘urlashar, gullar esa yashil o‘tlar orasidan bosh ko‘tarib kulishardi. Bu chiroyli manzara edi. Faqat bitta burchakda hamon qish edi. Bu bog‘ning eng uzoq burchagi bo‘lib, unda kichkina bir bola turardi. U shunchalik kichkina ediki, daraxt shoxlariga yetolmas, achchiq-achchiq yig‘lab, uning atrofida aylanib yurardi. Bechora daraxt hamon ayoz va qorga burkangan, uning ustida esa Shimol shamoli uvillab turardi.

— Chiq, kichkina bola! — derdi Daraxt va shoxlarini iloji boricha pastga egardi. Ammo bola juda kichkina edi.

Buni ko‘rib, Devning yuragi erib ketdi.

— Men qanchalik xudbin bo‘lgan ekanman! — dedi u. — Endi bilaman, nega Bahor bu yerga kelmagan ekan. Men u bechora kichkina bolani daraxtning tepasiga chiqarib qo‘yaman, keyin devorni buzib tashlayman, mening bog‘im abadiy bolalar o‘yingohi bo‘ladi.

U qilgan ishidan chindan ham afsuslanayotgan edi.

Shunday qilib, u pastga tushdi, old eshikni juda ohista ochib, bog‘ga chiqdi. Ammo bolalar uni ko‘rib, shunchalik qo‘rqib ketishdiki, hammasi qochib qolishdi, bog‘da esa yana qish boshlandi. Faqat kichkina bola qochmadi, chunki uning ko‘zlari yoshga to‘la edi va Devning kelayotganini ko‘rmadi. Dev esa uning orqasidan sekin kelib, ohista qo‘liga oldi va daraxtga o‘tqazib qo‘ydi. Daraxt shu zahoti gullab ketdi, qushlar kelib, unda kuyladilar. Kichkina bola esa ikki qo‘lini cho‘zib, Devning bo‘ynidan quchoqladi va uni o‘pdi. Boshqa bolalar esa Devning endi yovuz emasligini ko‘rib, yugurib qaytishdi, ular bilan birga Bahor ham keldi.

— Bu endi sizlarning bog‘ingiz, kichkina bolalar, — dedi Dev va katta bolta olib, devorni qulatib tashladi.

Peshinda odamlar bozorga ketayotib, Devning bolalar bilan birga ular ko‘rgan eng go‘zal bog‘da o‘ynayotganini ko‘rishdi.

Ular kun bo‘yi o‘ynashdi, kechqurun esa Devning oldiga xayrlashgani kelishdi.

— Kichkina o‘rtog‘ingiz qani? — so‘radi u. — Men daraxtga o‘tqazgan bola?

Dev uni hammadan ko‘proq yaxshi ko‘rib qolgan edi, chunki u uni o‘pgan edi.

— Bilmaymiz, — javob berishdi bolalar. — U ketib qoldi.

— Unga albatta ertaga kelishini aytinglar, — dedi Dev. Ammo bolalar uning qayerda yashashini bilmasliklarini, uni avval hech qachon ko‘rmaganliklarini aytishdi. Dev esa juda g‘amgin bo‘lib qoldi.

Har kuni tushdan keyin, maktab tugagach, bolalar kelib, Dev bilan o‘ynashardi. Ammo Dev yaxshi ko‘rgan kichkina bola boshqa hech qachon ko‘rinmadi. Dev barcha bolalarga juda mehribon edi, ammo o‘zining birinchi kichkina do‘stini sog‘inib, u haqida tez-tez gapirardi.

— Uni ko‘rishni qanchalik istardim! — derdi u.

Yillar o‘tdi, Dev juda qarib, kuchsizlanib qoldi. U endi o‘ynay olmasdi, shuning uchun katta kreslosida o‘tirib, bolalarning o‘yinlarini tomosha qilar va bog‘iga mahliyo bo‘lardi.

— Menda ko‘plab go‘zal gullar bor, — derdi u, — ammo bolalar eng go‘zal gullardir.

Bir qish tongida u kiyinayotib derazadan tashqariga qaradi. U endi Qishni yomon ko‘rmasdi, chunki bu shunchaki Bahorning uyqusi va gullarning dam olish vaqti ekanini bilardi.

To‘satdan u hayratdan ko‘zlarini ishqaladi va qarayverdi, qarayverdi. Bu chindan ham ajoyib manzara edi. Bog‘ning eng uzoq burchagida bir daraxt chiroyli oq gullarga burkanib turardi. Uning shoxlari butunlay oltinrang, shoxlaridan kumush mevalar osilib turardi, uning tagida esa u yaxshi ko‘rgan o‘sha kichkina bola turardi.

Dev quvonib, pastga yugurib tushdi va bog‘ga chiqdi. U o‘tlar ustidan shoshib o‘tib, bolaga yaqinlashdi. Yaqin kelgach esa, uning yuzi g‘azabdan qizarib ketdi va dedi:

— Kim seni yarador qilishga jur’at etdi?

Chunki bolaning kaftlarida ikki mixning izi bor edi, kichkina oyoqlarida ham ikki mixning izi bor edi.

— Kim seni yarador qilishga jur’at etdi? — qichqirdi Dev. — Ayt menga, katta qilichimni olib, uni o‘ldiraman.

— Yo‘q! — javob berdi bola. — Bular Ishqning yaralaridir.

— Sen kimsan? — dedi Dev va uni g‘alati bir hurmat qamrab olib, kichkina bolaning oldida tiz cho‘kdi.

Bola esa Devga jilmayib qaradi va dedi:

— Sen bir marta menga bog‘ingda o‘ynashga ruxsat bergan eding. Bugun esa sen men bilan mening bog‘imga — Jannatga borasan.

O‘sha kuni tushdan keyin bolalar yugurib kelishganda, Devni daraxt tagida o‘lik holda yotganini ko‘rishdi. U butunlay oq gullarga burkangan edi.