Kichkina shahzoda — qisqacha

Antuan de Sent-Ekzyuperi — fransuz yozuvchisi va uchuvchisi. U 1900 yilda Lion shahrida, eski zodagon oilada tug‘ilgan. Yoshligidan osmonga oshiq bo‘lgan Antuan aviatsiya endigina rivojlanayotgan davrda uchuvchi bo‘lib, pochta samolyotlarini Fransiyadan Afrikaga va Janubiy Amerikaga olib uchgan. U Sahroi Kabirdagi kichik aerodromda ham xizmat qilgan va bir necha bor halokatga uchrab, cho‘lda omon qolgan. Bu tajribalar uning barcha kitoblariga, ayniqsa «Kichkina shahzoda» ga chuqur iz qoldirgan.

«Kichkina shahzoda» 1943 yilda AQShda chop etilgan. O‘sha paytda Fransiya fashistlar qo‘l ostida edi va muallif muhojirlikda yashardi. Kitobga rasmlarni Sent-Ekzyuperining o‘zi chizgan — ular oddiy, bolalarcha, lekin juda samimiy va bugun asardan ajralmas holga kelgan. Kitob chiqqanidan keyin, 1944 yilning yozida, muallif razvedka parvozi paytida O‘rta yer dengizi ustida bedarak yo‘qolgan. Uning taqdiri uzoq yillar sir bo‘lib qolgan.

Bugun «Kichkina shahzoda» dunyodagi eng ko‘p tarjima qilingan kitoblardan biri — u yuzlab til va lahjalarga o‘girilgan, jumladan o‘zbek tiliga ham. Kitob bolalar uchun ertak ko‘rinishida yozilgan, lekin muallif uni aslida kattalarga ham atagan. Bolalikda o‘qilganda u shunchaki go‘zal ertak bo‘lib tuyuladi, kattalikda qayta o‘qilganda esa butunlay boshqa, chuqur ma’nolar ochiladi.

Kitobning boshida muallif uni do‘stiga bag‘ishlaganini aytadi va kattalardan kechirim so‘raydi: chunki bu do‘st ham qachonlardir bola bo‘lgan, kitob esa o‘sha bolaga atalgan. Muallif bu bilan kattalarning ko‘pchiligi o‘z bolaligini unutib qo‘yganiga ishora qiladi. Shu kichik bag‘ishlovning o‘zi kitobning asosiy ohangini belgilaydi.