Chig‘anoqdagi dengiz

Mo‘ynoq chekkasida, baland qirg‘oqning tagida, qum ustida o‘nlab zanglagan kemalar yotardi. Ularning burunlari bir tomonga, bir paytlar suv bo‘lgan tarafga qaragan edi. Endi u tomonda faqat sarg‘ish qum, sho‘rxok dog‘lar va ufqqacha cho‘zilgan bo‘shliq bor edi.

O‘n to‘rt yoshli Ajiniyoz bu kemalar orasida o‘sgan edi. U ularning har birini bilardi: qaysi birining zinasi butun, qaysi birining kayutasiga kirish mumkin, qaysi birining ustidan butun Mo‘ynoq ko‘rinadi. Sayyohlar ularni suratga olishgani kelishar, «kemalar qabristoni» deyishardi. Ajiniyoz bu nomni yoqtirmasdi.

— Ular o‘lmagan, — derdi u do‘sti Sarvinozga. — Ular shunchaki kutishyapti.

— Nimani?

— Dengizni, — Ajiniyoz yelkasini qisdi. — Boshqa nimani kutishsin?

Sarvinoz kulardi. Ikkalasi ham dengizni hech qachon ko‘rmagan edi. Ular tug‘ilganda Orol dengizi Mo‘ynoqdan yuz kilometrdan ham uzoqqa chekinib ketgan edi.

Ba’zan, kechqurun, ular eng baland kemaning tumshug‘iga chiqib o‘tirishardi. Quyosh qumga botayotganda ufq qizarib, sarob paydo bo‘lardi. Uzoqda xuddi suv yaltirab turgandek ko‘rinardi.

— Ana, — derdi Sarvinoz hazillashib. — Dengiz qaytibdi.

— Bu sarob, — derdi Ajiniyoz. Lekin baribir quyosh botguncha o‘sha yaltiroq chiziqdan ko‘zini uzmasdi.