Qish uzoq va sovuq keldi. Ajiniyoz tez-tez o‘ylardi: ko‘chatlar sovuqqa chidadimikan? Bo‘ron ularni ko‘chirib ketmadimikan? Bobosiga chig‘anoqni qumga qo‘yib kelganini aytganda, Jumabay ata indamay uning boshini siladi.

Bahorda maktab ko‘ngillilari yana o‘sha maydonga borishdi. Ajiniyoz avtobusdan birinchi bo‘lib tushib, o‘z qatoriga yugurdi.

Qirq yettita ko‘chatdan o‘ttiz to‘qqiztasi tirik edi. Ularning kulrang shoxlarida mayda, yashil, ignaga o‘xshash barglar paydo bo‘lgan edi. Oxirgi ko‘chatning tagida esa chig‘anoq qumga yarim ko‘milib turardi. Uning yonidan, qum orasidan, kichkina yashil o‘t chiqib kelayotgan edi.

— Qara! — dedi Sarvinoz. — Bekmurod aka aytgandek. Boshqa o‘tlar ham kelyapti.

Ajiniyoz cho‘kkalab, chig‘anoqni qo‘liga oldi va odatiga ko‘ra uni qulog‘iga tutdi. Ichida o‘sha tanish shovqin eshitildi. U endi bu havoning aks sadosi ekanini bilardi. Lekin cho‘l shamoli qo‘shilgan bu shovqin unga xuddi uzoqdan kelayotgan to‘lqinlarning ovozidek tuyuldi.

U chig‘anoqni yana qumga, yashil o‘tning yoniga qo‘ydi. Bu yerda u o‘z joyida edi.

Kechqurun u Jumabay ataga suratlarni ko‘rsatdi: yashil barg chiqargan saksovullar, qum orasidagi o‘t, chig‘anoq. Bobo telefonni uzoq ushlab, suratlarni kattalashtirib-kichraytirib ko‘rdi.

— Dengiz qaytib kelmaydi, ata, — dedi Ajiniyoz. — Bilaman. Lekin uning o‘rnida o‘rmon bo‘ladi.

Jumabay ata kulimsiradi va ko‘zlarini artdi.

— Kelasi kuz meni ham olib bor, — dedi u. — Eski baliqchi ham bir-ikki ko‘chat ekishga yaraydi. Dengiz tubini men sendan yaxshiroq bilaman. Axir u yerda qayiq haydaganman.