Kutubxonadagi qizil xatcho‘p

Zarina maktab kutubxonasiga har kuni katta tanaffusda kirardi. To‘qqizinchi sinfda o‘qiydigan bu qiz uchun kutubxona shovqindan qochib, bir o‘zi qoladigan yagona joy edi. Kutubxonachi Maqsuda opa uni allaqachon yordamchisi deb hisoblar, kitoblarni javonlarga terishni ishonib topshirardi.

O‘sha dushanba Maqsuda opa peshtaxta ortida qoshlarini chimirib o‘tirardi. Qo‘lida qalin, ko‘k muqovali eski kitob bor edi.

— Zarina, qara-chi, — dedi u. — Buni o‘tgan hafta hisobdan chiqarishim kerak edi. Muqovasi yirtilgan, varaqlari sochilib ketgandi. Bugun ertalab kelsam, javonda turibdi. Butun-butun!

Zarina kitobni qo‘liga oldi. Muqova yangidek qattiq, orqasi qalin mato bilan ehtiyotkorlik bilan tikilgan edi. Sochilgan varaqlar o‘z joyiga qaytgan, hatto burchagi yirtilgan sahifaga ham ingichka qog‘oz yamoq yopishtirilgan edi. Ichida esa qo‘lda kesilgan qizil xatcho‘p turardi.

— Kimdir uni tuzatib qo‘yibdi, — dedi Zarina hayron bo‘lib.

— Bu birinchisi emas, — Maqsuda opa ovozini pasaytirdi. — Bir oyda to‘rtinchisi. Hammasi hisobdan chiqarish ro‘yxatidagi kitoblar. Hammasida shu qizil xatcho‘p.

Zarina xatcho‘pni deraza yorug‘iga tutdi. Uning bir chetida qalam bilan yozilgan mayda raqam ko‘rinardi: «4».

— Demak, hisob yuritayapti, — dedi u sekin. — Kim bo‘lsa ham, to‘xtamoqchi emas.