Yakshanba kuni tongning birinchi kulrang nurlari ko‘rinishi bilan Gek tepalikka chiqib, uelslik cholning eshigini sekin taqillatdi. Uydagilar uxlab yotgan edi, ammo kechagi hayajondan keyin uyqulari yengil edi.

— Kim u?

Gek titroq ovozda javob berdi:

— Iltimos, kiriting! Bu faqat Gek Finn!

— Bu ism eshikni kechayu kunduz ochadi, bolam! Xush kelibsan!

Bu daydi bola hayotida eshitgan eng g‘alati so‘zlar edi, eng yoqimlisi ham. Chol Gekni kiritib, nonushtaga o‘tqazdi.

— Endi, bolam, sen juda och bo‘lsang kerak. Sen kecha bizda qolishing kerak edi. Biz o‘sha nobakorlarni deyarli qo‘lga oldik. Ular so‘qmoqda, biz yaqinlashganimizda, men aksa urib yubordim! Ular qochib ketishdi, biz o‘q uzdik, ammo tegmadi shekilli. Sherifga xabar berdik, o‘rmonni qidirishyapti. Ular haqida bizga ko‘proq aytib bera olasanmi?

— Ha. Ulardan biri... kar va soqov ispan. Yana biri yirtiq kiyimli, xunuk.

Gek hamma narsani tushuntirishga urindi, ammo sirni oshkor qilmaslikka harakat qildi. Ammo chol uni savolga tutganda, bola chalkashib ketdi:

— Ispan kar va soqov emas! Men uning gapirganini eshitdim...

Chol Gekka qattiq qaradi, bola hammasini aytishga majbur bo‘ldi:

— U... Badjahl Jo!

Chol hayratdan sakrab ketdi.

— Endi hammasi tushunarli! U bevaning qulog‘ini kesmoqchi, burnini yormoqchi edi! Bu odamdan har narsani kutish mumkin!

Gek xazina haqida hech narsa aytmadi. Ammo chol yana bir narsani esladi:

— Biz so‘qmoqda bir xalta topdik — ichida o‘g‘irlik asboblari bor ekan.

Gek yengil nafas oldi: demak, o‘sha qutini olib ketishmagan, u hali ham Ikkinchi raqamda bo‘lishi kerak!

Keyin uelslik cholning uyi tashrifchilarga to‘ldi. Butun qishloq tepalikka chiqib, qanday voqea bo‘lganini eshitish uchun keldi. Duglas beva cholga minnatdorchilik bildirdi. U esa:

— Menga emas, boshqa kimgadir minnatdor bo‘lishingiz kerak, xonim, ammo u o‘z ismini aytishni man qildi, — dedi.

Yakshanba maktabida bu haqda ko‘p gapirildi. Ibodatdan keyin missis Tetcher missis Harperning yoniga keldi:

— Mening Bekkim kun bo‘yi uxlaydimi? Ehtimol, juda charchagandir.

— Sizning Bekkingiz?

— Ha. U kecha siznikida qolmaganmidi?

— Yo‘q, qolmadi.

Missis Tetcherning rangi oqarib, o‘rindiqqa yiqildi. Shu payt Polli xola o‘tib ketayotgan edi:

— Xayrli tong, missis Tetcher. Xayrli tong, missis Harper. Mening bir bolam yo‘qolib qoldi. Tom kecha siznikida qolgandir? Endi u cherkovga kelishdan qo‘rqyapti. Men u bilan hisob-kitob qilaman.

Missis Tetcher boshini zaif chayqadi va yanada oqarib ketdi.

— U biz bilan qolmagan, — dedi missis Harper.

Polli xolaning yuzida tashvish paydo bo‘ldi.

— Jo Harper, sen bugun ertalab mening Tomimni ko‘rdingmi?

— Yo‘q, xonim.

— Oxirgi marta qachon ko‘rding?

Jo eslamoqchi bo‘ldi, lekin aniq ayta olmadi. Cherkovdan chiqayotganlar to‘xtashdi. Shivir-shivir boshlandi va hamma yuzlarda tashvish paydo bo‘ldi. Bolalar va yosh o‘qituvchilar savolga tutildi. Hech kim Tom va Bekki paroxodga qaytib chiqqan-chiqmaganini aniq eslay olmadi: qorong‘u edi, hech kim hech kimni sanab ko‘rmagan edi. Nihoyat bir yigit qo‘rquv bilan aytdi: ular g‘orda qolib ketgan bo‘lishi mumkin!

Missis Tetcher hushidan ketdi. Polli xola yig‘lab, qo‘llarini qayirdi.

Dahshatli xabar og‘izdan og‘izga, guruhdan guruhga, ko‘chadan ko‘chaga tarqaldi va besh daqiqa ichida qo‘ng‘iroqlar telbalarcha chalina boshladi, butun shahar oyoqqa turdi. Kardiff tepaligi voqeasi bir lahzada unutildi, o‘g‘rilar ham unutildi. Otlar egarlandi, qayiqlar odamlar bilan to‘ldi, paroxodga buyruq berildi va yarim soat ichida ikki yuz kishi g‘or tomon katta yo‘l va daryo bo‘ylab oqib bordi.

Uzun, og‘ir kun shu tarzda o‘tdi. Qishloq bo‘m-bo‘sh va o‘likdek edi. Ko‘p ayollar Polli xola va missis Tetcherni ko‘rib, ularga tasalli berishga urinishdi. Ular ham yig‘lashdi — bu so‘zlardan yaxshiroq edi. Kechasi qishloq yangiliklarni kutib uxlamadi. Tong otganda faqat bitta xabar keldi: «Ko‘proq sham yuboring, ko‘proq ovqat yuboring».

Uelslik chol tongda uyga qaytdi, sham yog‘iga botgan, charchagan. U Gekni o‘z uyida, karavotda, qattiq isitma ichida yotgan holda topdi. Doktorlar g‘orda edi, shuning uchun Duglas beva kelib, bolani parvarish qila boshladi.

— U yaxshi bola bo‘lsin, yomon bo‘lsin, — dedi beva, — u Xudoning bolasi va Xudo hech narsani e’tiborsiz qoldirmaydi.

Gek isitma ichida bir marta ko‘zini ochib, so‘radi: «Mo‘tadillik» mehmonxonasida biror narsa topildimi? Unga aytishdi: ha, u yerda ichimlik topildi, mehmonxona yopildi. Gek ko‘zlarini katta ochdi:

— Yana nima topildi? Tom Soyer topdimi?

Beva yig‘lab yubordi:

— Jim bo‘l, bolam! Gapirma! Sen juda kasalsan.

Gek o‘yladi: demak, ichimlikdan boshqa hech narsa topilmagan. Agar oltin topilganida, shov-shuv bo‘lardi. Demak, xazina abadiy yo‘qolgan... Lekin nega beva yig‘ladi? Shu o‘y bilan u uxlab qoldi.