Arava qorong‘i o‘rmon orasidan o‘tib borardi, ammo u xuddi alangadek yaltirab turar va qaroqchilarning ko‘zini qamashtirardi. Ular bunga chidab turolmadilar.

— Oltin! Oltin! — qichqirishdi ular, yo‘lga otilib chiqishdi, otlarni jilovidan ushlab, kichkina otliqlarni, aravakashni va xizmatkorlarni o‘ldirishdi, Gerdani esa aravadan sudrab tushirishdi.

— Qaranglar-a, qanday semiz, qanday shirin! Yong‘oq bilan boqilgan! — dedi qattiq, tikanakli soqolli, ko‘zlarining ustiga osilib tushgan qalin qoshli keksa qaroqchi kampir. — Xuddi semiz qo‘zichoqqa o‘xshaydi! Qani, qanday mazasi bor ekan?

U yaltiroq pichog‘ini sug‘urib oldi. Dahshat!

— Voy! — qichqirib yubordi u birdan: uning qulog‘idan o‘zining orqasida osilib turgan qizi tishlab olgan edi. Qiz shunday yovvoyi va erkatoy ediki, aql bovar qilmasdi.

— Voy, battar bo‘lgur qiz! — qichqirdi onasi, ammo Gerdani so‘yishga ulgurmadi.

— U men bilan o‘ynaydi! — dedi kichkina qaroqchi qiz. — U menga muftini, chiroyli ko‘ylagini beradi, men bilan to‘shagimda uxlaydi!

Va u onasini yana shunday tishladiki, onasi og‘riqdan sakrab, gir aylanib ketdi. Qaroqchilar kulib yuborishdi.

— Qaranglar, qizcha bilan qanday o‘ynayapti!

— Men aravaga o‘tiraman! — dedi kichkina qaroqchi qiz va aytganini qildi — u juda erka va qaysar edi.

U Gerda bilan aravaga o‘tirdi va ular yo‘lsiz, to‘nka va butalar ustidan o‘rmon ichkarisiga yelib ketishdi. Kichkina qaroqchi qiz Gerda bo‘yi barobar, ammo kuchliroq, yelkasi kengroq va qoracharoq edi. Ko‘zlari esa butunlay qop-qora, ammo nimadandir g‘amgin edi. U Gerdaning belidan quchoqlab:

— Men senga jahl qilmagunimcha, ular seni o‘ldirmaydi! — dedi. — Sen malikamisan?

— Yo‘q, — javob berdi qizcha va boshidan kechirganlarini, Kayni qanchalik yaxshi ko‘rishini aytib berdi.

Kichkina qaroqchi qiz unga jiddiy qarab, sal bosh irg‘adi va dedi:

— Hatto senga jahlim chiqsa ham, ular seni o‘ldirishmaydi — men o‘zim o‘ldiraman!

Keyin u Gerdaning ko‘z yoshlarini artdi va ikkala qo‘lini uning chiroyli, yumshoq, issiq muftasiga tiqdi.

Nihoyat arava to‘xtadi: ular qaroqchilar qal’asining hovlisiga kirib kelishgan edi. Qal’a yuqoridan pastgacha yorilib ketgan edi. Yoriqlardan qarg‘alar va zag‘izg‘onlar uchib chiqardi. Ulkan buldog itlar xuddi odamni yutib yuboradigandek sakrashardi, ammo vovullashmasdi — bu taqiqlangan edi.

Katta, eski, qorayib ketgan zal o‘rtasida, tosh pol ustida gulxan yonardi. Tutun shiftga ko‘tarilib, o‘ziga yo‘l topishi kerak edi. Gulxan ustida katta qozonda sho‘rva qaynar, shishlarda quyon va tovushqonlar kabob qilinardi.

— Bugun kechasi sen men bilan, mening jonivorlarim yonida uxlaysan! — dedi kichkina qaroqchi qiz.

Qizchalarni ovqatlantirishdi, sug‘orishdi, keyin ular somon va gilam to‘shalgan burchakka borishdi. Ularning tepasida, cho‘p va qo‘nish xodalarida yuzdan ortiq kabutar o‘tirardi. Ularning hammasi uxlayotgandek tuyulardi, ammo qizchalar kelganda, ular biroz qimirlab qo‘yishdi.

— Bularning hammasi meniki! — dedi kichkina qaroqchi qiz. U eng yaqindagisini oyog‘idan ushlab, shunday silkitdiki, kabutar qanotlarini qoqib yubordi. — Mana, o‘p uni! — qichqirdi u kabutarni Gerdaning yuziga tiqib. — Ana u yerda o‘rmon bezorilari o‘tiribdi, — davom etdi u devordagi kovakni panjara bilan to‘sib qo‘yilgan ikki kabutarni ko‘rsatib. — Bu ikkalasi o‘rmon kabutarlari! Ularni qamab qo‘ymasang, darhol uchib ketishadi! Mana bu esa mening sevimli qadrdon eski bug‘im! — Va u yaltiroq mis bo‘yinbog‘ taqilgan, devorga bog‘lab qo‘yilgan shimol bug‘usini shoxidan tortdi. — Uni ham bog‘lab qo‘yish kerak, aks holda qochib ketadi! Har kecha uni o‘tkir pichog‘im bilan bo‘ynidan qitiqlab qo‘yaman — u qo‘rqib o‘ladi!

Shunday deb u devordagi yoriqdan uzun pichoq chiqarib, bug‘uning bo‘yni bo‘ylab yurgizdi. Bechora hayvon tepinib yubordi, kichkina qaroqchi qiz esa qah-qah urib kulib, Gerdani to‘shakka tortdi.

— Nahotki pichoqni yoningda olib yotsang? — so‘radi Gerda o‘tkir pichoqqa qo‘rqib qarab.

— Har doim pichoq bilan uxlayman! — javob berdi kichkina qaroqchi qiz. — Nima bo‘lishini kim biladi! Qani, endi Kay haqida, keng dunyoda qanday kezib yurganing haqida yana bir bor aytib ber!

Gerda boshidan aytib berdi. Panjara ortidagi o‘rmon kabutarlari sekin g‘ur-g‘ur qilishardi, boshqa kabutarlar esa allaqachon uxlab qolgan edi. Kichkina qaroqchi qiz bir qo‘lini Gerdaning bo‘yniga tashladi — ikkinchi qo‘lida pichoq bor edi — va xurrak ota boshladi. Ammo Gerda ko‘zini yumolmadi — u o‘ldiradilarmi yoki tirik qoldiradilarmi, bilmasdi. Qaroqchilar gulxan atrofida o‘tirib, kuylashar va ichishardi, qaroqchi kampir esa umbaloq oshib o‘ynardi. Bechora qizchaga bularga qarash dahshatli edi.

Shu payt o‘rmon kabutarlari gapira boshladi:

— Gu-gu! Biz Kayni ko‘rganmiz! Oq tovuq uning chanasini ko‘tarib borardi, u esa Qor malikasining chanasida o‘tirardi. Biz polaponlar uyamizda yotganimizda, ular o‘rmon ustidan uchib o‘tishdi. U nafas oldi — va ikkimizdan boshqa hammamiz o‘lib qoldik. Gu-gu!

— Nima deyapsizlar? — qichqirdi Gerda. — Qor malikasi qayoqqa uchib ketdi? Bilasizlarmi?

— Laplandiyaga uchib ketgan bo‘lsa kerak — u yerda doim qor va muz bo‘ladi. Bog‘langan shimol bug‘usidan so‘ra!

— Ha, u yerda doim qor va muz bo‘ladi, ajoyib joy! — dedi shimol bug‘usi. — U yerda katta yaltiroq tekisliklarda xohlagancha sakrab yurasan! U yerda Qor malikasining yozgi chodiri bor, uning doimiy qasri esa Shimoliy qutbda, Shpitsbergen degan orolda.

— Oh, Kay, mening aziz Kayim! — xo‘rsindi Gerda.

— Jim yot! — dedi kichkina qaroqchi qiz. — Bo‘lmasa pichoq bilan sanchaman!

Ertalab Gerda unga o‘rmon kabutarlaridan eshitganlarini aytib berdi. Kichkina qaroqchi qiz jiddiy qarab, bosh irg‘adi va dedi:

— Mayli, mayli!.. Laplandiya qayerdaligini bilasanmi? — so‘radi u shimol bug‘usidan.

— Men bilmasam, kim biladi! — javob berdi bug‘u, uning ko‘zlari yaltirab ketdi. — Men o‘sha yerda tug‘ilib o‘sganman, qorli tekisliklarda sakrab yurganman!

— Eshit! — dedi kichkina qaroqchi qiz Gerdaga. — Ko‘ryapsanmi, bizning hamma odamlarimiz ketishdi, uyda faqat onam qoldi. Biroz o‘tib u katta shishadan bir qultum ichadi-yu, uxlab qoladi — ana shunda men sen uchun biror narsa qilaman!

Ona katta shishadan bir qultum ichib, uxlab qolgach, kichkina qaroqchi qiz shimol bug‘usining oldiga borib dedi:

— Seni o‘tkir pichog‘im bilan yana ko‘p marta qitiqlashim mumkin edi — o‘shanda sen juda kulgili bo‘lasan! Mayli, seni ozod qilaman. Laplandiyaga chopib ketishing mumkin, ammo buning uchun mana bu qizchani Qor malikasining saroyiga, uning jo‘rasi oldiga olib borishing kerak. U nima deganini eshitding-ku? U juda baland gapirdi, sen esa doim quloq solasan!

Shimol bug‘usi quvonchdan sakrab yubordi. Kichkina qaroqchi qiz Gerdani unga o‘tqazdi, ehtiyot uchun mahkam bog‘lab qo‘ydi, hatto o‘tirishga qulay bo‘lsin deb yumshoq yostiq ham qo‘ydi.

— Mana, — dedi u, — mo‘yna etiklaringni ol, sovuq bo‘ladi! Muftani esa o‘zimga olib qolaman — u juda chiroyli! Ammo sen sovqotmaysan: mana senga onamning katta qo‘lqoplari — tirsagingga yetadi! Qo‘llaringni tiq! Mana endi qo‘llaring xuddi xunuk onamnikiga o‘xshab qoldi!

Gerda quvonchdan yig‘lab yubordi.

— Ularning ingillashiga chidolmayman! — dedi kichkina qaroqchi qiz. — Endi xursand bo‘lishing kerak! Mana senga yana ikkita non va bir son go‘sht, och qolmaysan!

U bularning hammasini bug‘uning orqasiga bog‘ladi, eshikni ochdi, itlarni uyga chaqirib kiritdi, keyin bug‘uni bog‘lagan arqonni o‘tkir pichog‘i bilan kesib, unga dedi:

— Qani, chop! Faqat qizchaga ehtiyot bo‘l!

Gerda katta qo‘lqopli ikkala qo‘lini kichkina qaroqchi qizga cho‘zib, u bilan xayrlashdi. Shimol bug‘usi butalar va to‘nkalar ustidan, o‘rmon, botqoqlar va dashtlar orqali qo‘lidan kelgancha tez chopib ketdi. Bo‘rilar uvillardi, qarg‘alar qag‘illardi. Osmonda «Puf! Puf!» degan tovush eshitilib, xuddi alanga otilib chiqayotgandek bo‘lardi.

— Mana mening qadrdon shimol yog‘dularim! — dedi shimol bug‘usi. — Qara, qanday yonmoqda!

Va u kechayu kunduz chopdi. Nonlar yeyildi, go‘sht ham tugadi — mana, ular Laplandiyaga yetib kelishdi.