Alloh taolo aytadi: «Albatta, namoz mo‘minlarga vaqtlari belgilangan farz bo‘ldi» (Niso surasi, 103-oyat ma’nosi). Har bir namozning o‘z vaqti bor, vaqti kirmasdan o‘qilgan namoz durust bo‘lmaydi, vaqtidan uzrsiz kechiktirish esa gunoh. Ibn Mas’ud roziyallohu anhu Payg‘ambarimizdan: «Qaysi amal Allohga eng suyukli?» deb so‘raganida, u zot: «Vaqtida o‘qilgan namoz», deb javob berganlar (Buxoriy va Muslim rivoyati).

Besh vaqt namoz quyidagilar:

Bomdod (fajr) namozi — tong otishi bilan (sharqda ufq bo‘ylab oq yorug‘lik yoyilganda) kiradi va quyosh chiqqunicha davom etadi. Ikki rak’at sunnat va ikki rak’at farzdan iborat. Bomdodning ikki rak’at sunnati haqida Payg‘ambarimiz: «Fajrning ikki rak’ati dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir», deganlar (Muslim rivoyati, Oisha roziyallohu anhodan).

Peshin (zuhr) namozi — quyosh tikkadan og‘gach kiradi. Hanafiy mazhabida u to‘rt rak’at sunnat, to‘rt rak’at farz va ikki rak’at sunnatdan iborat. Juma kuni erkaklar peshin o‘rniga masjidda juma namozini o‘qiydilar.

Asr namozi — Imom Abu Hanifaning qavliga ko‘ra, narsaning soyasi (tush paytidagi soyadan tashqari) o‘zidan ikki baravar uzun bo‘lganda kiradi va quyosh botguncha davom etadi. Lekin quyosh sarg‘ayib qolguncha kechiktirmaslik kerak. To‘rt rak’at farzdan iborat, undan oldin to‘rt rak’at sunnat (g‘ayri muakkada) o‘qish mustahab.

Shom (mag‘rib) namozi — quyosh botishi bilan kiradi va shafaq yo‘qolguncha davom etadi. Uch rak’at farz va ikki rak’at sunnatdan iborat. Shomni kechiktirmaslik afzal.

Xufton (isho) namozi — shafaq yo‘qolgach kiradi. To‘rt rak’at farz va ikki rak’at sunnatdan iborat. Undan keyin uch rak’at vitr namozi o‘qiladi. Hanafiy mazhabida vitr — vojib.

O‘zbekistonda namoz vaqtlari O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan har bir hudud uchun Hanafiy mazhabi asosida hisoblanib, taqvim shaklida e’lon qilinadi. Ishonchli taqvimdan yoki mahalla masjididan foydalanish tavsiya etiladi.

Namoz o‘qish makruh bo‘lgan vaqtlar ham bor: quyosh chiqayotgan payt, quyosh tikkada turgan payt va quyosh botayotgan payt. Uqba ibn Omir roziyallohu anhu bu uch vaqtda Payg‘ambarimiz namoz o‘qishdan qaytarganlarini rivoyat qilgan (Muslim rivoyati). Shuningdek, bomdod farzidan keyin quyosh chiqqunicha va asr farzidan keyin quyosh botguncha nafl namoz o‘qilmaydi.

Endi namozning umumiy tartibiga to‘xtalamiz. Bu yerda faqat asosiy ketma-ketlik beriladi; harakatlarning to‘g‘ri bajarilishini ustozdan yoki imomdan amalda o‘rganish zarur.

1. Namozning shartlari bajariladi: tahoratli bo‘lish, badan, kiyim va joyning pokligi, avratning yopiq bo‘lishi, qiblaga yuzlanish, vaqtning kirgani va niyat.

2. Qiblaga qarab tik turiladi va qalbda qaysi namozni o‘qiyotgani niyat qilinadi.

3. «Allohu akbar» deb takbiri tahrima aytiladi. Shundan boshlab namoz boshlanadi, gaplashish, yeyish-ichish, boshqa ishga chalg‘ish man etiladi.

4. Sano duosi («Subhanakallohumma...»), so‘ng «A’uzu billahi...» va «Bismillahir rohmanir rohim» o‘qiladi.

5. Fotiha surasi va undan keyin Qur’ondan biror sura yoki oyatlar o‘qiladi.

6. «Allohu akbar» deb ruku’ga boriladi va kamida uch marta «Subhana Robbiyal azim» deyiladi.

7. «Sami’allohu liman hamidah» deb ruku’dan qaddi rostlanadi, «Robbana lakal hamd» deyiladi.

8. «Allohu akbar» deb sajdaga boriladi, uch marta «Subhana Robbiyal a’lo» deyiladi. Ikki sajda orasida qisqa o‘tiriladi, so‘ng ikkinchi sajda qilinadi.

9. Shu tarzda ikkinchi rak’at o‘qiladi. Ikkinchi rak’atdan keyin o‘tirib, «Attahiyyat» duosi o‘qiladi. Agar namoz ikki rak’atli bo‘lsa, salovatlar va duodan so‘ng o‘ng va chap tomonga «Assalamu alaykum va rohmatulloh» deb salom beriladi.

10. Uch yoki to‘rt rak’atli namozlarda birinchi o‘tirishdan so‘ng turib, qolgan rak’atlar o‘qiladi va oxirgi o‘tirishda salom beriladi.

Namozdagi sura va duolarni arab tilida yod olish kerak. Yangi boshlovchilar avval Fotiha va bir necha qisqa surani (Ixlos, Falaq, Nos, Kavsar), so‘ngra tashahhud va salovatlarni o‘rganadilar. Ularning ma’nosini o‘zbek tilida bilib qo‘yish namozdagi xushu’ga katta yordam beradi.

Namozni xatosiz, to‘g‘ri o‘qish uchun mahallangiz masjididagi imom yoki ishonchli ustozga ko‘rsatib, amalda tekshirtirib olishni tavsiya qilamiz. Batafsil masalalar — sahv sajdasi, namozni buzadigan narsalar, qazo namozlarni o‘qish tartibi — ham shu yo‘l bilan o‘rganiladi.