Podshoh dedi:

— Endi menga aytib ber: yaxshilikni kimga qilish kerak? Ba’zan yaxshilik ko‘rgan odam evaziga yomonlik qiladi, hayvon esa vafo ko‘rsatadi.

Baydabo javob berdi:

— Hukmdorim, yaxshilik qilishdan oldin uni kimga qilayotganingizni bilish kerak. Ko‘pincha vafoni kutmagan joyingizdan ko‘rasiz, xiyonatni esa ishongan joyingizdan. Sayyoh va zargarning hikoyasi shunday.

Bir zamonlar bir guruh ovchilar sahroda chuqur bir quduq qazishgan edi. Uning tepasini shox-shabba bilan yopib, hayvonlar uchun tuzoq qilishgan edi. Bir kuni bu quduqqa bir zargar, bir maymun, bir yo‘lbars va bir ilon tushib qolishdi. Ular bir-biridan qo‘rqib, har biri bir burchakda jim o‘tirishardi.

Shu yerdan bir sayyoh o‘tib qoldi. U quduqqa qarab, ichidagilarni ko‘rdi va o‘ziga o‘zi dedi: «Bu odamni qutqarsam, savob bo‘ladi». Arqon tushirdi. Arqonga birinchi bo‘lib maymun yopishib chiqdi. Ikkinchi marta yo‘lbars, uchinchi marta ilon chiqdi. Uchovi sayyohga ta’zim qilishdi. Maymun dedi:

— Sen bizga yaxshilik qilding. Ammo quduqdagi odamni chiqarma. Odamzodning ichida eng noshukri bo‘ladi. U seni yaxshiliging uchun jazolaydi.

Yo‘lbars dedi:

— Mening uyim falon shahar yonidagi tog‘da. Agar bir kun o‘sha yerdan o‘tsang, meni chaqir, yaxshiligingni qaytaraman.

Maymun ham: «Men ham o‘sha tog‘da yashayman», dedi. Ilon esa: «Men o‘sha shaharning devorida yashayman. Senga hojat tushsa, meni chaqir», dedi.

Sayyoh ularning ogohlantirishiga quloq solmadi va zargarni ham quduqdan chiqardi. Zargar unga minnatdorchilik bildirib dedi:

— Men falon shaharda zargarman. Agar bir kun yo‘ling tushsa, meni izla, senga albatta yaxshilik qilaman.

Oradan vaqt o‘tdi. Sayyoh bir kuni o‘sha shahar tomonga yo‘l oldi. Tog‘dan o‘tayotganda maymunni chaqirdi. Maymun kelib, unga ta’zim qildi va: «Bizda hozir sizga munosib narsa yo‘q, bir oz kuting», deb ketdi-da, birozdan keyin unga bir quchoq shirin meva olib keldi. Sayyoh mevadan yeb, yo‘lida davom etdi.

So‘ng u yo‘lbarsni chaqirdi. Yo‘lbars ham kelib, ta’zim qildi. U shaharga kirib, podshohning qiziga tegishli bog‘dan qimmatbaho tilla bezaklarni olib chiqdi va sayyohga hadya qildi. Sayyoh bu bezaklarni nima qilishini bilmay, o‘zicha o‘yladi: «Maymun va yo‘lbars menga shunchalik vafo ko‘rsatdi. Zargar esa odam, u yanada ko‘proq yaxshilik qiladi. Bu bezaklarni unga olib boray, u qanday sotishni biladi».

U zargarning oldiga bordi. Zargar uni xursandlik bilan kutib oldi, bezaklarni ko‘rgach esa ularni tanidi: bular podshohning qiziga tegishli edi. U sayyohga: «Bir oz o‘tir, men senga mehmon uchun narsa olib kelay», dedi-da, to‘g‘ri podshohning saroyiga yugurdi: «Malikaning bezaklarini o‘g‘irlagan odamni topdim, u mening uyimda o‘tiribdi».

Podshoh askarlarini yubordi. Sayyohni ushlab, kaltaklab, shahar bo‘ylab sudrashdi va zindonga tashlashdi. Ertasi kuni uni qatl qilishmoqchi edi.

Sayyoh zindonda yig‘lab dedi: «Maymun to‘g‘ri aytgan ekan. Men hayvonlarning vafosiga ishonmadim, odamning so‘ziga ishondim». So‘ng u ilonni esladi va uni chaqirdi. Ilon devorning teshigidan chiqib keldi va voqeani eshitib dedi:

— Men seni qutqaraman. Hozir borib podshohning o‘g‘lini chaqaman. Uning zahrini hech bir tabib davolay olmaydi. Senga esa mana bu o‘tni beraman. Agar shahzodaga bu o‘tning suvini ichirsang, u tuzaladi.

Ilon borib, shahzodani chaqdi. Saroyda qiyomat qo‘pdi. Tabiblar ojiz qoldi. Shunda sayyoh qorovul orqali xabar yubordi: «Men shahzodani davolay olaman». Uni podshohning huzuriga keltirishdi. Sayyoh o‘tning suvini shahzodaga ichirdi, shahzoda tuzaldi.

Podshoh sayyohdan uning kimligini va nega zindonga tushganini so‘radi. Sayyoh bor gapni aytib berdi: quduqni, maymunni, yo‘lbarsni, ilonni va zargarni. Podshoh uni mukofotladi, zargarni esa yolg‘oni va noshukrligi uchun jazoladi.

Baydabo dedi:

— Hukmdorim, yaxshilikni qadrlaydigan zotga yaxshilik qiling. Shunda u sizga ming barobar bo‘lib qaytadi. Noshukrga qilingan yaxshilik esa qumga sepilgan urug‘ga o‘xshaydi.