Zohid va mehmon
Podshoh dedi:
— Endi menga o‘z ishini tashlab, o‘ziga mos bo‘lmagan ishga qo‘l urgan, natijada ikkalasidan ham mahrum bo‘lgan odam haqida aytib ber.
Baydabo javob berdi:
— Hukmdorim, kim o‘z ishini tashlab, o‘zga birovning ishiga taqlid qilsa, eskisini ham yo‘qotadi, yangisini ham o‘zlashtirolmaydi.
Bir zohidning uyiga uzoq yurtdan bir mehmon keldi. Zohid uni xursandlik bilan kutib olib, xurmo bilan siyladi. Mehmon xurmoni yeb, maqtadi:
— Qanday shirin xurmo! Bizning yurtda bunday xurmo yo‘q. Kosh bu yerda yashasam edi.
Zohid dedi:
— Inson o‘z yurtidagi borlariga qanoat qilishi kerak. Begona narsaga ko‘z tikkan odamning ahvoli qarg‘aning ahvoliga o‘xshab qoladi.
— Qanday qarg‘a?
— Bir qarg‘a kaklikning yurishini ko‘rib qoldi. Kaklik shunday chiroyli, sekin va nozik yurardiki, qarg‘aning havasi keldi. «Men ham shunday yurishni o‘rganaman», dedi va kaklikning yurishiga taqlid qila boshladi. Uzoq urindi, lekin baribir kaklikdek yurolmadi. Oxiri bundan voz kechib, o‘zining eski yurishiga qaytmoqchi bo‘ldi. Qarasa, uni ham unutib qo‘yibdi. Shu kundan beri qarg‘a qushlarning eng xunuk yuradiganiga aylanib qoldi: na kaklikdek, na qarg‘adek yuradi, sakrab-sakrab yuradi.
Mehmon kulib qo‘ydi. Keyin zohidning ibroniy tilida so‘zlashishini eshitib, unga havas qildi:
— Menga ham shu tilni o‘rgating.
Zohid uni ogohlantirdi:
— Bu sening tiling emas. Senga qiyin bo‘ladi. O‘z ona tilingni mukammal bilish senga ko‘proq foyda beradi.
Mehmon esa qistayverdi. Zohid noiloj o‘rgatdi. Mehmon uzoq urindi, ammo bu tilni egallay olmadi. Ustiga-ustak, o‘z tilida ham chalkash gapiradigan bo‘lib qoldi. Odamlar uning gapini tushunmay qo‘yishdi.
Baydabo dedi:
— Hukmdorim, har kimning o‘z o‘rni, o‘z ishi bor. O‘z qadrini bilgan zot boshqaga ko‘r-ko‘rona taqlid qilmaydi, o‘zini takomillashtiradi.