Podshoh dedi:

— Endi menga shoshqaloq, ishning oxirini o‘ylamay harakat qiladigan odam haqida aytib ber.

Baydabo javob berdi:

— Hukmdorim, kim ishni o‘ylamasdan bajarsa, oxiri pushaymon chekadi. Zohid va mangustning hikoyasi bunga eng yaxshi misol.

Jurjon degan shaharda bir zohid yashardi. Uning xotini uzoq vaqt farzand ko‘rmadi. Nihoyat bir kuni xotini homilador bo‘ldi. Zohid bundan shunchalik xursand bo‘ldiki, xotiniga dedi:

— Bizga o‘g‘il tug‘iladi. Uni yaxshi tarbiyalayman, olim qilaman, unga yaxshi ism qo‘yaman, uylantiraman...

Xotini uni to‘xtatdi:

— Hali bola tug‘ilmagan, siz esa uni uylantirib ham qo‘ydingiz. Hali qo‘lingizda bo‘lmagan narsa haqida bunchalik ko‘p gapirish yaxshi emas. Zohid va yog‘li ko‘zaning hikoyasini eshitganmisiz?

— Qanday hikoya?

— Bir zohidga har kuni bir savdogar uyidan sariyog‘ va asal yuborardi. Zohid ularning bir qismini yeb, qolganini bir ko‘zaga yig‘ardi. Ko‘za to‘lgach, uni karavotining tepasiga osib qo‘ydi. Bir kuni karavotda yotib, qo‘lida tayoq bilan ko‘zaga qarab o‘yga toldi: «Bu ko‘zadagi yog‘ va asalni sotib, o‘nta echki sotib olaman. Ular har besh oyda bola tug‘adi. Bir necha yilda yuzlab echkim bo‘ladi. Ularni sotib, sigirlar va yer sotib olaman, dehqonchilik qilaman, uy quraman, xizmatkorlar yollayman. Keyin go‘zal bir qizga uylanaman, bizga o‘g‘il tug‘iladi. O‘g‘limni yaxshi tarbiyalayman, agar gapimga kirmasa, mana shu tayoq bilan bunday uraman!» U tayog‘ini havoga ko‘tarib siltagan edi, tayoq to‘ppa-to‘g‘ri ko‘zaga tegdi. Ko‘za sinib, butun yog‘ va asal uning boshiga oqib tushdi. Shunday qilib, xayoliy boylik bir zumda yo‘q bo‘ldi.

Zohid xotinining nasihatidan ibrat oldi. Oradan oylar o‘tib, ularga chindan ham o‘g‘il tug‘ildi. Ota-ona xursand bo‘lishdi.

Bir kuni xotini hammomga ketdi va bolani zohidga qoldirdi. Ko‘p o‘tmay podshohning elchisi kelib, zohidni zudlik bilan saroyga chaqirdi. Zohid bolani kim bilan qoldirishni bilmay qoldi. Uyda esa ular yoshligidan boqib olgan bir mangust bor edi. Bu jonivor uyni ilon va kalamushlardan qo‘riqlar, oilaga juda sodiq edi. Zohid bolani beshikda qoldirib, eshikni yopdi va saroyga ketdi.

U ketgach, uyning bir teshigidan katta bir qora ilon chiqib, beshik tomon o‘rmaladi. Mangust buni ko‘rib, ilonga tashlandi. Ular orasida qattiq jang bo‘ldi. Oxiri mangust ilonni bo‘g‘izlab, burda-burda qildi. Uning og‘zi va tumshug‘i qonga belangan edi.

Zohid qaytib keldi. Eshikni ochishi bilan mangust uni kutib olish uchun quvonib, oldiga yugurdi. Zohid uning og‘zidagi qonni ko‘rdi-yu, hech narsani tekshirmay, o‘ylab ham o‘tirmay: «Bu jonivor bolamni yeb qo‘yibdi!» deb qichqirdi va qo‘lidagi tayoq bilan mangustning boshiga urib, uni o‘ldirdi.

So‘ng ichkariga kirdi. Bola beshikda sog‘-salomat uxlab yotardi, yonida esa burda-burda bo‘lgan ilon yotardi. Zohid bor haqiqatni tushunib, boshini changallab o‘tirib qoldi.

— Voy, men nima qildim! — deb faryod chekdi u. — Bolamning jonini saqlab qolgan sodiq do‘stimni o‘z qo‘lim bilan o‘ldirdim. Kosh shoshilmasam edi!

Xotini hammomdan qaytib, voqeani eshitdi va dedi:

— Bu shoshqaloqlikning mevasidir. Ishning oxirini o‘ylamay qilingan ish pushaymonlik bilan tugaydi.

Baydabo dedi:

— Hukmdorim, aqlli zot har bir ishga qo‘l urishdan oldin o‘ylaydi, eshitgan va ko‘rgan narsasini tekshiradi. G‘azab ustida chiqarilgan hukm ko‘pincha keyin tuzatib bo‘lmaydigan xatoga aylanadi.