Navoiy uchun ilm va odob ajralmas: odobsiz ilm — xavfli qurol, ilmsiz odob — yarim yo‘l. Quyidagi hikmatlar shu ikki qanotning muvozanati haqida.

10. Ilm — hech qachon tugamaydigan xazina: undan qancha ulashsang, shuncha ko‘payadi.

Biror mavzuni sinfdoshingizga tushuntirib bering — o‘zingiz ham uni avvalgidan yaxshiroq tushunib olasiz.

11. Ilmsiz kishi — qorong‘i uyga o‘xshaydi; ilm unga chiroq yoqadi.

Bilim odamga tanlov imkonini beradi: qaysi yo‘l to‘g‘ri, qaysi taklif aldov ekanini ko‘ra olish — shu chiroqning nuri.

12. O‘rganishdan uyalma. Bilmay qolish ayb emas, bilishni istamaslik ayb.

Darsda savol berishdan cho‘chimang. Bir marta so‘rab uyalgan — bir umr bilmay yurishdan yaxshi.

13. Amal qilinmagan ilm — mevasiz daraxt, yomg‘irsiz bulut. Bilib turib qilmaslik — bilmaslikdan ham og‘irroq.

Sog‘lom ovqatlanish, vaqtni rejalash, tejash haqida ko‘p narsani bilamiz. Farqni bilganimiz emas, qilganimiz yaratadi.

14. Odob — eng yaxshi meros. Ota-ona farzandiga mol qoldirsa, u tugaydi; odob qoldirsa, u avloddan avlodga o‘tadi.

Uyda ko‘rgan muomala madaniyati keyin ish joyida ham, oilada ham odamning eng katta boyligiga aylanadi.

15. Odobsiz olimdan odobli nodon yaxshiroq: biridan faqat ozor ko‘rasan, ikkinchisidan hech bo‘lmasa ozor ko‘rmaysan.

Bilim odamni boshqalardan ustun qilmaydi; uni foydali qiladigan narsa — bilimni odob bilan ishlata olish.

16. Ustozni hurmat qilgan — ilmdan bahra oladi. Ustozdan yuz o‘girgan — ilmdan ham yuz o‘giradi.

O‘qituvchini yoqtirmaslik ko‘pincha uning faniga ham sovuqlik keltiradi. Odamni fanidan ajratib ko‘rishni o‘rganing.

17. Ilm o‘rganishning qarilik-yoshligi yo‘q, lekin yoshlikda o‘rganilgan ilm toshga o‘yilgan naqshdek mustahkam bo‘ladi.

Hozir, maktab va talabalik yillarida o‘rganganingiz butun umr uchun poydevor bo‘ladi. Bu yillarni qadrlang.

18. Kitob — eng sodiq hamsuhbat: zeriktirmaydi, g‘iybat qilmaydi, sirni oshkor etmaydi va har safar yangi narsa o‘rgatadi.

Kuniga yigirma daqiqa kitob o‘qish bir yilda o‘nlab kitob degani. Bu sizni boshqa odamga aylantiradi.

Ibratli hikoyat (Sharq rivoyatlaridan). Bir shogird ustozidan so‘rabdi: «Ustoz, siz shuncha ilmni qanday egalladingiz?» Ustoz javob beribdi: «Men hech qachon so‘rashdan uyalmadim va o‘rganganimni hech qachon ertaga qoldirmadim. Bir masalani bilmasam, bolalardan ham so‘rardim. Odamlar menga kulgan kunlar ham bo‘ldi, lekin men bilib oldim, ular esa bilmay qolaverdi».