Navoiy dehqonni alohida mehr bilan ta’riflaydi. Dehqon — yer yuzini obod qiluvchi, odamlarga rizq yetkazuvchi kishi. U yerga bir don tashlab, undan yuzlab don undiradi; uning mehnatidan podshoh ham, gado ham, olim ham, askar ham birdek bahramand bo‘ladi. Shahar ahli dasturxonidagi har bir non bo‘lagida dehqonning peshona teri bor.

Navoiy dehqon hayotining og‘irligini ham yashirmaydi: u tong qorong‘isida turadi, jaziramada ham, sovuqda ham dalada ishlaydi, hosilning taqdiri esa yomg‘irga, do‘lga, chigirtkaga bog‘liq. Shunga qaramay, dehqon mehnatidan voz kechmaydi. Navoiy uning bu sabr va umidini ibrat qilib ko‘rsatadi: ekkan odam o‘radi, ekmagan odam esa faqat boshqaning xirmoniga ko‘z tikib qoladi.

Shoir hukmdorlarni dehqonga zulm qilmaslikka, undan ortiqcha soliq olmaslikka chaqiradi: dehqon ezilsa, dala qaqraydi, dala qaqrasa — butun mamlakat och qoladi.

Ibratli hikoyat (Sharq rivoyatlaridan). Keksa bir chol yoshi bir joyga borib qolganda yong‘oq ko‘chati o‘tqazayotgan ekan. Yo‘ldan o‘tib ketayotgan bir yigit kulibdi: «Ota, bu daraxt meva bergunicha o‘n yil o‘tadi, siz uning mevasini yeysizmi?» Chol javob beribdi: «Bolam, men otam ekkan daraxtning mevasini yedim. Endi men ekaman — nevaralarim yesin». Dehqonning saxovati shunda: u ko‘pincha o‘zi ko‘rmaydigan kelajak uchun ekadi.

Bugungi kun uchun: «ekish va o‘rish» qonuni har qanday ishga taalluqli. Bugun o‘qigan har bir sahifangiz — yerga tashlangan urug‘. Hosili darhol ko‘rinmaydi, ba’zan «yomg‘ir yog‘maydi», lekin ekmagan odam hech qachon o‘rmaydi. Va yana: nonni isrof qilmang — uning ortida birovning bir yillik mehnati turibdi.