Navbatchi politsiyachi avenyu bo‘ylab salobat bilan borardi. Bu salobat odatiy edi, ko‘z-ko‘z qilish uchun emas, chunki tomoshabinlar kam edi. Endigina kechki soat o‘n bo‘lgandi, lekin yomg‘ir ta’mi kelib turgan sovuq shamol ko‘chalarni deyarli huvillatib qo‘ygan edi.

Yo‘l-yo‘lakay eshiklarni tortib ko‘rib, kaltagini murakkab va mohirona harakatlar bilan aylantirib, ora-sira o‘girilib, tinch ko‘chaga sergak nigoh tashlab borayotgan baquvvat qomatli, biroz kerilib yuradigan politsiyachi tinchlik posbonining ko‘rkam timsoli edi. Bu mavze erta yotadigan joy edi. Ora-sira sigara do‘koni yoki tun bo‘yi ochiq turadigan oshxonaning chiroqlari ko‘zga tashlanardi; ammo eshiklarning ko‘pchiligi allaqachon yopilgan idoralarniki edi.

Bir kvartalning o‘rtasiga yetganda politsiyachi birdan qadamini sekinlatdi. Qorong‘i temir-tersak do‘konining eshigi oldida og‘zida tutatilmagan sigara bilan bir kishi suyanib turardi. Politsiyachi unga yaqinlashishi bilan u shosha-pisha gap boshladi.

— Hammasi joyida, ofitser, — dedi u tinchlantiruvchi ohangda. — Men shunchaki bir do‘stimni kutyapman. Bu yigirma yil oldin belgilangan uchrashuv. Sizga biroz kulgili tuyulyaptimi? Mayli, hammasi toza ekaniga ishonch hosil qilmoqchi bo‘lsangiz, tushuntirib beraman. Taxminan o‘sha paytlarda bu do‘kon turgan joyda restoran bor edi — «Katta Jo» Breydining restorani.

— Besh yil oldingacha bor edi, — dedi politsiyachi. — Keyin buzib tashlashdi.

Eshik oldidagi kishi gugurt chaqib, sigarasini tutatdi. Yorug‘likda oqish, iyagi to‘rtburchak, ko‘zlari o‘tkir, o‘ng qoshi yonida kichkina oq chandig‘i bor yuz ko‘rindi. Galstuk to‘g‘nog‘ichida g‘alati qilib o‘rnatilgan katta olmos yaltirardi.

— Bundan yigirma yil oldin, aynan shu kechada, — dedi u, — men shu yerda, «Katta Jo» Breydinikida eng yaqin do‘stim, dunyodagi eng zo‘r yigit Jimmi Uells bilan tushlik qilgan edim. Biz ikkalamiz shu Nyu-Yorkda xuddi aka-ukadek birga o‘sganmiz. Men o‘n sakkizda, Jimmi yigirmada edi. Ertasi kuni ertalab men omadimni sinash uchun G‘arbga jo‘nashim kerak edi. Jimmini esa Nyu-Yorkdan sudrab ham chiqarib bo‘lmasdi; u buni yer yuzidagi yagona joy deb hisoblardi. Xullas, o‘sha kechasi biz ahvolimiz qanday bo‘lishidan va qanchalik uzoqdan kelishimiz kerakligidan qat’i nazar, roppa-rosa yigirma yildan keyin, aynan o‘sha kuni va o‘sha soatda shu yerda yana uchrashishga kelishdik. Yigirma yilda har birimiz taqdirimizni hal qilib, qanday bo‘lmasin, omadimizni topib olgan bo‘lamiz, deb hisobladik.

— Juda qiziq ekan, — dedi politsiyachi. — Ammo nazarimda, uchrashuvlar orasidagi vaqt ancha uzoq ekan. Ketganingizdan beri do‘stingizdan xabar olmadingizmi?

— Olgandim, bir muddat xat yozishib turdik, — dedi u. — Lekin bir-ikki yildan keyin bir-birimizni yo‘qotib qo‘ydik. Bilasiz-ku, G‘arb degani juda katta joy, men esa u yerda tinim bilmay u yoqdan bu yoqqa yugurib yurdim. Ammo bilamanki, Jimmi tirik bo‘lsa, shu yerda men bilan uchrashadi, chunki u dunyodagi eng sodiq, eng ishonchli inson edi. U hech qachon unutmaydi. Bugun kechqurun mana shu eshik oldida turish uchun ming mil yo‘l bosib keldim va agar eski hamrohim kelsa, bunga arziydi.

Kutayotgan kishi qopqoqlari mayda olmoslar bilan bezatilgan chiroyli soatini chiqardi.

— O‘nga uch daqiqa qoldi, — dedi u. — Biz shu restoran eshigi oldida xayrlashganimizda soat roppa-rosa o‘n edi.

— G‘arbda ishlaringiz ancha yaxshi ketganga o‘xshaydi, shundaymi? — so‘radi politsiyachi.

— Bo‘lmasam-chi! Jimmining ishlari hech bo‘lmasa yarimicha yaxshi bo‘lsa edi, deyman. Garchi yaxshi yigit bo‘lsa ham, u biroz og‘ir, sekin odam edi. Men esa boylik orttirish uchun eng o‘tkir aqllar bilan bellashishimga to‘g‘ri keldi. Nyu-Yorkda odam bir qolipga tushib qoladi. Uni ustaradek o‘tkir qilish uchun G‘arb kerak.

Politsiyachi kaltagini aylantirib, bir-ikki qadam bosdi.

— Men yo‘limda davom etaman. Umid qilamanki, do‘stingiz albatta keladi. Uni aniq belgilangan vaqtgacha kutasizmi?

— Yo‘q, albatta! — dedi u. — Hech bo‘lmasa yarim soat kutaman. Jimmi yer yuzida tirik bo‘lsa, shu vaqtgacha keladi. Xayr, ofitser.

— Xayrli tun, ser, — dedi politsiyachi va yo‘l-yo‘lakay eshiklarni tortib ko‘rgancha navbatchilik yo‘lida davom etdi.

Endi mayda, sovuq shivalama yog‘a boshlagan, shamol ham uzuq-yuluq esishdan to‘xtab, bir maromda guvullay boshlagan edi. O‘sha mavzedagi oz sonli yo‘lovchilar paltolari yoqasini baland ko‘tarib, qo‘llarini cho‘ntaklariga tiqib, g‘amgin va indamay shoshilib borishardi. Temir-tersak do‘konining eshigi oldida esa yoshlik do‘sti bilan deyarli bema’nilik darajasida noaniq uchrashuvga kelish uchun ming mil yo‘l bosgan kishi sigarasini chekib, kutib turardi.

U yigirma daqiqacha kutdi, keyin ko‘chaning narigi tomonidan uzun paltoli, yoqasini qulog‘igacha ko‘targan baland bo‘yli bir kishi shoshib o‘tib keldi. U to‘g‘ri kutayotgan kishining oldiga bordi.

— Bu senmisan, Bob? — so‘radi u ikkilanib.

— Bu senmisan, Jimmi Uells? — deb qichqirdi eshik oldidagi kishi.

— Voy, xudoyim-ey! — xitob qildi yangi kelgan odam ikkala qo‘li bilan uning ikki qo‘lini qisib. — Bu Bob, taqdir kabi aniq. Agar hali ham bu dunyoda bo‘lsang, seni shu yerda topishimga ishonchim komil edi. Xo‘sh, xo‘sh, xo‘sh! Yigirma yil — uzoq vaqt. Eski restoran yo‘q endi, Bob; turganida, u yerda yana bir marta tushlik qilardik. G‘arb senga qanday muomala qildi, og‘ayni?

— Zo‘r; nima so‘rasam, hammasini berdi. Sen ancha o‘zgaribsan, Jimmi. Sening bunchalik baland bo‘yli ekaningni sira o‘ylamagandim — ikki-uch dyuym balandroqsan.

— E, yigirmadan keyin ham sal o‘sdim.

— Nyu-Yorkda ishlaring yaxshimi, Jimmi?

— O‘rtacha. Shahar idoralaridan birida ishlayman. Yur, Bob; men biladigan bir joyga boramiz-da, eski kunlar haqida uzoq gaplashamiz.

Ikkovi qo‘ltiqlashib ko‘cha bo‘ylab yo‘lga tushishdi. Muvaffaqiyatdan manmanligi oshgan g‘arblik odam o‘z hayot yo‘lini hikoya qila boshladi. Paltosiga ko‘milib olgan ikkinchisi esa qiziqish bilan tinglardi.

Muyulishda elektr chiroqlari bilan charaqlab turgan dorixona bor edi. Ular bu yorug‘likka chiqqanda, ikkalasi bir vaqtda bir-birining yuziga qarash uchun o‘girildi.

G‘arblik odam birdan to‘xtadi va qo‘lini tortib oldi.

— Sen Jimmi Uells emassan, — dedi u keskin. — Yigirma yil — uzoq vaqt, ammo odamning qirra burnini puchuq burunga aylantirish uchun yetarli emas.

— Ba’zan u yaxshi odamni yomonga aylantiradi, — dedi baland bo‘yli kishi. — Sen o‘n daqiqadan beri hibsdasan, «Ipakdek» Bob. Chikagodagilar sen biz tomonga kelib qolgan bo‘lishing mumkin deb o‘ylashib, sen bilan suhbatlashmoqchimiz, deb telegramma yuborishdi. Tinchgina borasanmi? Aqlli ish. Endi uchastkaga borishdan oldin, senga berib qo‘yishimni so‘rashgan bir xat bor. Uni shu yerda, deraza oldida o‘qishing mumkin. Bu patrul politsiyachisi Uellsdan.

G‘arblik odam qo‘liga berilgan kichkina qog‘ozni ochdi. O‘qiy boshlaganda qo‘li titramayotgan edi, lekin oxiriga yetganda biroz qaltirab qoldi. Xat ancha qisqa edi:

Bob! Men belgilangan joyga vaqtida kelgan edim. Sigarangni tutatish uchun gugurt chaqqaningda, Chikagoda qidiruvdagi odamning yuzini ko‘rdim. Negadir buni o‘zim qilolmadim, shuning uchun borib, bu ishni bajarish uchun oddiy kiyimdagi politsiyachini olib keldim. Jimmi.