Ey farzand, deydi Kaykovus, odam do‘stsiz yashay olmaydi, lekin do‘st tanlashda shoshilma. Do‘st tutishdan oldin uni sinab ko‘r, do‘st tutganingdan keyin esa uni kichik ayb uchun tashlab ketma. Do‘stni topish qiyin, yo‘qotish esa juda oson.

Muallif do‘stlarni ikki turga ajratadi: yaxshi kunning do‘sti va og‘ir kunning do‘sti. Ishing yurishib, dasturxoning to‘la bo‘lganda atrofingda ko‘p odam bo‘ladi. Ammo boshingga og‘ir kun tushganda, ulardan qanchasi yoningda qolishini ko‘rasan. Asl do‘st — og‘ir kunda sen chaqirmasdan kelgan odam.

Kaykovus do‘stlikni parvarish qilishni ham o‘rgatadi. Do‘stlaringni yo‘qlab tur, ular bilan aloqani uzib qo‘yma. Uzoq vaqt ko‘rishmagan do‘st begonaga aylanadi. Do‘stingning xursandchiligida ham, qayg‘usida ham ishtirok et. Do‘stingdan biror narsa so‘raganingda uni noqulay ahvolga solma, unga ham imkon qadar yordam ber.

Muallif ehtiyotkorlik haqida ham ogohlantiradi. Do‘stingga hamma sirlaringni aytma, deydi u. Bugun do‘st bo‘lgan odam ertaga xafa bo‘lishi mumkin; shunda sening siring uning qo‘lida qurolga aylanadi. Do‘stingning do‘stlari bilan ham do‘stona munosabatda bo‘l, ammo uning dushmanlari bilan yaqinlashishdan ehtiyot bo‘l.

Kaykovus nodon do‘st haqida ham alohida gapiradi. Aqlli dushman nodon do‘stdan yaxshiroq, deyish mumkin, chunki aqlli dushmanning qiladigan ishini oldindan bilish mumkin, nodon do‘st esa seni yaxshilik qilaman deb ham boshingga balo keltirishi mumkin. Shuning uchun do‘stni nafaqat yaxshi niyatiga, balki aqliga qarab ham tanla.

Do‘st bilan janjallashib qolsang, o‘rtada yarashish uchun eshikni ochiq qoldir. Achchiq ustida aytilgan gap keyin yarashishga to‘siq bo‘lmasin. Do‘stlikda ham so‘z odobi kerak: haqiqatni ayt, lekin yuziga emas, yolg‘iz qolganda, yumshoq qilib ayt.

Hikoyat. Ikki do‘st sahroda yo‘lga chiqibdi. Yo‘lda janjallashib qolishibdi va biri ikkinchisiga shapaloq urib yuboribdi. Urilgan do‘st indamay qumga yozibdi: «Bugun eng yaqin do‘stim meni urdi.» Yo‘llarida davom etib, bir vohaga yetishibdi va cho‘milmoqchi bo‘lishibdi. Urilgan do‘st botqoqqa tushib, cho‘ka boshlabdi; ikkinchisi uni qutqarib olibdi. Shunda u bir toshga o‘yib yozibdi: «Bugun eng yaqin do‘stim hayotimni saqlab qoldi.»

— Nega avval qumga, endi toshga yozding? — deb so‘rabdi do‘sti.

— Kimdir bizni xafa qilsa, uni qumga yozish kerak, shamol tez o‘chirib yuborsin. Kimdir bizga yaxshilik qilsa, uni toshga o‘yish kerak, hech qachon o‘chmasin, — deb javob beribdi u.

Hikoyat. Bir ota o‘g‘lidan: «Do‘stlaring ko‘pmi?» deb so‘rabdi. O‘g‘li: «Yuzdan ortiq!» debdi. Ota: «Men umr bo‘yi bir yarim do‘st orttirdim. Keling, sening do‘stlaringni sinab ko‘ramiz», debdi. Ular kechasi bir qopga qo‘y so‘yib solibdi va o‘g‘il qopni orqalab do‘stlarining eshigini qoqibdi: «Bir falokat yuz berdi, meni yashiring.» Hamma do‘stlari turli bahona bilan eshikni yopibdi. Keyin otaning «yarim do‘sti»ning eshigini qoqishibdi — u ularni ichkariga kiritibdi, ammo qo‘rqib-qo‘rqib. So‘ng otaning «butun do‘sti» oldiga borishibdi — u hech narsa so‘ramay, darhol yordamga shaylanibdi. Shunda ota o‘g‘liga haqiqatni aytib, debdi: «Do‘stning soni emas, og‘ir kundagi qadri muhim.»

Bugungi kun uchun: Ijtimoiy tarmoqdagi yuzlab «do‘st» va kuzatuvchilar Kaykovus aytgan «yaxshi kunning do‘stlari»ga o‘xshaydi. Haqiqiy do‘stlar soni odatda bir qo‘lning barmoqlaridan oshmaydi va bu normal holat. Ularga vaqt ajrating: oyida bir marta bo‘lsa ham uchrashing yoki qo‘ng‘iroq qiling. Shaxsiy ma’lumotlaringiz, parollaringiz va yashirin suratlaringizni eng yaqin do‘stingizga ham bermang — bu ishonchsizlik emas, aql. Va do‘stingiz xato qilsa, uni hamma oldida emas, yolg‘iz qolganda ayting.