Kaykovus kitobida xatoni kechirish va jazo berish haqida ham fikr yuritadi. Ey farzand, deydi u, agar senga birov yomonlik qilsa va sen uni jazolashga qodir bo‘lsang, avval kechirish yo‘lini o‘yla. Qudrati bo‘la turib kechirish — haqiqiy mardlikdir. Ojizning kechirimi esa majburiyat, uni hech kim fazilat demaydi.

Ammo muallif kechirimni ham haddan oshirmaslikni maslahat beradi. Har gal kechirilgan odam xatoni odatga aylantiradi. Kichik xatoni kechir, ammo takrorlansa, ogohlantir; ogohlantirishga quloq solmasa, jazosi bo‘lsin. Jazo esa xatoga munosib bo‘lsin: kichik gunohga katta jazo berma, katta gunohni esa arzimas deb o‘tkazib yuborma.

Kaykovus jahl ustida qaror qabul qilmaslikni qayta-qayta takrorlaydi. G‘azablangan paytingda jazo berma, deydi u. Kut, jahling bossin, keyin o‘yla. Jahl ustida berilgan jazoni keyin qaytarib bo‘lmaydi, pushaymonlik esa foyda bermaydi. Kechirishni kechiktirish mumkin, jazoni esa qaytarib olish qiyin.

Muallif yana: kimnidir jazolasang, uni hammaning oldida sharmanda qilma, deydi. Maqsad — odamni tuzatish, uni sindirish emas. Sharmanda qilingan odam ko‘pincha tuzalmaydi, balki o‘ch olishni o‘ylaydi.

Hikoyat. Bir hukmdorning xizmatkori dasturxonga issiq sho‘rva olib kelayotib qoqilibdi va sho‘rva hukmdorning kiyimiga to‘kilibdi. Hukmdor g‘azablanib, uni jazolamoqchi bo‘libdi. Xizmatkor qo‘rquv ichida: «Hazratim, Qur’onda „g‘azabini yutuvchilar“ maqtalgan», debdi. Hukmdor: «G‘azabimni yutdim», debdi. Xizmatkor: «U yerda „odamlarni afv etuvchilar“ ham maqtalgan», debdi. Hukmdor: «Seni afv etdim», debdi. Xizmatkor: «Oyat „Alloh yaxshilik qiluvchilarni sevadi“ degan so‘z bilan tugaydi», debdi. Hukmdor kulib yuboribdi va unga sovg‘a berib, ozod qilibdi.

Bugungi kun uchun: Ota-ona, o‘qituvchi, sinf rahbari, kichik guruh boshlig‘i yoki ish joyidagi rahbar — har birimiz kimgadir nisbatan «jazo va kechirim» qarorini qabul qilamiz. Kaykovusning uch qoidasi esda qolsin: jahl ustida qaror qilmang; jazo xatoga munosib bo‘lsin; odamni boshqalar oldida sharmanda qilmang. O‘zingiz xato qilganingizda esa, uzr so‘rashdan qochmang — bu kechirilishning eng tez yo‘li.