Kaykovus boylikka nisbatan o‘rtacha yo‘lni tutadi. U boylikni yomonlamaydi, uni topishni ham man qilmaydi. Ey farzand, deydi u, mol topishga harakat qil, chunki muhtojlik odamni xor qiladi. Lekin molni halol yo‘l bilan top, chunki harom yo‘l bilan kelgan boylik shamol keltirgan narsadek shamol bilan ketadi.

Muallifning eng muhim maslahatlaridan biri — topganingni o‘ylab sarflash. Kirimingni bil va chiqimingni undan oshirma. Kam topsang, kam sarfla; ko‘p topsang ham, hammasini sarflab yuborma. Har bir daromaddan bir qismini qiyin kunlar uchun chetga olib qo‘y. Bugun yetarli bo‘lgan pul ertaga yetmasligi mumkin: kasallik, kutilmagan safar, ishning to‘xtashi — bularning hammasi oldindan xabar bermay keladi.

Kaykovus tejamkorlikni baxillik bilan adashtirmaslikni ham o‘rgatadi. Tejamkor odam keraksiz narsaga pul sarflamaydi, ammo kerakli joyda ayamaydi. Baxil esa kerakli joyda ham pulini yashiradi — o‘ziga ham, oilasiga ham, muhtojga ham. Isrofgar esa topganini bir kunda sovuradi va keyin boshqalardan qarz so‘rab yuradi. Muallif bu ikki chetning har ikkalasini ham yomon deb biladi: oltin o‘rtalik — saxiy, ammo hisob-kitobli bo‘lish.

Qarz masalasida Kaykovus juda ehtiyotkor. Iloji boricha qarz olma, deydi u, chunki qarz kunduzi yuz qizartiradi, kechasi uyqu qochiradi. Agar qarz olsang, uni vaqtida qaytar va qaytarish yo‘lini oldindan o‘yla. Qarz bersang, qaytib kelmasligi mumkinligini ham hisobga ol: do‘stingga qarz berganda, pulni ham, do‘stni ham yo‘qotib qo‘ymaslik uchun beradigan miqdoringni o‘ylab tanla.

Muallif yana bir nozik nuqtani aytadi: boyligingni ko‘z-ko‘z qilma. Boylikni namoyish qilish hasadchilarni ham, o‘g‘rilarni ham chaqiradi. Haqiqiy boy odam boyligini kiyimida emas, xotirjamligida ko‘rsatadi.

Kaykovus mulk sotib olishda ham sabr va hisobni maslahat beradi. Uy, yer yoki boshqa katta narsani sotib olishdan oldin uni yaxshilab tekshir, qo‘shnisini surishtir, narxini solishtir. Shoshilib qilingan savdo ko‘pincha pushaymonlik bilan tugaydi.

Hikoyat. Ikki aka-uka otalaridan teng meros olibdi. Katta aka darhol eng qimmat ot, eng chiroyli kiyim sotib olib, har kuni do‘stlarini mehmonga chaqira boshlabdi. Ukasi esa merosning bir qismiga do‘kon ochibdi, bir qismini ishlatibdi, bir qismini esa saqlab qo‘yibdi. Bir yildan keyin akasining puli tugab, ukasining oldiga qarz so‘rab kelibdi. Uka unga pul beribdi, lekin bir shart qo‘yibdi: «Endi menga do‘konda yordam berasan va har kuni kirim-chiqimni yozib borasan.» Bir necha yildan keyin aka ham o‘z do‘konini ochibdi va ukasiga: «Otamiz menga pul qoldirgan ekan, sen esa menga pulni qanday ushlashni o‘rgatding — bu undan ham qimmat meros», debdi.

Hikoyat. Bir kambag‘al yigit boy savdogardan: «Qanday qilib boyidingiz?» deb so‘rabdi. Savdogar: «Topganimdan doim kam sarfladim», debdi. Yigit hayron bo‘libdi: «Shu xolosmi?» Savdogar kulibdi: «Ha, shu xolos. Lekin buni qirq yil har kuni qilish kerak.»

Bugungi kun uchun: Kaykovusning maslahatlari zamonaviy moliyaviy savodxonlikning asosiy qoidalariga juda o‘xshaydi. Oylik daromadingizni yozib boring va xarajatlaringiz qayerga ketayotganini bilib oling. Har bir daromaddan — hatto stipendiya yoki cho‘ntak pulidan ham — kichik bir qismini jamg‘arib boring. Nasiyaga va kreditga oson rozi bo‘lmang: «hozir olib, keyin to‘layman» degan narsa ko‘pincha ikki barobar qimmatga tushadi. Boshqalarga ko‘rsatish uchun narsa sotib olmang — telefon yoki kiyim modasi tez o‘zgaradi, qarz esa qoladi.