Kaykovus kitobida kundalik hayotning oddiy ishlariga — ovqat yeyish, uxlash, hammomga borishga ham alohida boblar ajratgan. Bu bugun kulgili tuyulishi mumkin: shahzoda o‘g‘liga qanday ovqatlanishni o‘rgatadimi? Ammo muallif uchun sog‘liq — har qanday ishning poydevori. Kasal odam na ilm o‘rgana oladi, na ishlay oladi, na oilasiga qaray oladi.

Ey farzand, deydi Kaykovus, ovqatni vaqtida ye va me’yorida ye. Ochko‘zlik bilan to‘yguncha yeyish tanaga og‘irlik keltiradi, aqlni xiralashtiradi. Dasturxondan biroz ochroq turish — sog‘liqning kaliti. Bir marta to‘yib yegandan ko‘ra, oz-ozdan, tartib bilan yegan yaxshi.

Muallif ovqatlanish odobiga ham to‘xtaladi: dasturxonda shoshilma, og‘zingni to‘ldirib gapirma, boshqalarning oldidagi ovqatga qo‘l cho‘zma. Mehmon bilan birga ovqatlanayotganda, u to‘xtamaguncha sen ham to‘xtama, toki u uyalib och qolmasin.

Uyqu haqida ham Kaykovus o‘rtacha yo‘lni tutadi. Ko‘p uxlash odamni dangasa qiladi, vaqtni o‘g‘irlaydi. Kam uxlash esa tanani zaiflashtiradi. Kechasi uxla, kunduzi ishla — tabiatning tartibi shunday. Kechani bedorlikda, behuda gap va o‘yin-kulgida o‘tkazgan odam kunduzi uyqusirab yuradi va ishini boy beradi.

Muallif tozalikni ham sog‘liqning bir qismi deb biladi. Hammomga muntazam bor, tanangni va kiyimingni toza tut. Toza odam o‘zini ham yaxshi his qiladi, boshqalar ham uning yonida o‘tirishdan qochmaydi. Ammo hammomda ham me’yorni bil: juda issiq suvda uzoq o‘tirish ham, ovqatdan so‘ng darhol hammomga kirish ham zararli.

Kaykovus jismoniy harakatni ham e’tiborsiz qoldirmaydi. U ov, chavgon (otda to‘p o‘yini) kabi mashg‘ulotlar haqida ham alohida gapiradi va ularni tanani chiniqtiradigan foydali ish deb biladi — faqat me’yorida va xavfsizlikka rioya qilgan holda. Chavgonda ham haddan oshib, o‘zini va otini xavf ostiga qo‘yish aqlsizlik, deydi u.

Hikoyat. Bir hukmdor o‘z saroy tabibidan: «Menga shunday dori ber, hech qachon kasal bo‘lmay», deb so‘rabdi. Tabib: «Hazratim, och bo‘lmaguncha dasturxonga o‘tirmang, to‘yguncha yemang. Kechasi uxlang, ertalab erta turing. Har kuni yuring. Shunda menga hojatingiz qolmaydi», debdi. Hukmdor: «Bu oddiy narsa-ku, men qimmatbaho dori so‘rayapman!» debdi. Tabib kulib: «Qimmatbaho dorilarni kasal bo‘lganingizda beraman. Hozir esa eng qimmatli dorini bepul aytdim», deb javob beribdi.

Bugungi kun uchun: Imtihonga tayyorlanayotgan ko‘p yoshlar kechasi bilan o‘tirib, ertalab uyqusiz holda o‘qishga harakat qiladi. Bu Kaykovus aytgan «kechani bedorlikda o‘tkazish»ning zamonaviy ko‘rinishi. Uyqu — xotiraning do‘sti: kun davomida o‘rganganingiz aynan uxlayotganingizda mustahkamlanadi. Kechasi telefonni karavotdan uzoqroq qo‘ying, ovqatni vaqtida yeng, har kuni hech bo‘lmasa yarim soat yuring. Sog‘liq — imtihondagi ballingizning ham asosi.