Kaykovus uylanishni hayotning eng muhim qarorlaridan biri deb biladi. Ey farzand, deydi u, uylanishga shoshilma, ammo uni haddan ortiq kechiktirma ham. Turmush o‘rtog‘ingni tanlashda faqat husnga qarama. Husn bir necha yilda o‘zgaradi, fe’l-atvor esa umrbod qoladi.

Muallif turmush o‘rtog‘ini tanlashda bir necha jihatga e’tibor berishni maslahat beradi: oilasi yaxshi nomli bo‘lsin, o‘zi esa aqlli, iffatli, rostgo‘y va ro‘zg‘orni tejab tutadigan bo‘lsin. Boylik ham tanlov sababi bo‘lmasin. O‘zingdan juda boy oiladan uylansang, ular seni doim kamsitishi mumkin; pul bilan qilingan nikoh pul bilan ham buzilishi mumkin.

Kaykovus oilaviy hayotda o‘zaro hurmatni ta’kidlaydi. Oila — bir kemadagi ikki yo‘lovchi: biri kemaning bir tomonini teshsa, ikkalasi ham cho‘kadi. Shuning uchun er-xotin bir-birining sirini saqlasin, bir-birini boshqalar oldida kamsitmasin, oilaviy kelishmovchilikni ko‘chaga olib chiqmasin.

Albatta, Kaykovus XI asrda yashagan va uning ayollar haqidagi ba’zi qarashlari o‘sha davrning tartib-qoidalariga mos keladi; bugungi o‘quvchi ularni o‘z zamoni nuqtai nazaridan baholashi kerak. Ammo uning asosiy fikri — turmush o‘rtog‘ini husniga emas, fe’liga qarab tanlash, oilada hurmat va mo‘tadillikni saqlash — bugun ham, har ikki tomon uchun ham to‘g‘ri.

Muallif oilada xasislik va isrofgarlikni ham qoralaydi. Oilangga kerakli narsani ayama, deydi u. Uyda qanoat bo‘lsin, lekin xasislik bo‘lmasin. Oila a’zolari muhtojlikda yashab, sen tashqarida saxiylik qilsang, bu riyokorlik bo‘ladi. Avval oilang, keyin boshqalar.

Kaykovus yana bir muhim gapni aytadi: oilada rashkni haddan oshirma. Ishonchsizlik bilan qurilgan uy qumga qurilgan uydek tez qulaydi. Ishonch — oilaning poydevori.

Hikoyat. Bir yigit uylanmoqchi bo‘lib, otasidan maslahat so‘rabdi. Ikki qiz bor ekan: biri juda chiroyli, ammo injiq va manmanroq; ikkinchisi oddiyroq, ammo aqlli va mehribon. Yigit chiroylisini tanlamoqchi bo‘libdi. Otasi unga debdi: «O‘g‘lim, uylanish — bir kunlik to‘y emas, ellik yillik suhbat. Kimning yuzini emas, kimning suhbatini ellik yil eshitishga rozi ekaningni o‘yla.» Yigit o‘ylanib qolibdi va ikkinchi qizni tanlabdi. Yillar o‘tib, u otasining bu so‘zini o‘z o‘g‘liga ham aytib beribdi.

Hikoyat. Bir keksa er-xotin oltmish yil birga yashagan ekan. Ulardan: «Shuncha yil qanday qilib urushmay yashadingiz?» deb so‘rashibdi. Chol: «Urushdik, albatta. Lekin bir qoidamiz bor edi: hech qachon ikkalamiz bir vaqtda jahl qilmadik. Biri jahl qilsa, ikkinchisi jim turardi. Jahli bosilgach, gaplashardik», debdi. Kampir qo‘shib qo‘yibdi: «Va hech qachon urushimizni uydan tashqariga olib chiqmadik.»

Bugungi kun uchun: Bugun ko‘pincha to‘y uchun kredit olinadi, oila esa qarz bilan boshlanadi. Kaykovus bunga qarshi bo‘lardi: oila — ko‘rgazma emas. Turmush o‘rtog‘ini tanlashda uning qadriyatlari, oilasi va xarakteriga e’tibor bering: sizning va uning hayotdan kutganlari bir-biriga mosmi? Oilaviy janjallarni ijtimoiy tarmoqqa chiqarmang, o‘rtog‘ingizni boshqalar oldida kamsitmang. Va eng muhimi — o‘zaro hurmatni har kuni saqlang: «rahmat», «kechirasan», «qanday kun o‘tkazding?» degan oddiy so‘zlar oilani mustahkamlaydi.