Kaykovus hayotida urushlarni ham ko‘rgan. U jang maydoni haqida yozganda ham quruq qahramonlikni emas, aql bilan qo‘shilgan jasoratni maqtaydi. Ey farzand, deydi u, jangga kirsang, qo‘rqoqlik qilma, chunki qochgan odam ham ko‘pincha o‘ladi, faqat sharmandalik bilan. Ammo telbalarcha jasorat ham qilma: o‘zini behuda o‘limga tashlagan odam bahodir emas, aqlsizdir.

Muallif jasoratni ikki narsaning muvozanati deb biladi: yurak va aql. Yurakli, ammo aqlsiz odam xavfni ko‘rmaydi va halok bo‘ladi. Aqlli, ammo yuraksiz odam esa xavfni ko‘radi, lekin harakat qilolmaydi. Haqiqiy botir xavfni ko‘radi, uni o‘lchaydi va keyin harakat qiladi.

Kaykovus jangdan oldin tayyorgarlikni ham muhim deb biladi: qurolingni, otingni, yo‘lingni oldindan tekshir; raqibingni o‘rgan; chekinish yo‘lini ham o‘ylab qo‘y. Tayyorgarliksiz jangga kirgan odam g‘alabani omadga topshiradi, omad esa ishonchsiz do‘st.

Muallif mag‘lubiyat haqida ham gapiradi. Har kim ham bir kun yutqazadi. Mag‘lubiyatdan keyin umidsizlikka tushma, uning sababini o‘rgan va keyingi safar shu xatoni qilma. G‘alabadan keyin esa mag‘rurlanma, chunki eng ko‘p xatolar g‘alabadan keyingi beparvolikda qilinadi.

Kaykovus yengilgan raqibga muruvvat ko‘rsatishni ham o‘rgatadi. Asirni qiynama, qurolini tashlaganni urma. Bu nafaqat axloq talabi, balki aql talabi ham: muruvvat ko‘rgan raqib ertaga do‘st bo‘lishi mumkin, qiynalgani esa o‘ch olishni kutadi.

Hikoyat. Bir sarkarda yosh jangchilarini mashq qildirar ekan. Bir yigit hammadan oldin otilib chiqar, hech narsani o‘ylamay, raqibga tashlanar ekan. Sarkarda uni chaqirib: «Sen jasursan, lekin hali botir emassan», debdi. Yigit xafa bo‘libdi: «Men hech kimdan qo‘rqmayman-ku!» Sarkarda: «Shuning uchun ham botir emassan. Botir qo‘rqadi, ammo qo‘rquvini aqlga bo‘ysundiradi. Qo‘rqmaydigan odam esa birinchi tuzoqqa tushadi», debdi.

Bugungi kun uchun: Bugungi «jang maydoni» — imtihon, musobaqa, ishga kirish suhbati, biznes. Kaykovus maslahati o‘zgarmagan: tayyorgarlik ko‘ring, raqib va sharoitni o‘rganing, «B reja»ni ham o‘ylab qo‘ying. Yutqazganingizda xatoni tahlil qiling, yutganingizda beparvo bo‘lmang. Va xavfli «challenge»lar, tezlikda mashina haydash yoki tomdan suratga tushish kabi ishlarni jasorat deb o‘ylamang — bu Kaykovus aytgan «aqlsiz jasorat».