Ey farzand, deydi Kaykovus, ota-onangni hurmat qilishni hech qachon unutma. Ular sening dunyoga kelishingga sababchi bo‘lgan, sen ojiz va hech narsaga qodir bo‘lmagan paytingda seni boqqan, kechalari uxlamay tebratgan, kasal bo‘lsang qo‘rquvdan rangi o‘chgan. Bu haqni hech qanday boylik bilan to‘lab bo‘lmaydi. Aqlli odam bu haqni bilganidan xursand bo‘ladi, nodon esa uni bilmaydi va bilishni ham istamaydi.

Muallif bir muhim fikrni alohida ta’kidlaydi: ota-onaga qanday munosabatda bo‘lsang, o‘z farzanding ham senga xuddi shunday munosabatda bo‘ladi. Odam ekkanini o‘radi. Bugun ota-onasiga qo‘pol gapirgan, ularning gapini mensimagan kishi ertaga o‘z bolasidan xuddi shu muomalani ko‘radi. Chunki bola gapdan emas, ko‘rganidan o‘rganadi.

Kaykovus yana bir nozik joyga e’tibor qaratadi. Ba’zi farzandlar ota-onasining mol-mulkiga ko‘z tikib, ichida ularning tezroq ketishini kutadi. Muallif buni eng past xislatlardan deb biladi. Sening rizqing Xudo tomonidan belgilangan, deydi u; ota-onang o‘z mulkini senga bermasa ham, nasibangdan bir ushoq ham kam bo‘lmaydi. Meros ilinjida ota-onaning o‘limini kutgan odam ham dunyoni, ham oxiratni boy beradi.

Ota-onaning ko‘nglini olish katta ish talab qilmaydi. Ularning oldida ovozingni ko‘tarma, aytganini e’tibor bilan tingla, qarib qolganlarida sabr qil. Ular senga yoshligingda ming marta bir narsani tushuntirgan; endi ular bir gapni ikki marta so‘rasa, malol olma. Ularning duosi — eng katta boylik; qarg‘ishi esa eng og‘ir yuk.

Hikoyat. Bir kishi keksa otasini savatga solib, tog‘ga tashlab kelish uchun yo‘lga chiqibdi. Yonida kichik o‘g‘li ham bor ekan. Tog‘da cholni qoldirib, bo‘sh savatni ham tashlab ketmoqchi bo‘lganda, o‘g‘li savatni ko‘tarib olibdi.

— Buni nima qilasan? — deb so‘rabdi ota.

— Uyga olib ketaman. Siz qariganingizda sizni ham shunda olib kelaman-da, — debdi bola.

Ota bir qotib qolibdi, keyin indamay otasini qayta savatga o‘tqazib, uyga olib qaytibdi va shu kundan boshlab uni avaylab boqibdi.

Hikoyat. Bir yigit uzoq shaharga o‘qishga ketibdi va yillar davomida onasiga xat yozmabdi: «Vaqtim yo‘q, keyin yozaman», derkan. Bir kuni uyidan xabar kelibdi: onasi og‘ir kasal. Yigit yo‘lga chiqibdi, ammo yetib kelganida onasi endi gapira olmas ekan. Onasining yostig‘i ostidan bir dasta qog‘oz chiqibdi — u har oy o‘g‘liga xat yozgan, ammo manzilini bilmagani uchun jo‘nata olmagan ekan. Har bir xat bir xil so‘z bilan tugar ekan: «Bolam, faqat sog‘ bo‘l.» Yigit umrining oxirigacha har oy kimgadir — keksa qo‘shniga, yetim bolaga — xat yozib, yordam berib yuribdi.

Bugungi kun uchun: Bugun ota-onaga hurmat ko‘pincha katta qurbonlik emas, kichik e’tiborda ko‘rinadi. Bir kunda bir marta qo‘ng‘iroq qilish, ularning telefonidagi muammoni sabr bilan hal qilib berish, gapini oxirigacha tinglash, yangi narsani ularga ham tushuntirish. Ular «zamonni bilmaydi» deb kulish oson; lekin siz ham bir kun «zamonni bilmaydigan» bo‘lasiz. Ota-onangiz bilan qanday gaplashsangiz, farzandlaringiz ham siz bilan shunday gaplashishini yodda tuting.