Mehmondorchilik odobi

Kaykovus mehmon kutish va mehmonga borishni alohida san’at deb biladi. Ey farzand, deydi u, mehmonni har kuni chaqirma, chunki har kungi ish qadrsizlanadi. Har kim seni saxiy deb bilishi uchun dasturxonni har kuni yozish shart emas; yaxshisi, kamroq chaqir, lekin chaqirganingda munosib kut.

Mehmon kelganda har biriga alohida e’tibor qil, deydi muallif. Kirib kelganda o‘rningdan tur, holini so‘ra, uni o‘ziga munosib joyga o‘tqaz. Dasturxonda nima borligi haqida ko‘p uzr so‘rama: «Kechirasiz, hech narsa tayyorlay olmadik» deyaverish mehmonni ham noqulay ahvolga soladi. Borini ochiq yuz bilan qo‘y — mehmon ovqatdan ko‘ra ko‘proq mezbonning chehrasini eslab qoladi.

Mehmon bo‘lib borganda ham odob kerak. Chaqirilmagan joyga borma. Borganingda o‘zingga munosib bo‘lmagan yuqori joyga o‘tirishga oshiqma — mezbon seni o‘zi yuqoriga taklif qilsa, bu sen o‘zing o‘tirganingdan ko‘ra hurmatliroqdir. Dasturxonda ochko‘zlik qilma, boshqalardan oldin qo‘l uzatma, og‘zing to‘la holda gapirma. Mezbonning uyida ko‘rgan narsangni boshqa joyda gapirib yurma.

Muallif mehmonxonada uzoq o‘tirib qolishdan ham ogohlantiradi. Mehmonning eng yaxshisi — vaqtida kelib, vaqtida ketadigani. Mezbon charchaganini sezmay o‘tiraverish ham odobsizlik.

Hikoyat. Bir saxiy odam o‘z uyiga bir donishmandni chaqiribdi. Dasturxonga ko‘p taom tortibdi va har taomni qo‘yganda: «Afsus, yaxshiroq tayyorlay olmadik, kamchilikni kechiring», deyaveribdi. Oxiri donishmand debdi: «Do‘stim, taomingiz a’lo edi, lekin uzringiz uni sovutib qo‘ydi. Men sizning uyingizga osh uchun emas, suhbat uchun kelgandim.»

Bugungi kun uchun: Bugun mehmondorchilik ko‘pincha «kim ko‘proq dasturxon to‘ldirdi» musobaqasiga aylanib ketgan. Kaykovus esa boshqa narsani o‘rgatadi: muhimi — ochiq chehra, samimiy suhbat va mehmonni hurmat qilish. Mehmonga borganda telefonga ko‘milib o‘tirmang, mezbonning uyini suratga olib tarmoqqa joylashdan oldin ruxsat so‘rang, oldindan kelishib, vaqtida keling va vaqtida qaytib keting.