Kunduzi men kapitanga sovuq suv va dori olib kirdim. U hamon o‘sha holatda, faqat sal tetikroq yotardi.

— Jim, — dedi u, — bu yerda arzigulik yagona odam sensan. Men senga har oy kumush tanga berib turdim-ku. Endi menga bir stakan rom keltir, a, o‘g‘lim?

— Doktor... — deb gap boshladim.

— Doktorlar — tentaklar! — dedi u zaif ovozda, ammo jahl bilan. — Men issiq yerlarda, sariq isitma quturgan joylarda yashaganman, zilzila paytida yer dengizdek chayqalganini ko‘rganman. Rom menga go‘sht va ichimlik, xotin va do‘st. Agar ichmasam, men qoyaga chiqib qolgan eski kemadek bo‘laman. Qo‘llarim qaltirayapti, qara. Arvohlar ko‘ra boshladim, keksa Flintni ana u burchakda, orqangda ko‘rdim!

U shunday qizishib ketdiki, men otamni bezovta qilmasin deb, bitta stakan rom olib chiqdim. U uni bir ko‘tarishda ichdi.

— Ha, endi yaxshi, — dedi. — Doktor qancha yotishim kerak dedi?

— Bir hafta.

— Bir hafta?! Bo‘lmaydi! Ular menga qora belgi yuborishadi. Hozirgi daqiqada ular mening izimni hidlab yurishibdi. Bitta matrosdek dengiz yalagan xalq, ular mening nimamni olmoqchi? Men hali o‘z sarmoyamni ularga bermaganman! — U qiynalib turmoqchi bo‘ldi, lekin holsizlanib qayta yiqildi. — Jim, sen bugun o‘sha dengizchini ko‘rding-a?

— Qora Itnimi?

— Ha, Qora It. U yomon odam, lekin uni yuborganlar undan ham yomonroq. Agar men bu yerdan chiqa olmasam va ular menga qora belgi tutqazishsa, bil: ular mening sandig‘imni ko‘zlashyapti. Unda sen otga minib, o‘sha doktorga borasan. Unga «Morj» kemasining hamma odamlari — keksa Flintning qaroqchilari kelayotganini ayt. Men Flintning birinchi shturmani edim va o‘sha joyni faqat men bilaman. U o‘lim to‘shagida, Savannada hammasini menga topshirgan. Lekin sen ularga xabar bermagin, toki ular menga qora belgi bermaguncha, yoki Qora Itni, yo bir oyoqli dengizchini ko‘rmaguningcha. Ayniqsa o‘shani, Jim.

— Qora belgi nima, kapitan?

— Bu chaqiruv, o‘g‘lim. Ular kelsa, aytaman. Ko‘zingni och, Jim, men bilan teng bo‘lishasan.

O‘sha kechasi otam vafot etdi. Qayg‘u, qo‘shnilarning ko‘ngil so‘rashi, dafn tashvishlari bilan kapitanni deyarli unutdim. Ertasi kuni kechqurun men eshik oldida g‘amgin turgan edim. Shunda yo‘l bo‘ylab sekin kelayotgan bir odamni ko‘rdim. U ko‘r edi: oldini hassasi bilan taqillatib, ko‘zlari va burnini yashil to‘siq bilan yopib olgan, qariyalikdan yoki zaiflikdan bukchaygan, kapyushonli eski dengizchi plashiga o‘ralgan edi. Men hayotimda bundan dahshatliroq qiyofani ko‘rmaganman.

— Biror mehribon odam, — dedi u g‘alati ovozda, — vatanini himoya qilib ko‘zidan ayrilgan bir bechora ko‘rga qaysi yurtda ekanini ayta oladimi?

— Siz Blek-Xill ko‘rfazidagi «Admiral Benbou» oldidasiz, — dedim men.

— Bir ovoz eshityapman, yosh ovoz, — dedi u. — Qo‘lingni ber, mehribon do‘stim, meni ichkariga olib kir.

Men qo‘limni uzatdim. Shu zahoti o‘sha mehribon, ko‘r maxluq qo‘limni temir qisqichdek mahkam ushladi.

— Endi, bola, — dedi u, — meni kapitanning oldiga olib bor. Bo‘lmasa qo‘lingni sindiraman.

U qo‘limni shunday burdiki, men og‘riqdan qichqirib yubordim. Kapitan stol yonida rom ichib o‘tirgan edi. Ko‘rni ko‘rib, uning yuzida qo‘rquvdan ko‘ra ko‘proq o‘lim azobi aks etdi.

— Bill, o‘tirgan joyingda o‘tir, — dedi ko‘r. — Men ko‘rmayman, lekin barmoqning qimirlaganini ham eshitaman. Ish — ish. Chap qo‘lingni uzat. Bola, uning chap qo‘lini ushla va menikiga yaqinlashtir.

Men ko‘r o‘z qo‘lidagi narsani kapitanning kaftiga qanday qo‘yganini ko‘rdim. Kapitan mushtini darhol yumdi.

— Bajarildi, — dedi ko‘r va qo‘limni qo‘yib yuborib, xonadan chiqib ketdi. Uning hassasining taqillashi yo‘l bo‘ylab uzoqlashib bordi.

Kapitan kaftini ochib, unga qaradi.

— O‘ndagacha! — deb qichqirdi u. — Oltita soat bor. Hali ularni aldaymiz!

U o‘rnidan sakrab turdi, ammo shu zahoti gandiraklab, qo‘lini tomog‘iga olib bordi va yuzi bilan polga yiqildi. Men unga yugurdim, onamni chaqirdim. Lekin kech edi: kapitan ikkinchi insultdan halok bo‘lgan edi.