Quyidagi fikrlar «O‘z-o‘zimga»ning boshqa kitoblaridan olingan. Har birining oldida kitob va band raqami ko‘rsatilgan (masalan, 4.3 — to‘rtinchi kitob, uchinchi band). Ba’zi uzun bandlardan faqat eng mashhur qismi berildi.

3.10. Har bir inson faqat hozirgi lahzada, mana shu kichkina vaqt bo‘lagida yashaydi; qolgani esa yo yashab bo‘lingan, yo noaniq. Har kimning umri kichik, u yashaydigan yer burchagi kichik, eng uzoq yashaydigan shuhrat ham kichik — u ham o‘zini ham tanimagan, uzoq vaqt oldin o‘lganlarni ham bilmaydigan, tez o‘ladigan odamchalar orqali o‘tadi.

4.3. Odamlar o‘zlari uchun xilvat joy izlaydilar: qishloqda, dengiz bo‘yida, tog‘larda. Sen ham bunga juda intilasan. Lekin bu oddiy odamlarning ishi, chunki istagan paytingda o‘z ichingga chekinishing mumkin. Inson hech qayerda o‘z ruhidagidan ko‘ra osoyishtaroq va tinchroq joy topa olmaydi. Shuning uchun o‘zingga tez-tez shunday dam olishni ber va o‘zingni yangila.

4.3. Olam — o‘zgarish, hayot — fikr.

4.7. «Menga zarar yetkazildi» degan fikrni olib tashla — zarar ham olib tashlanadi. «Menga zarar yetkazildi» deyishni olib tashla — zararning o‘zi ham yo‘q bo‘ladi.

4.17. Go‘yo o‘n ming yil yashaydigandek yashama. Ajal boshing uzra osilib turibdi. Toki tiriksan, toki imkoning bor — yaxshi odam bo‘l.

4.24. «Agar xotirjam bo‘lmoqchi bo‘lsang, oz ish qil», deydi Demokrit. Undan ham yaxshisi — zarur ishni qil. Aytilganlarimizning ko‘pi zarur emas; ularni olib tashlasang, ko‘proq bo‘sh vaqting va kamroq tashvishing bo‘ladi. Shuning uchun har gal o‘zingdan so‘ra: bu zarurmi?

4.32. Vespasian zamonini esla: odamlar uylanadi, farzand o‘stiradi, kasal bo‘ladi, o‘ladi, urushadi, bayram qiladi, savdo qiladi, dehqonchilik qiladi, xushomad qiladi, maqtanadi, gumon qiladi, fitna tuzadi, birovning o‘limini kutadi, hozirgisidan noliydi, sevadi, xazina yig‘adi, hokimlik va saltanatni orzu qiladi. Ularning o‘sha hayotidan endi hech narsa qolmagan.

4.48. Umring qanchalik qisqa va arzimas ekanini doim o‘yla: kecha bir tomchi urug‘, ertaga mumiyo yoki kul. Shunday ekan, bu kichik vaqtni tabiatga mos holda o‘tkaz va xotirjamlik bilan ket — xuddi pishgan zaytun o‘zini tug‘gan tabiatni duo qilib, o‘stirgan daraxtga minnatdorchilik bildirib tushganidek.

4.49. Doim to‘lqinlar urilib turadigan qoyaga o‘xshash bo‘l: u mustahkam turadi, atrofidagi suvning jo‘shqinligi esa uning yonida tinchiydi. «Qanday baxtsizman, boshimga shunday kulfat tushdi!» Yo‘q, aksincha: «Qanday baxtliman: boshimga shunday kulfat tushsa ham, men qayg‘usiz qoldim — hozirgidan ezilmayman, kelajakdan qo‘rqmayman». Bunday hodisa har kimning boshiga tushishi mumkin edi, lekin har kim undan keyin qayg‘usiz qola olmasdi.

5.1. Tongda o‘rningdan turishni istamaganingda, bu fikr qo‘lingda tursin: «Men inson ishini qilish uchun turyapman». Nima uchun tug‘ilgan bo‘lsam, nima uchun dunyoga kelgan bo‘lsam, shuni qilishga borayotgan ekanman, nega norozi bo‘lishim kerak? Yoki men to‘shakda yotib, isinish uchun yaratilganmanmi? «Lekin bu yoqimliroq-ku». Demak, sen rohat uchun tug‘ilgansan, harakat va ish uchun emasmi? Kichik o‘simliklarni, chumchuqlarni, chumolilarni, o‘rgimchaklarni, asalarilarni ko‘rmayapsanmi — ular o‘z ishini qilib, olam tartibini qo‘lidan kelgancha bezaydi. Sen esa inson ishini qilishni istamaysanmi?

5.16. Qanday narsalarni ko‘p o‘ylasang, aqling ham shunday bo‘ladi: ruh fikrlar rangiga bo‘yaladi.

5.20. Ishimga to‘siq bo‘lgan narsa ishning o‘ziga aylanadi. Yo‘lga to‘siq bo‘lgan narsa yo‘lning o‘zi bo‘ladi.

6.2. Burchingni bajarayotganingda sovqotyapsanmi yoki isib ketyapsanmi, uyqusizsanmi yoki to‘yib uxlaganmisan, seni so‘kishyaptimi yoki maqtashyaptimi, o‘lim arafasidamisan yoki boshqa biror ish bilanmisan — bularning farqi yo‘q. O‘lish ham hayotdagi ishlardan biri; demak, unda ham hozirgi ishni yaxshi bajarish yetarli.

6.6. Eng yaxshi qasos — unga o‘xshamaslik.

6.13. Mazali taom haqida «bu baliqning o‘ligi, bu qushning yoki cho‘chqaning o‘ligi», qimmatbaho libos haqida «bu chig‘anoq qoniga bo‘yalgan qo‘y juni» deb o‘ylash qanchalik foydali bo‘lsa, butun hayotda ham shunday qilish kerak: ishonchli ko‘rinadigan narsalarni yalang‘ochlab, ularning arzimasligini ko‘rish, ularni ulug‘lab ko‘rsatadigan po‘stni olib tashlash.

6.30. Ehtiyot bo‘l, imperatorga aylanib qolma, bu rangga bo‘yalma — bunday bo‘lib qolishi oson. O‘zingni sodda, yaxshi, pok, jiddiy, soxtalikdan yiroq, adolat do‘sti, xudojo‘y, mehribon, ochiqko‘ngil va burchingni bajarishda qat’iyatli saqla. Falsafa seni qanday qilmoqchi bo‘lsa, shunday qolishga intil.

6.44. Mening shahrim va vatanim — Antonin sifatida Rim, inson sifatida esa butun olam.

7.8. Kelajak seni bezovta qilmasin. Agar kerak bo‘lsa, unga hozirgi ishlaringda foydalanayotgan o‘sha aql bilan qurollanib yetib borasan.

7.22. Hatto xato qilganlarni ham sevish — insonga xos. Bu shunday yuz beradi: ular qarindoshing ekanini, ular nodonlikdan, o‘z ixtiyorlarisiz gunoh qilishlarini, birozdan keyin sen ham, ular ham o‘lishingizni va eng muhimi — ular senga zarar yetkazmaganini eslasang. Chunki ular sening hukmron aqlingni avvalgidan yomonroq qilmadi.

7.59. Ichkariga qara. Ichkarida yaxshilik bulog‘i bor; agar uni doim qazib tursang, u doim qaynab chiqadi.

7.69. Kamolot shundan iboratki, har bir kunni oxirgisidek o‘tkazasan: hayajonga tushmaysan, loqayd bo‘lmaysan, ikkiyuzlamachilik qilmaysan.

8.36. Butun hayotingni ko‘z oldingga keltirib, o‘zingni ezma. Qanday va qancha mashaqqat boshingga tushishi mumkinligini birdaniga o‘ylama, balki har bir hozirgi ish uchun o‘zingdan so‘ra: «Buning chidab bo‘lmaydigan qayeri bor?» Javob berishga uyalasan. Keyin esla: seni na o‘tmish, na kelajak, faqat hozirgi lahza ezadi. U esa, agar uni o‘z chegarasida ko‘rsang va aqling shu kichkina narsaga dosh berolmasa, o‘zingni koyisang, juda kichrayib qoladi.

8.47. Agar biror tashqi narsa tufayli qayg‘ursang, seni o‘sha narsa emas, u haqidagi o‘z fikring bezovta qiladi; uni esa hozirning o‘zida yo‘q qilish o‘z qo‘lingda. Agar seni o‘z fe’lingdagi biror narsa qayg‘urtirsa, fikringni to‘g‘rilashga kim xalal beradi? Agar to‘g‘ri deb bilgan ishni qilmayotganing uchun qayg‘ursang, qayg‘urish o‘rniga nega o‘sha ishni qilmayapsan?

8.48. Hukmron aql o‘ziga yig‘ilib, o‘zi xohlamagan narsani qilmasa, yengilmas bo‘ladi. Ehtiroslardan xoli aql — qal’a: insonning bundan mustahkamroq panohi yo‘q.

9.6. Hozirgi lahzada to‘g‘ri fikr, hozirgi lahzada umumiy foyda uchun qilingan ish, hozirgi lahzada yuz berayotgan narsadan mamnunlik — shular senga yetarli.

10.16. Yaxshi odam qanday bo‘lishi haqida bahslashishni bas qil — o‘zing shunday bo‘l.

10.34. Odamlar daraxt barglariga o‘xshaydi: shamol birini yerga to‘kadi, bahor kelganda o‘rmon boshqasini o‘stiradi. Odam avlodlari ham shunday: biri tug‘iladi, ikkinchisi ketadi.

11.18. Esla: g‘azab mardlik belgisi emas, yumshoqlik va muloyimlik esa ko‘proq insoniy va shuning uchun ko‘proq mardonadir. Kuch, asab va jasorat aynan shunday odamda bo‘ladi, g‘azablanib nolib yurganda emas.

12.4. Ko‘pincha hayron bo‘laman: har bir inson o‘zini hammadan ko‘proq sevadi-yu, lekin o‘z fikrini boshqalarning u haqidagi fikridan kamroq qadrlaydi.

12.26. Biror narsadan og‘rinsang, hamma narsa butun olam tabiatiga ko‘ra yuz berishini, gunoh esa boshqaga tegishli ekanini unutibsan. Yana shuni ham unutibsanki, har bir inson faqat hozirgi lahzada yashaydi va faqat shuni yo‘qotadi.

12.36. Ey inson, sen bu ulug‘ shaharning fuqarosi bo‘lding. Besh yilmi yoki uch yilmi — senga farqi bormi? Qonunlarga ko‘ra har kimga teng muomala qilinadi. Seni shahardan zolim yoki nohaq qozi emas, seni olib kirgan tabiatning o‘zi chiqarib yuborsa, nimasi dahshatli? Bu xuddi aktyorni sahnaga chiqargan rahbarning o‘zi uni sahnadan tushirishiga o‘xshaydi. «Lekin men besh pardani emas, faqat uchtasini o‘ynadim». To‘g‘ri, lekin hayotda uch parda — butun spektakl. Chunki uning oxirini sening tarkibingga sababchi bo‘lgan, endi esa tarqalishingga sababchi bo‘layotgan Zot belgilaydi; sen esa na u, na bunga sababchisan. Shunday ekan, xotirjam ket: seni qo‘yib yuborayotgan Zot ham xotirjam.