1. Sun Szi dedi: Urushda maydonga mingta yengil jang aravasi, shuncha og‘ir arava va yuz ming sovutli askar chiqarilsa, ularni ming li masofaga yetadigan oziq-ovqat bilan ta’minlash kerak bo‘lsa, ichkaridagi va frontdagi xarajatlar — elchilarni kutib olish, yelim va bo‘yoq kabi mayda narsalar, arava va sovutlarga ketadigan pullar — kuniga ming untsiya kumushga yetadi. Yuz ming kishilik qo‘shinni yig‘ishning bahosi ana shu.

2. Haqiqiy jangga kirganda, agar g‘alaba cho‘zilib ketsa, askarlarning quroli o‘tmaslashadi, g‘ayrati so‘nadi. Agar shaharni qamal qilsangiz, kuchingiz tugaydi.

3. Bundan tashqari, yurish uzoqqa cho‘zilsa, davlatning boyligi bu og‘irlikka bardosh berolmaydi.

4. Quroli o‘tmaslashgan, g‘ayrati so‘ngan, kuchi tugagan va xazinasi bo‘shagan paytingizda boshqa hukmdorlar boshingizdagi musibatdan foydalanish uchun bosh ko‘taradi. Ana shunda qanchalik dono bo‘lmasin, hech kim keyingi oqibatlarning oldini ololmaydi.

5. Urushda shoshqaloqlik tufayli qilingan ahmoqliklar haqida eshitganmiz, ammo uzoq cho‘zilgan urushning aqlli ekanini hech kim ko‘rmagan.

6. Uzoq davom etgan urushdan foyda ko‘rgan biror mamlakat yo‘q.

7. Faqat urushning yovuzliklarini to‘liq bilgan odamgina uni foydali tarzda olib borish yo‘lini to‘liq tushuna oladi.

8. Mohir jangchi ikkinchi marta askar yig‘maydi, ta’minot aravalarini ham ikki martadan ortiq yuklamaydi.

9. Harbiy anjomni uydan olib keling, oziq-ovqatni esa dushmandan topib oling. Shunda qo‘shinning ehtiyojiga yetarli oziq bo‘ladi.

10. Davlat xazinasining kambag‘alligi qo‘shinni uzoqdan keltiriladigan yig‘imlar hisobiga boqishga majbur qiladi. Uzoqdagi qo‘shinni boqish uchun yig‘im to‘lash esa xalqni qashshoqlashtiradi.

11. Boshqa tomondan, qo‘shin yaqin joyda bo‘lsa, narxlar ko‘tariladi; narxlar qimmatlashsa, xalqning mol-mulki tugaydi.

12. Mol-mulki tugagach, dehqonlar og‘ir soliqlar ostida qoladi.

13. Boylik yo‘qotilib, kuch tugagach, xalqning uylari shilinib qoladi, daromadining o‘ndan uch qismi sovuriladi. Hukumatning singan aravalar, holdan toygan otlar, sovut va dubulg‘alar, kamon va o‘qlar, nayza va qalqonlar, himoya to‘siqlari, qo‘sh ho‘kizlari va og‘ir aravalar uchun xarajati esa jami daromadining o‘ndan to‘rt qismiga yetadi.

14. Shuning uchun dono sarkarda oziq-ovqatni dushmandan olishga harakat qiladi. Dushmanning bir arava oziq-ovqati o‘zingizning yigirma aravangizga teng; uning bir qop yemi o‘z omboringizdagi yigirma qopga teng.

15. Dushmanni o‘ldirish uchun askarlarimizning jahli chiqishi kerak; dushmanni yengishdan foyda bo‘lishi uchun esa ular mukofot olishi kerak.

16. Shuning uchun aravalar jangida o‘nta yoki undan ko‘p arava qo‘lga olinganda, birinchisini olganlar mukofotlansin. Dushman bayroqlari o‘rniga o‘z bayrog‘imiz tikilsin, aravalar esa bizning aravalarimizga qo‘shib ishlatilsin. Asir olingan askarlarga yaxshi muomala qilinsin va ular saqlab qolinsin.

17. Bu — yengilgan dushman yordamida o‘z kuchini oshirish deyiladi.

18. Demak, urushda asosiy maqsadingiz uzoq yurishlar emas, g‘alaba bo‘lsin.

19. Shundan bilish mumkinki, qo‘shinlar boshlig‘i xalq taqdirining hakami, millatning tinchlikda yoki xavfda bo‘lishi o‘ziga bog‘liq bo‘lgan odamdir.

Bugungi hayotda: Bu bob «uzoq cho‘zilgan urush» haqida — va u har qanday katta ishga taalluqli. Imtihonga oylab sust tayyorlanish odamni charchatadi: g‘ayrat so‘nadi, «quroli o‘tmaslashadi». Qisqa, aniq maqsadli va jadal bosqichlar uzoq, rejasiz o‘qishdan samaraliroq. Biznesda ham kapital va kuch cheksiz emas: loyihani cho‘zib yuborish puldan ham, jamoaning ruhidan ham yeydi. «Oziqni dushmandan oling» degan maslahatni bugun shunday tushunish mumkin: mavjud manbalardan — bepul darsliklar, oldingi yillar testlari, raqobatchilarning tajribasidan — aqlli foydalaning, hammasini noldan yaratishga urinmang.