Toshkentdagi masala
Respublika bosqichining birinchi kuni nazariy masalalar berildi. Elyor bu safar shoshmadi. Har bir masalani ikki marta o‘qib chiqdi, ishoralarni alohida tekshirdi, qiyin joyda to‘xtab, chuqur nafas oldi. Beshta masaladan uchtasini to‘liq, bittasini yarim yechdi. Kechqurun yotoqxonada u Normat domlaga qo‘ng‘iroq qildi.
— Qanday bo‘ldi? — so‘radi domla.
— Shoshmadim, — dedi Elyor. — Ertaga amaliy bosqich.
Toshkentda olimpiadaning ikkinchi kuni amaliy bosqich bo‘ldi. Ishtirokchilarga stol ustidagi narsalardan foydalanib, kichik metall sharning massasini aniqlash topshirildi. Tarozi berilmagan edi. Stolda faqat chizg‘ich, ip, yog‘och reyka, kichik yuk va sekundomer turardi.
Zalda sarosima boshlandi. Yonidagi bolalarning ko‘pchiligi bunday asboblar bilan hech qachon ishlamagan ekan: ular laboratoriyada tayyor qurilmalarni ko‘rgan, xolos. Kimdir ipni qanday bog‘lashni bilmay qiynalar, kimdir reykani uzoq aylantirib qarardi.
Elyor esa birdan jilmaydi. U bu asboblarni tanirdi. Ular uning ayvonida, ariq bo‘yida va ko‘prik ustida bir yil davomida ishlatgan narsalari edi.
U reykani ip bilan osib, richag yasadi. Ma’lum yukni bir tomonga, sharni ikkinchi tomonga ilib, muvozanatni topdi. Keyin ishonch hosil qilish uchun reykani boshqa nuqtadan osib, muvozanatni qaytadan topdi. Ikki natija bir-biriga juda yaqin chiqdi.
Har bir o‘lchovni u besh martadan takrorladi. Xatolarni alohida jadvalga yozdi. Normat domlaning ovozi xuddi qulog‘i ostida yangrardi: «Xatoni topa olmaslik yomon».
Natijalar uch kundan keyin e’lon qilindi. Elyor nazariy bosqichda o‘rtacha ball to‘plagan bo‘lsa-da, amaliy bosqichda eng yuqori natijani ko‘rsatdi. Umumiy hisobda u uchinchi o‘rinni egalladi. Hakamlardan biri, sochi oqargan professor, uning jadvalini qo‘lida ushlab, so‘radi:
— Qaysi maktabda o‘qiysan? Laboratoriyangiz juda yaxshi bo‘lsa kerak.
— Laboratoriyamiz yo‘q, — dedi Elyor. — Ayvonimiz bor.