AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← Tom Soyerning sarguzashtlari3 / 35

3. Jang va muhabbat

Tom Polli xolaning oldiga bordi. Xola ochiq deraza oldida, yoqimli yozgi xonada to‘qish bilan o‘tirar, yozning sokin musiqasi va asalarilarning g‘ung‘illashidan mudrab qolgandi. Uning xayolida Tom allaqachon qochib ketgan edi. Shu sabab bolaning jasorat bilan kelib turganini ko‘rib, hayron bo‘ldi.

— Endi o‘ynasam bo‘ladimi, xola?

— Nima? Qanchasini bo‘yading?

— Hammasini, xola.

— Tom, menga yolg‘on gapirma. Chidolmayman.

— Yolg‘on emas, xola, bo‘yaldi.

Polli xola o‘z ko‘zi bilan ko‘rish uchun chiqdi. Tomning gapidan yigirma foiz to‘g‘ri bo‘lsa ham, mamnun bo‘lardi. Devorni butunlay bo‘yalgan, hatto ikki-uch qavat bo‘yalgan, yerga ham chiziq tortilgan holda ko‘rib, hayratdan tili tutilib qoldi.

— Hech kutmagandim! Bunga gap yo‘q, Tom, xohlasang ishlay olar ekansan. — So‘ng maqtovni tuzatish uchun qo‘shimcha qildi: — Lekin juda kamdan-kam xohlaysan. Mayli, bor, o‘yna. Faqat bir hafta ichida qaytib kel, aks holda terini shilaman.

U Tomni omborga olib borib, eng yaxshi olmalardan birini berdi va savob ish orqali qo‘lga kiritilgan sovg‘aning qadri haqida nasihat qildi. Tom esa nasihat tugaguncha bir dona pishiriqni o‘g‘irlab olishga ulgurdi.

Chiqib ketayotib, Sidni tashqi zinapoyada ko‘rdi. Qo‘l ostida loy kesaklar bor edi. Bir lahzada havo kesaklarga to‘ldi. Polli xola yetib kelguncha, oltita yoki yettitasi Sidni urib bo‘lgan, Tom esa panjaradan oshib g‘oyib bo‘lgandi. Uning qalbi tinchlandi: qora ip uchun hisob uzildi.

Tom shahar maydoniga yo‘l oldi. U yerda oldindan kelishilganidek, ikki bolalar «qo‘shini» jangga yig‘ilgan edi. Bir qo‘shinning generali Tom edi, ikkinchisiniki — uning qadrdon do‘sti Jo Harper. Bu ikki buyuk sarkarda o‘zlari jangga tushmasdi — bu kichik askarlarning ishi edi. Ular baland tepalikda o‘tirib, yordamchilari orqali buyruq berishardi. Tomning qo‘shini katta g‘alaba qozondi. Keyin o‘liklar sanaldi, asirlar almashildi, keyingi urush shartlari kelishildi.

Uyga qaytayotib, Tom Jeff Tetcherning uyi yonidan o‘tdi va bog‘da yangi qizni ko‘rdi. Moviy ko‘zli, sariq sochlari ikki uzun o‘rim qilib o‘rilgan, oq yozgi ko‘ylakli, kashta tikilgan shim kiygan sevimli kichkina farishta. Yangi g‘olib jangchi bir o‘q otmasdan yiqildi. Emi Lourens degan qiz uning qalbidan iz qoldirmay g‘oyib bo‘ldi. Holbuki, Tom uni telbalarcha sevaman deb o‘ylardi, uni qo‘lga kiritish uchun bir oy urinib, atigi bir hafta oldin u «ha» degan edi! Bir zumda hammasi o‘tdi-ketdi.

Tom bu yangi farishtaga yashirincha sig‘inardi, toki u Tomni ko‘rib qolganini sezguncha. Shundan keyin u tanimaganday bo‘lib, qizni hayratda qoldirish uchun bolalarcha mardliklarini ko‘rsata boshladi. Bir muddat ana shunday g‘alati ishlarni qildi: qo‘llarida turdi, panjara ustida muvozanat saqladi. Bir payt qarasa, qiz uy tomon ketyapti. Tom panjaraga yetib keldi, qiz eshik bo‘sag‘asida to‘xtadi va... panjaradan oshirib, bir dona gulni tashladi.

Tom gulni oyoq barmoqlari bilan ilib oldi-da, sakrab-sakrab burchakdan g‘oyib bo‘ldi. U gulni kurtkasining ichiga, yuragiga yaqin joyga — yoki, anatomiyani yaxshi bilmagani uchun, oshqozoniga yaqin joyga yashirdi.

Kechki ovqatda u shunday baxtiyor ediki, xolasi «bu bolaga nima bo‘ldi» deb hayron qoldi. Sid shakardonni sindirgach, Polli xola bo‘lib o‘tgan voqeani ko‘rmay, Tomga tarsaki tushirdi. Tom ranjib, jim o‘tirdi:

— Sindirgan Sid-ku!

Polli xola dovdirab qoldi. Ammo tan olishni emas, «uyalmasang ham, sen ham bir kalla zarbaga loyiqsan, yo‘qligimda yana bir shumlik qilgandirsan» deb ketdi. Uning vijdoni qiynalar, mehribon so‘z aytgisi kelardi, ammo bu tarbiyaga zid bo‘lardi.

Tom esa burchakda hasratini yeb o‘tirardi. U o‘zini kasal bo‘lib yotgan, xolasi uning ustiga engashib bir og‘iz kechirim so‘rashini kutayotganini, lekin o‘zi devorga qarab o‘lib ketayotganini tasavvur qilardi. Yoki daryodan cho‘kkan holda olib kelishsa-chi! Polli xola o‘zini uning ustiga tashlab, «Xudoyim, bolamni qaytar, endi hech qachon xafa qilmayman!» deb yig‘lashini o‘ylab, Tomning ko‘zlari yoshga to‘lardi.

Kechasi u qizning deraza tagiga borib, maysazorga yotdi, qo‘lida so‘lgan gulni ushlagancha. Shunda deraza ochildi, xizmatkorning ovozi tun sukunatini buzdi va yotgan shahidning ustiga bir chelak suv quyildi! Ho‘l qahramon pishqirib o‘rnidan turdi, kimgadir tosh otdi, oyna jarangladi va u qorong‘ilikka singib ketdi.

← Oldingi bobKeyingi bob →