Reja dadil, lekin juda xavfli edi, deyish mumkinki, amalga oshirib bo‘lmas edi. Janob Fogg hayotini, hech bo‘lmasa erkinligini, demak, garovini ham xavf ostiga qo‘yardi. Lekin u ikkilanmadi. Ser Frensis Kromarti ham unga qo‘shildi.

Paspartu esa tayyor edi. Xo‘jayinining g‘oyasi uni hayajonga solgan edi. Uning muz qatlami ostida yurak urayotganini endi bildi. U Fileas Foggni sevib qola boshlagan edi.

Yo‘l ko‘rsatuvchi-chi? U kimning tarafini oladi? Ser Frensis bu savolni ochiq berdi.

— Janob ofitser, — javob berdi yo‘l ko‘rsatuvchi, — men porsman, bu ayol ham porslardan. Men sizning ixtiyoringizdaman.

— Yaxshi, — dedi Fogg.

— Lekin bilingki, — davom etdi pors, — biz nafaqat hayotimizni, balki qo‘lga tushsak, dahshatli qiynoqlarni ham xavf ostiga qo‘yyapmiz.

— Buni hisobga oldik, — dedi Fogg. — Tunni kutish kerak, shundaymi?

— Men ham shunday o‘ylayman, — dedi yo‘l ko‘rsatuvchi.

Pors qurbonlik haqida ko‘proq ma’lumot berdi. Ayolning ismi Auda edi. U Bombeylik boy porsning qizi edi. Yaxshi ingliz tarbiyasini olgan, xulq-atvori va bilimi bo‘yicha yevropaliklardan farq qilmasdi. Yetim qolib, qari Bandelkhand rojasiga majburan erga berilgan, uch oydan keyin beva qolgan edi.

Yurish Pillaji pagodasiga ketayotgan edi. Ikki mil narida edi. U yerda qurbonlik tongda bo‘lishi kerak edi.

Kechki soat oltida sayohatchilar pagoda tomon yo‘l olishdi. Yarim soatdan keyin ular pagodadan besh yuz qadam narida, butalar ortida to‘xtashdi. Yo‘l ko‘rsatuvchining aytishicha, Auda pagoda ichida qamalgan edi.

Pagoda yonida ochiq maydonda gulxan uchun o‘tin to‘planib, uning ustiga xushbo‘y yog‘lar bilan ho‘llangan rojaning jasadi qo‘yilgan edi. Tongda bechora beva uning yonida yondirilishi kerak edi.

Ular kechgacha kutishdi. Yarim tunda yo‘l ko‘rsatuvchi bilan birga pagoda tomon emaklab borishdi. Atrofda afyun tutuniga mast bo‘lgan hindular uxlab yotishardi. Lekin pagoda eshigida qurollangan rojaning qo‘riqchilari mash’alalar yoqib turishardi. Ichkarida esa ruhoniylar hushyor edi.

— Kutamiz, — dedi Fogg. — Hali soat ikki emas.

Ular ikki soat kutishdi, qo‘riqchilar uxlashini kutishdi. Lekin qo‘riqchilar uxlamadi. Shunda ular pagodaning orqa devorini teshib kirishga qaror qilishdi. Devor g‘isht va yog‘ochdan qilingan edi. Pichoqlar bilan ishlay boshlashdi. Birinchi g‘ishtni olib tashlashdi. Shu payt pagoda ichidan qichqiriq eshitildi va qo‘riqchilar shovqin-suron bilan orqa tomonga yugurib kelishdi. Sayohatchilar o‘rmonga qochib, yashirindilar. Endi pagoda orqasida ham qo‘riqchilar paydo bo‘ldi. Ishni tugatib bo‘lmasdi.

Ser Frensis tishlarini g‘ijirlatdi, Paspartu jahldan o‘zini qo‘yarga joy topa olmadi. Fogg esa xotirjamlik bilan kutib turdi.

— Endi faqat ketishimiz qoldi, shekilli? — dedi general pichirlab.

— Ertaga peshingacha vaqtim bor, — dedi Fogg. — Kutamiz. Balki so‘nggi daqiqada biror imkoniyat chiqar.

Shu orada Paspartu bir g‘alati fikrga keldi. Avval u bu fikrni o‘ylab, o‘zi kuldi, keyin jiddiylashdi. «Telbalik! — dedi u o‘ziga. — Lekin nega bo‘lmasin? Bu yagona imkoniyat!»

U indamay butalar orasidan sudralib, olomon ichiga kirib ketdi.

Tong otay deb qoldi. Olomon uyg‘onib, harakatga keldi. Pagoda eshiklari ochildi. Ikki ruhoniy jonsiz holdagi Audani tashqariga sudrab chiqdi. Uni gulxan tomon olib borishdi. Ser Frensis bilan Fogg uni ko‘rib qolishdi. Fogg pichog‘ini qo‘liga oldi, general uni ushlab qoldi.

Auda gulxan ustiga, erining jasadi yoniga yotqizildi. Mash’ala yaqinlashtirildi. Moyga botirilgan o‘tin darhol alangalandi.

Shu daqiqada ser Frensis va yo‘l ko‘rsatuvchi Fileas Foggni ushlab qolishdi — u gulxanga tashlanmoqchi edi.

Lekin to‘satdan dahshatli bir narsa sodir bo‘ldi. Olomon qo‘rquvdan qichqirib yerga yiqildi.

Qari roja tirildi! U gulxan ustida o‘rnidan turdi, yosh ayolni qo‘llariga ko‘tarib, tutun orasidan pastga tushdi. Xuddi arvohdek!

Fakirlar, qo‘riqchilar, ruhoniylar dahshatga tushib, yuzlarini yerga bosib yotishdi. Hech kim boshini ko‘tarib, bu mo‘jizaga qarashga jur’at etmadi.

Tirilgan «roja» Fileas Fogg va ser Frensis turgan joyga keldi va qisqa dedi:

— Qochdik!

Bu Paspartu edi! U qorong‘ida gulxanga sudralib borib, rojaning kiyimlarini kiyib, uning o‘rniga yotib olgan edi. U yosh ayolni o‘limdan tortib oldi! Jasoratli hiyla omad keltirdi.

Bir daqiqadan keyin to‘rt kishi o‘rmonda g‘oyib bo‘ldi, fil esa ularni tez olib ketdi. Ortdan qichqiriqlar va o‘q ovozi eshitildi — aldanganlarini tushungan hindular quvib kelayotgan edi. Ammo kech edi: fil allaqachon o‘q yetmaydigan joyda edi.