14. Fileas Fogg Gang vodiysidan o‘tadi-yu, uni ko‘rishni xayoliga ham keltirmaydi
Dadil hiyla omadli tugadi. Bir soatdan keyin ham Paspartu o‘z muvaffaqiyatidan kulib bormoqda edi. Ser Frensis jasur yigitning qo‘lini siqdi. Xo‘jayini esa: «Yaxshi, Paspartu», dedi, xolos — bu esa uning og‘zidan katta maqtov edi. Paspartu esa kamtarlik bilan sharafning hammasi xo‘jayiniga tegishli ekanini aytdi. O‘zi uchun esa faqat bir «kulgili» fikr kelganini aytib, quvnoq kulardi: u — sobiq gimnastikachi va sobiq o‘t o‘chiruvchi — bir lahza go‘zal xonimning eri, keksa, xushbo‘y yog‘larga bulangan roja bo‘ldi!
Yosh hind ayoli hali hushiga kelmagan edi. U o‘rindiqda, pledlarga o‘ralib yotardi.
Pors filni o‘rmon ichidan ishonch bilan olib borardi. Bir soatdan keyin ular keng tekislikka chiqishdi. Soat yettida to‘xtab, dam olishdi. Auda hamon karaxt edi. Pors unga bir necha qultum suv va konyak ichirdi.
Ser Frensis ayolning taqdiri haqida xavotirlanardi. Agar u Hindistonda qolsa, jallodlari uni yana qo‘lga olishadi. Uni Hindistondan uzoqroqqa olib ketish kerak edi.
— Yosh xonim sog‘ayadi, — dedi general, — lekin u xavfsiz bo‘lmaydi.
Fileas Fogg bu gapga e’tibor berdi va keyinroq bu haqda o‘ylashini aytdi.
Soat o‘nda ular Allohobodga yetib kelishdi. Bu yerda temir yo‘l davom etardi va Allohoboddan Kalkuttaga poyezd bir sutkadan kamroq vaqtda borardi. Fileas Fogg Gonkongga 25-oktabr peshinda jo‘naydigan paroxodga vaqtida yetib olishi mumkin edi.
Auda temir yo‘l vokzalidagi xonaga joylashtirildi. Paspartuga esa uning uchun kiyim-kechak va boshqa narsalar sotib olish topshirildi. Xo‘jayini pul ayamadi.
Asta-sekin Auda hushiga keldi. Afyun ta’siri o‘tib ketdi, uning chiroyli ko‘zlari hind ayollariga xos mayinlik bilan ochildi. U ingliz tilida yaxshi gapirardi. Ser Frensis unga hamma voqeani aytib berdi: notanish odamlar uni qanday qutqargani, Paspartu qanday jasorat ko‘rsatgani, Fileas Fogg o‘z hayotini xavf ostiga qo‘ygani. Auda ko‘z yoshlari bilan minnatdorchilik bildirdi. Uning chiroyli ko‘zlari so‘zlaridan ham yaxshiroq gapirardi.
Janob Fogg unga Hindistonda xavf ostida qolishini aytib, Gonkonggacha birga borishni taklif qildi. Gonkongda esa uning qarindoshi — boy pors savdogari — yashardi. Auda minnatdorlik bilan rozi bo‘ldi.
Yo‘l ko‘rsatuvchi bilan hisob-kitob qilish vaqti keldi. Fogg unga kelishilgan haqni to‘ladi, ortiqcha bir tiyin ham bermadi. Paspartu bunga hayron bo‘ldi: axir pors ham hayotini xavf ostiga qo‘ygan edi-ku!
— Pors, — dedi shunda Fogg, — siz xizmat qildingiz va sadoqat ko‘rsatdingiz. Xizmatingizga to‘ladim, sadoqatingizga emas. Bu filni xohlaysizmi? U sizniki.
Yo‘l ko‘rsatuvchining ko‘zlari chaqnab ketdi.
— Janob, siz menga boylik bermoqdasiz! — qichqirdi u.
— Oling, — javob berdi Fogg, — va baribir sizdan qarzdorman.
— Juda yaxshi! — dedi Paspartu. — Ol, do‘stim! Kiuni — yaxshi, jasur hayvon!
U filning yoniga borib, unga bir necha bo‘lak shakar berdi. Kiuni mamnun bo‘lib g‘udranib, Paspartuni xartumi bilan beliga o‘rab, boshining balandligigacha ko‘tardi. Paspartu esa sira qo‘rqmay, filni erkalab qo‘ydi. Fil esa uni ehtiyotkorlik bilan yerga qo‘ydi.
Bir necha daqiqadan keyin Fileas Fogg, ser Frensis Kromarti, Paspartu va Auda poyezdda Benares tomon yo‘l olishdi.
Poyezd Gang vodiysidan o‘tib borardi. Bu muqaddas daryo bo‘yida ajoyib manzaralar, ibodatxonalar, ko‘hna shaharlar bor edi. Lekin Fileas Fogg ularni ko‘rishni xayoliga ham keltirmadi. Vagon derazasi orqali ham qaramadi.
Benaresda ser Frensis Kromarti tushib qoldi — uning qo‘shini shu yerda edi. U Foggga omad tiladi va: «Agar sayohatingiz yanada foydali bo‘lsa edi!» deb qo‘shib qo‘ydi. Janob Fogg uning qo‘lini siqdi. Auda esa uning qilgan yaxshiliklarini hech qachon unutmasligini aytdi. Paspartu esa generalning qo‘lini qattiq siqib, xayrlashdi.
25-oktabr ertalab soat yettida poyezd Kalkuttaga yetib keldi. Gonkongga paroxod peshinda jo‘nardi. Fileas Fogg hech qancha vaqt yo‘qotmagan, oldin qo‘lga kiritgan ikki kunni esa Hindistondan o‘tish uchun sarflagan edi. U na oldinda, na orqada edi.