17. Singapurdan Gonkonggacha yo‘lda ro‘y bergan voqealar
O‘sha kundan boshlab Paspartu bilan izquvar tez-tez uchrashib turishdi, lekin Fiks yigitdan biror narsa so‘rab olishga harakat qilmadi. Janob Foggni esa u bir-ikki marta, uzoqdan, salonda Auda bilan suhbatlashib o‘tirgan yoki odatiga ko‘ra vist o‘ynayotgan holda ko‘rdi.
Paspartu esa izquvarni hech bo‘lmasa masxara qilib, kulgisini yashirmasdi.
— Janob Fiks, — derdi u ko‘z qisib, — Gonkongga yetib borgach, keyin qayerga borasiz? Yokogamaga emasmi? Balki Amerikaga ham? Nima qilasiz, xo‘jayinimga ergashib yurish sizga yoqib qoldi, shekilli!
Fiks bu gaplardan juda xijolat bo‘lar, lekin kulib qo‘yardi. Uning boshida esa bitta savol aylanardi: bu fransuz uning kimligini sezib qoldimi? Agar shunday bo‘lsa, u xo‘jayinini ogohlantiradimi? Va xo‘jayini — u ham sherikmi?
Bir kuni Paspartu yana gap qotdi:
— Xo‘sh, janob Fiks, biz Gonkongga keldik, deyarli. Sizning kompaniyangiz siz kabi xushmuomala agentlarni ko‘p yo‘llarga yuboradimi? Peninsular kompaniyasi uchun ishlash yaxshi-ya? Bombey, Kalkutta, Gonkong... Ish haqi yaxshimi?
Fiks tishlarini qisib, «Juda yaxshi» deb javob berdi. Paspartu esa qah-qah urib kuldi.
Izquvar bu fransuz, albatta, uning kimligini taxmin qilganini tushundi. Lekin buni aniq bilmasdi. U Paspartuni Foggning sherigi deb o‘ylamoqchi bo‘ldi, lekin bunga to‘liq ishona olmadi.
31-oktabr kuni «Rangun» Singapurga yetib keldi. Ko‘mir olish uchun bir necha soat to‘xtashdi. Fileas Fogg o‘z daftarida yarim kunlik yutuqni qayd etdi. Keyin Auda bilan birga qirg‘oqqa chiqib, izvoshda shaharni aylanishdi. Fiks ham ularni sezdirmay kuzatib bordi. Paspartu esa banan va mangustinlar sotib olib, Auda xonimga olib bordi.
Singapurdan Gonkonggacha bir ming uch yuz mil yo‘l bor edi. Fileas Foggga uni olti kunda bosib o‘tish kerak edi, chunki 5-noyabrda Gonkongdan Yokogamaga paroxod jo‘nardi.
Lekin bu safar ob-havo omad keltirmadi. Shamol kuchaydi, to‘lqinlar balandlashdi. «Rangun» chayqalib, sekin yurdi. Paroxod yaxshi yasalmagan, dengiz bo‘ronida juda sekin yurardi. Kapitan ehtiyot chorasi uchun yelkanlarni yig‘ishtirib, mashinani sekinlatdi.
Fileas Fogg bu kechikishga hech qanday e’tibor bermagandek edi. Paspartu esa jahldan o‘zini qo‘yarga joy topa olmasdi. U kapitanni, mashinistni, kompaniyani, hammani so‘kardi. Gaz chirog‘i haqidagi xayol ham uni yana qiynay boshladi.
— Juda shoshyapsizmi? — so‘radi bir kuni Fiks.
— Juda!
— Janob Fogg Yokogama paroxodiga kech qolishdan qo‘rqyaptimi?
— Dahshatli qo‘rqyapti!
— Demak, siz endi bu g‘alati sayohatga ishonasizmi?
— Albatta! Siz-chi, janob Fiks?
— Men? Men ishonmayman.
— Hazilkash ekansiz! — dedi Paspartu ko‘z qisib.
Bu so‘z izquvarni o‘ylatib qo‘ydi. «Hazilkash» — bu nimani anglatadi? Uni fosh qilishdimi? Fiks endi butunlay chalkashib qoldi.
Bo‘ron bir yarim kun davom etdi. Kemaning kechikishi yigirma to‘rt soatga yetdi. «Rangun» 6-noyabr kuni ertalab Gonkongga yetib keldi. Yokogama paroxodi esa 5-noyabrda jo‘nashi kerak edi!
Lotsman kemaga chiqqanda, Fileas Fogg undan Yokogamaga paroxod qachon jo‘nashini so‘radi.
— Ertaga ertalab, flot kemasi bilan, — dedi lotsman.
— «Karnatik»mi? Uning 5-noyabrda jo‘nashi kerak edi-ku?
— Ha, lekin qozonlaridan birini ta’mirlashga to‘g‘ri keldi. Jo‘nash ertangi kunga qoldirildi.
— Rahmat, — dedi Fileas Fogg, va avtomatik qadamlar bilan salonga qaytdi.
Paspartu esa lotsmanning qo‘lini quchoqlab siqib, uni bo‘g‘ib qo‘yishiga sal qoldi:
— Siz, lotsman, eng yaxshi odamsiz!
Lotsman bunday mehrga nima uchun sazovor bo‘lganini hech qachon bilmadi.