Bu voqealar ro‘y berayotgan paytda janob Fogg yosh hamrohi bilan mehmonxonada vaqt o‘tkazayotgan edi. U Paspartu «Karnatik» ertaga ertalab jo‘nashidan oldin hamma narsani tayyorlab qo‘yadi deb hisoblardi.

Ertalab janob Fogg xizmatkorini chaqirdi. Paspartu kelmadi. U kechasi ham qaytmagan edi. Fogg bunga hech qanday e’tibor bermagandek yuk sumkasini o‘zi oldi, Audani chaqirdi, palanqin buyurdi va pristanga yo‘l oldi.

Soat sakkiz yarim edi. «Karnatik» esa to‘liq to‘lqin vaqtida, soat to‘qqiz yarimda jo‘nashi kerak edi. Pristanga yetib kelganlarida, ular «Karnatik» kecha kechqurun jo‘nab ketganini bilishdi.

Janob Fogg ham, paroxod ham, xizmatkori ham yo‘q edi. Lekin u hech qanday hayajon belgisini ko‘rsatmadi. Auda esa xavotir bilan unga qaradi:

— Bu ishkal, janob.

— Bu shunchaki voqea, xonim, boshqa hech narsa emas, — javob berdi Fogg.

Shu payt diqqat bilan uni kuzatib turgan bir odam yaqinlashdi. Bu izquvar Fiks edi. U ta’zim qilib dedi:

— Kechirasiz, janob, siz ham men kabi kecha kelgan «Rangun» yo‘lovchilaridan emasmisiz?

— Ha, janob, — sovuqqonlik bilan javob berdi Fogg. — Lekin sizni tanimayman.

— U qayerda ekanini bilasizmi, janob? — so‘radi Auda xavotir bilan.

— Nima? — Fiks hayron bo‘lgandek qildi. — U siz bilan emasmi?

— Yo‘q, — dedi Auda. — U kechadan beri ko‘rinmaydi. Nahotki usiz «Karnatik»ka chiqib ketgan bo‘lsa?

— Usiz, xonim? Kechirasiz, siz ham shu paroxodda ketmoqchimidingiz?

— Ha, janob.

— Men ham, xonim. Juda afsuslanaman. «Karnatik» ta’mirdan keyin hech kimga xabar bermay, o‘n ikki soat oldin jo‘nab ketdi. Endi keyingi paroxodni bir hafta kutishimiz kerak.

«Bir hafta» deganda Fiks yuragi quvonchdan sakrayotganini sezdi. Bir hafta! Fogg bir hafta Gonkongda qoladi! Order albatta yetib keladi! Endi omad unga, qonun vakiliga kulib boqdi.

Lekin Fileas Foggning xotirjam ovozini eshitib, Fiksning quvonchi so‘ndi:

— Menimcha, Gonkong portida «Karnatik»dan boshqa kemalar ham bor.

Va janob Fogg Audaga qo‘lini taklif qilib, jo‘nashga tayyor kemalarni qidirib ketdi.

Lekin omad Foggni tark etganga o‘xshardi. Uch soat davomida u portni aylanib chiqdi. Kemalar yo yuk ortayotgan, yo yuk tushirayotgan edi, shuning uchun jo‘nay olmasdi. Fiks yana umid qila boshladi.

Nihoyat, janob Fogg port tashqarisida bir dengizchiga duch keldi.

— Janoblar qayiq qidiryaptimi? — so‘radi dengizchi shlyapasini yechib.

— Jo‘nashga tayyor qayiq bormi?

— Ha, janob, lotsman qayig‘i, raqami 43. Flotdagi eng yaxshisi.

— Meni Yokogamaga olib borishingiz kerak.

Dengizchi qo‘llarini yoyib, ko‘zlarini katta ochdi.

— Hazillashyapsizmi, janob?

— Yo‘q. Men «Karnatik»ka kech qoldim, Yokogamaga esa 14-noyabrdan kechikmay yetib borishim kerak, u yerdan San-Fransiskoga paroxod jo‘naydi.

— Afsus, — dedi dengizchi, — lekin bu mumkin emas.

— Sizga kuniga yuz funt taklif qilaman. Agar vaqtida yetib borsak, yana ikki yuz funt mukofot.

Dengizchi o‘ylanib qoldi. Fiks esa uni qo‘rquv bilan kuzatardi.

— Janob, — dedi u nihoyat, — men o‘z odamlarimni ham, o‘zimni ham, sizni ham, yigirma tonnadan kam kemada bu faslda bunday uzoq yo‘lga chiqib, xavf ostiga qo‘ya olmayman. Bundan tashqari, vaqtida yetib bormaymiz, chunki Yokogamagacha bir ming oltmish besh mil bor.

— Atigi bir ming, — dedi Fogg.

— Baribir.

Fiks yengil nafas oldi.

— Lekin, — qo‘shib qo‘ydi dengizchi, — boshqa yo‘l ham bor. San-Fransisko paroxodi Yokogamadan emas, Shanxaydan jo‘naydi. Yokogamaga esa u faqat to‘xtab o‘tadi. Shanxaygacha atigi sakkiz yuz mil. Agar Xitoy qirg‘og‘i bo‘ylab borsak, oqim ham yordam beradi.

— San-Fransisko paroxodi Shanxaydan qachon jo‘naydi?

— 11-noyabr, kechki soat yettida. Demak, to‘rt kunimiz bor. Agar omad kulib boqsa, shamol janubi-sharqdan essa, dengiz tinch bo‘lsa, vaqtida yetib borishimiz mumkin.

— Qachon jo‘naymiz?

— Bir soatdan keyin. Oziq-ovqat sotib olish va yelkanlarni tayyorlash uchun vaqt kerak.

— Kelishdik. Siz kema egasimisiz?

— Ha, men Jon Bunsbi, «Tankadere» egasi.

— Mana ikki yuz funt oldindan, — dedi Fogg, keyin Fiksga o‘girildi: — Janob, agar istasangiz...

— Janob, — shoshilib dedi Fiks, — men ham sizdan shu xizmatni so‘ramoqchi edim.

— Juda yaxshi. Yarim soatdan keyin kemada bo‘lamiz.

— Lekin bechora yigit-chi... — dedi Auda. U Paspartuning yo‘qolganidan juda xavotirda edi.

— Men u uchun qo‘limdan kelganini qilaman, — dedi Fileas Fogg.

Fiks esa asabiy, g‘azablangan holda lotsman qayig‘iga yo‘l oldi. Fogg Auda bilan politsiya mahkamasiga borib, Paspartuning tashqi ko‘rinishini qoldirdi va uni Vatanga qaytarish uchun pul qoldirdi. Xuddi shu ishni fransuz konsulligida ham qildi. Keyin mehmonxonadan yuklarni olib, pristanga qaytishdi.

Soat uchda 43-raqamli qayiq — «Tankadere» — jo‘nashga tayyor edi. Fileas Fogg va Auda bortga chiqishdi. Fiks ham allaqachon u yerda edi.