AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← 80 kunda dunyo bo‘ylab25 / 37

25. San-Fransisko: miting kuni

Ertalab soat yettida Fileas Fogg, Auda va Paspartu Amerika qit’asiga qadam qo‘yishdi. Nyu-Yorkka poyezd kechki soat oltida jo‘nardi. Janob Fogg butun kunni San-Fransiskoda o‘tkazishi kerak edi.

Ular izvoshga o‘tirib, «Xalqaro» mehmonxonaga yo‘l olishdi. Paspartu shaharga qarab hayron qolardi. Uning tasavvuridagi San-Fransisko — oltin qidiruvchilar, qaroqchilar, o‘t qo‘yuvchilar va qotillar shahri — endi zamonaviy, tartibli savdo shahriga aylangan edi. Keng ko‘chalar, baland binolar, tramvaylar, cherkovlar...

Mehmonxonada nonushtadan keyin janob Fogg Audaga dam olishni maslahat berdi va o‘zi Britaniya konsulligiga pasportiga viza qo‘ydirish uchun ketdi. Paspartu esa unga, temir yo‘lda indeyslar hujum qilishi mumkinligini eslatib, bir necha to‘pponcha sotib olishni maslahat berdi. Janob Fogg bunga ruxsat berdi.

Konsullikka ketayotganda Fogg ko‘chada Fiks bilan «tasodifan» uchrashdi. Izquvar hayratda qolgandek bo‘ldi: nahotki ular Tinch okeanni bir kemada kesib o‘tishgan bo‘lsa-yu, bir-birlarini ko‘rishmagan bo‘lsa! Fiks Fogg bilan birga Yevropaga qaytishini, Amerikada yolg‘iz yurishdan ko‘ra hamroh bilan yaxshiroq ekanini aytdi. Fogg «Bu menga sharaf» deb javob berdi.

Ular birga Montgomeri ko‘chasi bo‘ylab yurishdi. Ko‘chada katta olomon to‘plangan edi. Har tarafda plakatlar, bayroqlar, odamlar qichqirardi: «Kamerfildga ovoz bering!», «Mandiboyga ovoz bering!» Bu siyosiy miting edi — saylov oldidan.

— Bu yerdan nariroq yurgan ma’qul, — dedi Fiks. — Siyosiy janjal boshlanishi mumkin.

Bir lahzada janjal boshlandi. Olomon ikkiga bo‘linib, mushtlar, tayoqlar, hatto to‘pponchalar ishga tushdi. Fogg va Fiks olomon orasida qolib ketishdi. Fogg mushtlari bilan o‘zini himoya qila boshladi. Shu payt ko‘kragi keng, qizil soqolli, qizil yuzli bir yirik amerikalik Foggga mushtini ko‘tardi. Fiks Foggni himoya qilib, zarbani o‘z ustiga oldi. Uning yangi shlyapasi ezilib, ichi bo‘sh qopqoqqa aylandi.

— Yanki! — dedi Fogg dushmaniga nafrat bilan qarab.

— Ingliz! — javob berdi u.

— Biz yana uchrashamiz!

— Qachon xohlasangiz. Ismingiz?

— Fileas Fogg. Sizniki-chi?

— Polkovnik Stemp Proktor.

Shu bilan olomon ularni ajratib yubordi. Fiks yerga yiqilgan, lekin og‘ir jarohat olmagan edi. Ularning kiyimlari yirtilgan edi.

— Rahmat, — dedi Fogg Fiksga.

— Arzimaydi, — dedi Fiks. — Keling, yangi kiyim olamiz.

Ular kiyim do‘koniga kirishdi. Bir soatdan keyin ikkalasi ham yangi kiyimda mehmonxonaga qaytishdi.

Paspartu xo‘jayinini kutardi. U oltita yangi, katta to‘pponcha sotib olgan edi. Fiksni ko‘rib, qovog‘i uyildi, lekin Fogg ularning birga kelganini va izquvar unga yordam berganini aytgach, Paspartu ozroq yumshadi.

Fiks kiyim do‘konida ham, ko‘chada ham Foggning har bir so‘zini diqqat bilan tinglar, lekin hech narsa sezdirmasdi. Fogg esa izquvarning xizmatini unutmadi: u qarzdor bo‘lib qolishni yoqtirmasdi. U Proktor bilan uchrashuvni ham unutmagan edi. «Men Angliyaga qaytgach, Amerikaga yana kelaman va bu janobni topaman», — dedi u xotirjam. Fiks bu gapni eshitib, ichida jilmaydi.

Kechki soat oltida ular vokzalga yetib kelishdi. Poyezdga o‘tirayotganda Fogg bir xizmatchidan so‘radi:

— Bugun San-Fransiskoda tartibsizlik bo‘ldi-mi?

— Bu shunchaki saylov mitingi edi, janob.

— Ha, albatta, — dedi Fogg. — General saylanadi-mi?

— Yo‘q, janob, sudya saylanadi.

Shunday deb janob Fogg vagonga o‘tirdi. Poyezd tez orada jo‘nab ketdi.

← Oldingi bobKeyingi bob →