Poyezd Buyuk Sho‘r ko‘ldan uzoqlashib, Qoyali tog‘lar tomon ko‘tarila boshladi. 7-dekabr kuni u Grin-River stansiyasida to‘xtadi. Kecha qor yog‘gan edi, lekin u ko‘p emasdi va yo‘lga xalaqit bermadi. Paspartu esa qor haqida ko‘p o‘ylardi: agar qattiq qor yog‘sa, poyezd tiqilib qolishi mumkin edi.

Shu stansiyada Auda va Fogg vagondan tushib, platformada aylanib yurishganda, Auda olomon orasida bir odamni ko‘rib qoldi. Uning rangi oqarib ketdi. Bu San-Fransiskoda Foggni haqorat qilgan polkovnik Stemp Proktor edi! U ham shu poyezdda ketayotgan edi!

Auda bu haqda Fiks va Paspartuga aytdi.

— Bu Proktor! — dedi Fiks. — U menga ham musht urgan edi. Agar janob Fogg uni ko‘rib qolsa, ular darhol to‘qnashishadi. Lekin hozir bunga yo‘l qo‘ymasligimiz kerak.

— Nima uchun? — so‘radi Paspartu.

— Chunki hozir janob Fogg Angliyaga qaytishi kerak, — dedi Fiks. Paspartu Fiksning nima nazarda tutayotganini yaxshi tushundi: izquvar Foggning Angliyaga yetib borishidan manfaatdor edi. Shu nuqtada ularning maqsadi bir edi.

— Unda janob Foggni vagondan chiqarmaslik kerak, — dedi Auda.

— To‘g‘ri, — dedi Fiks. — Uni vagonda band qilish kerak. Masalan, vist o‘ynatish!

Bu yaxshi fikr edi. Fiks Foggga bir partiya vist taklif qildi. Fileas Fogg uchun bu taklif bayram bilan teng edi. Paspartu kartalar va hisob daftarchasini topib keldi. O‘yin boshlandi. Auda vistni yaxshi o‘ynardi, hatto janob Fogg ham uni maqtadi. Fiks esa birinchi darajali o‘yinchi edi.

«Endi, — o‘yladi Paspartu, — u vagondan chiqmaydi!»

Ertasiga poyezd Qoyali tog‘larning eng baland nuqtasidan oshib o‘tdi. Kun yaxshi edi. Paspartu xursand edi.

Lekin to‘satdan, soat o‘n birlarda, Medisin-Bou stansiyasi yaqinida poyezd qattiq tormoz berib, to‘xtadi.

Yo‘lovchilar vagonlardan tushishdi. Paspartu ham nima bo‘lganini bilish uchun tushdi. Mashinist va konduktor yo‘l qo‘riqchisi bilan qizg‘in bahslashishardi. Qo‘riqchi Medisin-Bou stansiyasi boshlig‘idan xabar olib kelgan edi: oldindagi ko‘prik chirib ketgan, poyezdning og‘irligini ko‘tara olmaydi!

Bu osma ko‘prik tez oqar daryo ustidan o‘tardi. Uning bir necha temir ustuni sinib ketgan edi. Undan o‘tish halokatga olib kelishi aniq edi.

— Xo‘sh, nima qilamiz? — so‘radi yo‘lovchilardan biri.

— Stansiyaga qaytib, yordam so‘rash uchun telegramma yuboramiz, — dedi konduktor. — Omaxadan poyezd keladi, lekin u olti soatdan oldin kelmaydi. Qor ostida piyoda ko‘prikdan o‘tish uchun ham bir necha soat yurish kerak.

— Olti soat! — qichqirdi Paspartu.

Shu payt mashinist Forster dedi:

— Janoblar, men bir yo‘lini bilaman. Agar poyezdni eng katta tezlikda haydasam, ehtimol, ko‘prikdan o‘tib ketamiz. Tezlik katta bo‘lsa, poyezd ko‘prikka og‘irlik qilib ulgurmaydi.

— Juda yaxshi g‘oya! — dedi bir yo‘lovchi.

— Ha, ha! — boshqalar ham qo‘shildi.

Bu telbalarcha reja ko‘pchilikka yoqib qoldi. Hamma ko‘prikdan sakrab o‘tishga rozi bo‘ldi.

Paspartu esa hayron qoldi. U bu rejani xavfli deb bildi. Lekin u birdan juda oddiy bir fikrga keldi:

— Kechirasiz, — dedi u bir yo‘lovchiga, — lekin oddiyroq yo‘l bor-ku. Yo‘lovchilar avval ko‘prikdan piyoda o‘tib olsa, keyin poyezd o‘tsa...

— Ko‘prikni o‘tish uchun yetarli tezlik bor! — deb javob berishdi unga.

— Shubhasiz, lekin avval yo‘lovchilar...

— Nima deyapsiz? — dedi bir baland bo‘yli yo‘lovchi. — Mashinist aytdi-ku: o‘tamiz!

— Ha, o‘tamiz, — dedi Paspartu, — lekin ehtiyotkorroq bo‘lish uchun...

— Ehtiyotkorlik! — qichqirishdi atrofdagilar. — Qo‘rqoq fransuz!

— Qo‘rqoq? — Paspartu g‘azablandi. — Mayli! Amerikaliklar kabi o‘tamiz!

Hamma vagonlarga o‘tirdi. Paspartu hech kimga, hatto xo‘jayiniga ham bu haqda aytmadi. Fogg vist o‘ynardi.

Poyezd ikki milcha orqaga qaytdi. Keyin parovoz hushtak chaldi va tezlik bilan oldinga yugurdi. Poyezd soatiga yuz milga yaqin tezlikda ucha boshladi. Vagonlar silkinib, deyarli relslarga tegmay borardi.

Ular ko‘prikka yetib kelishdi va... uchib o‘tishdi! Poyezd bir qirg‘oqdan ikkinchisiga xuddi chaqmoqdek sakrab o‘tdi. Hech kim ko‘prikni ko‘rmadi ham.

Poyezd stansiyadan besh mil narida zo‘rg‘a to‘xtadi. Shu paytda orqada qolgan ko‘prik gumburlab, daryoga qulab tushdi.