O‘sha kuni kechqurun poyezd o‘z yo‘lini to‘siqsiz davom ettirdi. Qoyali tog‘lardan tushib, Bridjer dovonidan o‘tdi.

Vist o‘yini davom etardi. Lekin bu o‘yin yana bir voqeaga sabab bo‘ldi.

Janob Fogg kartalarini yurishga tayyorlar ekan, uning ortida bir ovoz yangradi:

— Men bo‘lganimda olmos bilan yurardim!

Fogg, Auda va Fiks boshlarini ko‘tarishdi. Polkovnik Proktor ularning yonida turardi!

Stemp Proktor bilan Fileas Fogg darhol bir-birini tanishdi.

— A, bu siz ekansiz, ingliz janobi, — dedi polkovnik. — Siz piki bilan yurmoqchisiz!

— Va shunday qilaman, — dedi Fileas Fogg sovuqqonlik bilan va piki tashladi.

— Men esa olmos bilan yurish kerak deyapman! — qichqirdi polkovnik. U Foggning qo‘lidan kartani tortib olmoqchi bo‘ldi. — Siz bu o‘yinni hech qachon tushunmagansiz!

— Balki boshqa o‘yinlarda ustaroqman, — dedi Fileas Fogg o‘rnidan turib.

— Siz o‘zingizni sinab ko‘rmoqchi bo‘lsangiz, Jon Bullning o‘g‘li! — dedi qo‘pol polkovnik.

Auda rangi oqarib ketdi. Fiks esa o‘rnidan turib, Proktorga yaqinlashdi:

— Siz meni unutdingiz, janob. Siz menga ham musht urgansiz. Men siz bilan hisob-kitob qilishim kerak.

— Janob Fiks, kechirasiz, — dedi Fogg, — bu mening ishim. Polkovnik meni yana haqorat qildi. U bunga javob beradi.

— Qachon va qayerda xohlasangiz, — dedi amerikalik. — Qurolni ham o‘zingiz tanlang.

Auda Foggni to‘xtatmoqchi bo‘ldi, lekin behuda. Fiks ham masalani o‘ziga olishga urindi — behuda. Paspartu esa polkovnikni derazadan uloqtirib yubormoqchi edi, lekin xo‘jayini bir ishora bilan uni to‘xtatdi.

Fogg vagondan chiqdi, amerikalik uning ortidan bordi.

— Janob, — dedi Fogg raqibiga, — men Yevropaga juda shoshyapman. Har qanday kechikish mening manfaatlarimga katta zarar keltiradi. Men olti oydan keyin Amerikaga qaytib, siz bilan uchrashishim mumkin.

— Olti oydan keyin? Hozir yoki hech qachon!

— Yaxshi, — dedi Fogg. — Siz Nyu-Yorkka ketyapsizmi?

— Yo‘q.

— Unda keyingi stansiyada tushib qolamiz.

— Keyingi stansiyada yo‘q. Shu yerda, poyezdda! Agar konduktor ruxsat bersa, oxirgi vagonda.

Konduktor bunga hech qanday e’tiroz bildirmadi. U oxirgi vagonni bo‘shatib berdi. Hamma yo‘lovchilar boshqa vagonlarga chiqarildi. Amerikada duel temir yo‘l qoidalariga zid emas, deb hisoblanar edi.

Raqiblar oxirgi vagonga kirdilar. Ular orasida o‘n qadam masofa bor edi. Har birining qo‘lida olti o‘qli to‘pponcha. Kelishuv shunday edi: parovoz hushtak chalganda o‘q uzishni boshlashadi.

Lekin hushtak chalinmasdan oldin vahshiyona qichqiriqlar yangradi. O‘q ovozlari eshitildi — lekin duel vagonidan emas, butun poyezd bo‘ylab!

Indeyslar poyezdga hujum qilgan edi!

Bu siu qabilasi edi. Ular otlarda poyezd yonida chopib kelib, vagonlarga sakrab chiqishgan edi. Bir necha o‘n kishi. Ular yo‘lovchilarni talash, poyezdni egallab olish uchun kelishgan edi.

Polkovnik Proktor va Fileas Fogg darhol to‘pponchalari bilan vagondan chiqib, yo‘lovchilarni himoya qilishga yugurishdi. Yo‘lovchilar ham har tarafdan o‘q uzardi.

Indeyslar avval parovozga chiqib, mashinist va o‘t yoquvchini kaltaklab, hushdan ketkazishgan edi. Ularning boshlig‘i poyezdni to‘xtatmoqchi bo‘lib, regulyatorni noto‘g‘ri burab qo‘ydi. Natijada parovoz to‘xtash o‘rniga yanada tezlashdi!

Jang qizib ketdi. O‘q ovozlari tinmasdi. Auda ham jasorat bilan to‘pponcha ushlab, singan deraza orqali o‘q uzardi. Ko‘pchilik yaralandi. Polkovnik Proktor ham jarohat oldi.

Poyezd Kerni qal’asi tomon uchib borardi. Bu stansiyada askarlar bor edi. Agar poyezd stansiyada to‘xtasa, ular yordamga kelardi. Lekin agar to‘xtamay o‘tib ketsa, indeyslar poyezdni egallab olishardi.

— Poyezdni to‘xtatish kerak! — qichqirdi konduktor.

— To‘xtataman! — dedi Paspartu.

U vagon tagiga sirpanib tushdi. Sirkdagi chaqqonligi bilan u vagonlar tagidan, zanjirlar va g‘ildiraklar orasidan, oldinga, parovoz tomon emaklab bordi. Ikki marta yiqilib tushishiga sal qoldi. Nihoyat u parovozga yaqin borib, uni vagonlardan ajratuvchi ilmoqni yechdi. Parovoz oldinga uchib ketdi, vagonlar esa asta-sekin tezligini yo‘qotdi va Kerni qal’asidan yuz qadam narida to‘xtadi.

Qal’a askarlari o‘q ovozlarini eshitib, yugurib chiqishdi. Indeyslar ularni ko‘rib, poyezdni tashlab qochib ketishdi.

Lekin yo‘lovchilarni sanaganlarida, uch kishi yo‘q edi. Ularning orasida jasur fransuz ham bor edi — u poyezdni qutqargan Paspartu!