Bir soatdan keyin «Genrietta» Gudzon daryosining og‘zidan chiqib, Sandi-Huk mayog‘ini aylanib o‘tdi va okeanga chiqdi. Kun bo‘yi u Long-Aylend qirg‘oqlari bo‘ylab sharqqa qarab tez suzib bordi.

Ertasiga, 13-dekabr, peshinda kapitan ko‘prigida kema o‘rnini aniqlayotgan odam kapitan Spidi emas, janob Fileas Fogg edi!

Kapitan Spidi esa o‘z kayutasida qulflangan holda o‘tirar, g‘azabdan bo‘kirar edi.

Nima bo‘lgan edi? Juda oddiy narsa. Fileas Fogg Liverpulga borishni xohlardi, kapitan esa uni u yerga olib bormasdi. Shunda Fogg Bordoga yo‘lovchi bo‘lishga rozi bo‘lgan edi. Lekin kemada o‘ttiz soat ichida u banknotlar yordamida butun ekipajni — dengizchilarni ham, o‘t yoquvchilarni ham — o‘z tarafiga og‘dirib olgan edi. Ekipaj kapitanni unchalik yaxshi ko‘rmasdi. Natijada kapitan Spidi kayutasiga qamab qo‘yildi, «Genrietta» esa Liverpul tomon burildi. Janob Foggning dengizchilikni yaxshi bilishi aniq edi.

Auda xavotirlanardi, lekin hech narsa demasdi. Paspartu esa bu ishni juda zo‘r deb hisoblardi.

«Endi u kemani ham olib qochdi, — deb o‘ylardi Fiks. — Liverpulga emas, qaroqchilar boshpanasiga ketyapti, aniq!»

Dastlabki kunlar yaxshi o‘tdi. «Genrietta» yelkanlari va bug‘ mashinasi yordamida tez yurardi. Paspartu dengizchilarga juda yoqib qoldi, ularga turli akrobatik nayranglar ko‘rsatardi.

Lekin 16-dekabr kuni mexanik palubaga chiqib, janob Fogg bilan jiddiy gaplashdi. Paspartu buni ko‘rib, xavotirga tushdi. Xavotiri bekor emasdi.

— Janob, — dedi mexanik, — ko‘mir tugayapti. Biz Nyu-Yorkdan Bordogacha yetarli ko‘mir olgandik, Liverpulgacha emas. Va biz har doim qozonlarni to‘liq yoqib boryapmiz.

— O‘ylab ko‘raman, — dedi Fogg. — Qozonlarni yoqishda davom eting.

Ikki kun kema to‘liq bug‘ bilan yurdi. 18-dekabr kuni mexanik ko‘mir o‘sha kuni tugashini aytdi.

— Qozonlarni so‘ndirmang, — dedi Fogg. — Aksincha, ularni yanada qattiqroq yoqing.

Peshinda Fileas Fogg Paspartuni chaqirib, kapitan Spidini olib kelishni buyurdi. Paspartuga bu xuddi yo‘lbarsni qafasdan chiqarish buyurilgandek bo‘ldi.

Bir necha daqiqadan keyin baqiriq va so‘kinishlar orasida bomba palubaga otilib chiqdi. Bu bomba kapitan Spidi edi. U portlashga tayyor edi.

— Biz qayerdamiz? — qichqirdi u g‘azabdan bo‘g‘ilib.

— Liverpuldan yetti yuz yetmish mil narida, — xotirjam javob berdi Fogg.

— Qaroqchi! — bo‘kirdi Endryu Spidi.

— Men sizni chaqirtirdim, janob...

— Dengiz o‘g‘risi!

— ...janob, — davom etdi Fogg, — kemangizni menga sotishingizni so‘rash uchun.

— Yo‘q! Shaytonga qasamki, yo‘q!

— Chunki men uni yoqishga majburman.

— Mening kemamni yoqishga!

— Ha, hech bo‘lmasa uning yuqori qismlarini. Ko‘mirimiz tugadi.

— Mening kemamni yoqmoqchi! — qichqirdi Spidi. — Bu kema ellik ming dollar turadi!

— Mana oltmish ming, — javob berdi Fileas Fogg kapitanga bir dasta banknot uzatib.

Bu Endryu Spidiga ajoyib ta’sir qildi. Kapitan bir zumda g‘azabini ham, qamalganini ham unutdi: uning kemasi yigirma yoshda edi, bu esa juda yaxshi savdo edi! Bomba endi portlamaydi — janob Fogg uning pilikini sug‘urib olgan edi.

— Temir korpus menda qoladimi? — so‘radi u.

— Temir korpus ham, mashina ham. Kelishdikmi?

— Kelishdik.

Endryu Spidi banknotlarni olib, sanab, cho‘ntagiga soldi.

Paspartu bu sahna davomida oqarib ketgan edi, Fiks esa deyarli hushidan ketay dedi: oltmish ming dollar — o‘n ikki ming funtga yaqin — bitta eski kema uchun! O‘g‘irlangan ellik besh ming funtdan endi nima qolarkin?

— Endi esa, — dedi Fogg, — qozonlarni yog‘och bilan yoqamiz.

— Kemaning yog‘och qismlari bilanmi?

— Ha.

Shu kundan boshlab kemaning yog‘och qismlari — kayutalar, o‘rindiqlar, palubaning taxtalari — o‘tga tashlandi. Dengizchilar ishga zo‘r berib kirishdi. Ertasiga, 19-dekabrda machtalar, yelkan ustunlari, sallar yondirildi. Paspartu bolta bilan qirqib, o‘nta odamning ishini qilardi. Bu haqiqiy vayron qilish ishtiyoqi edi.

20-dekabr kuni palubaning yuqori qismi ham yonib ketdi. «Genrietta» endi oddiy temir qayiqqa aylandi. Lekin shu kuni Irlandiya qirg‘oqlari ko‘rindi.

Kechki soat o‘nda kema Kvinstaunga yaqinlashib qoldi. Fileas Foggga Londongacha yigirma to‘rt soatdan kamroq vaqt qolgan edi! Liverpulgacha esa kemaning bu tezligida yana bir kun kerak edi. Bug‘ esa yetmasdi.

— Kvinstaunda poyezdga o‘tirib, Dublinga, u yerdan esa tezyurar paroxodda Liverpulga borish mumkin-ku? — so‘radi Fogg.

Kapitan bosh irg‘adi. Bu yo‘l bilan o‘n ikki soat yutish mumkin edi.

Tunda soat birda «Genrietta» Kvinstaun portiga kirdi. Fileas Fogg kapitan Spidi bilan qo‘l siqishib xayrlashdi va hamrohlari bilan qirg‘oqqa tushdi. Kapitan esa endi faqat temir korpusga aylangan, lekin oltmish ming dollar turadigan kemasida qoldi.

Ertalab ular Dublinga yetib kelishdi, u yerdan tezyurar paroxodda Liverpulga yo‘l olishdi.

21-dekabr kuni soat o‘n ikkiga yigirma daqiqa qolganda Fileas Fogg Liverpul pristaniga qadam qo‘ydi. Londongacha atigi olti soatlik yo‘l qoldi.

Shu payt Fiks unga yaqinlashib, qo‘lini yelkasiga qo‘ydi va hibsga olish orderini ko‘rsatdi:

— Siz haqiqatan ham Fileas Foggmisiz?

— Ha, janob.

— Qirolicha nomidan sizni hibsga olaman!